GSI: ΓΑΛΛΙΚΗ ΝΑΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ – Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ABEILLE MARENGO ΚΑΙ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΓΚΥΡΑ
Γράφει ο Μίνωας Κυδωνάκης
Η επανεκκίνηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου αποκτά πλέον και στρατιωτική διάσταση. Ο ρόλος της Γαλλίας, η παρουσία πολεμικών πλοίων και η στάση της Τουρκίας.
Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την Ανατολική Μεσόγειο, η αποστολή του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo» για τις βυθομετρικές έρευνες του Great Sea Interconnector (GSI) αποκτά ξεχωριστή γεωπολιτική σημασία.
Μετά την έκδοση της ελληνικής NAVTEX στις 6 Νοεμβρίου, με ισχύ έως τις 6 Μαρτίου 2027, ανοίγει ο δρόμος για την επανέναρξη των ερευνών στην υποθαλάσσια διαδρομή Κρήτης – Κάσου – Καρπάθου – Κύπρου. Η Τουρκία, ωστόσο, έχει ήδη αντιδράσει με δική της αντι-NAVTEX, επαναφέροντας τις γνωστές διεκδικήσεις της.
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται και στη γαλλική στρατιωτική παρουσία. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες, δύο γαλλικά πολεμικά πλοία έχουν αποπλεύσει με αποστολή να βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή των ερευνών και να παρέχουν συνοδεία στο «Abeille Marengo». Παράλληλα, δημοσιεύματα αναφέρουν ότι και ελληνική φρεγάτα βρίσκεται σε επιχειρησιακή ετοιμότητα στην περιοχή.
Η παρουσία πολεμικών πλοίων δεν αποτελεί ασυνήθιστη πρακτική όταν ένα ερευνητικό ή τεχνικό σκάφος επιχειρεί σε θαλάσσιες περιοχές αυξημένης έντασης. Η συνοδεία λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι σε ενδεχόμενες παρεμβολές, προστατεύει την ασφάλεια της αποστολής και στέλνει μήνυμα ότι η διεξαγωγή των νόμιμα αδειοδοτημένων ερευνών δεν πρόκειται να αφεθεί απροστάτευτη.
Για τη Γαλλία, άλλωστε, το ζήτημα δεν είναι μόνο διπλωματικό. Η γαλλική Nexans έχει αναλάβει την κατασκευή του υποθαλάσσιου καλωδίου, ενώ γαλλικά επενδυτικά συμφέροντα συνδέονται άμεσα με το έργο. Επομένως, η επιτυχής υλοποίησή του αποτελεί και ζήτημα οικονομικής αξιοπιστίας και στρατηγικής παρουσίας της Γαλλίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το Παρίσι καλείται πλέον να ισορροπήσει ανάμεσα στη διπλωματική διαχείριση των σχέσεών του με την Άγκυρα και στην έμπρακτη υποστήριξη ενός έργου που αφορά δύο κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το βασικό ερώτημα είναι εάν η Τουρκία θα επιλέξει και αυτή τη φορά να αμφισβητήσει στην πράξη την πορεία των ερευνών, όπως είχε συμβεί το καλοκαίρι του 2024 στην περιοχή της Κάσου.
Σε κάθε περίπτωση, η παρουσία γαλλικών και ελληνικών ναυτικών μονάδων, εφόσον επιβεβαιωθεί επιχειρησιακά, αναβαθμίζει το επίπεδο αποτροπής και καθιστά σαφές ότι το GSI δεν είναι απλώς ένα ενεργειακό έργο. Είναι μια στρατηγική υποδομή με ευρωπαϊκή και γεωπολιτική διάσταση.
Γιατί στην Ανατολική Μεσόγειο, ένα υποθαλάσσιο καλώδιο μπορεί να χρειάζεται όχι μόνο τεχνικούς και μηχανικούς, αλλά και ισχυρή διπλωματική και ναυτική προστασία.
Είναι συνήθες φαινόμενο η συνοδεία με πολεμικά;
- Σε περιοχές υψηλής γεωπολιτικής έντασης: Η παρουσία πολεμικών πλοίων μιας χώρας όπως η Γαλλία σε συνοδεία ιδιωτικών ερευνητικών ή τεχνικών σκαφών δεν αποτελεί καθημερινή πρακτική για κάθε επιστημονική έρευνα παγκοσμίως, αλλά γίνεται τυπική πρακτική όταν οι έρευνες διεξάγονται σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες ζώνες ή σε περιοχές με διπλωματικές τριβές μεταξύ άλλων χωρών (όπως η Ανατολική Μεσόγειος).
- Αποτροπή και ασφάλεια: Η συνοδεία γαλλικών πολεμικών σκαφώνπου πριν λίγο απέπλευσαν από το λιμάνι του Ηρακλείου Κρήτης αποσκοπεί στην αποτροπή παρεμβολών, στην επιβεβαίωση της εθνικής κυριαρχίας/δικαιοδοσίας επί της περιοχής και στην προστασία του πληρώματος και του εξοπλισμού από πιθανές προκλήσεις.
Κάνουν το ίδιο και άλλες χώρες;
- Διεθνής πρακτική: Mεγάλες ναυτικές δυνάμεις (όπως οι ΗΠΑ, η Γαλλία, η Βρετανία ή η Κίνα) συχνά συνοδεύουν εμπορικά, ερευνητικά ή στρατηγικής σημασίας πλοία (π.χ. σε ενεργειακά έργα, καλωδιώσεις, γεωτρήσεις ή σε περιοχές όπως η Θάλασσα της Νότιας Κίνας ή η Ανατολική Μεσόγειος) με πολεμικά σκάφη, όταν υφίσταται κίνδυνος αμφισβήτησης της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας ή των κυριαρχικών δικαιωμάτων των χωρών που έχουν δώσει την αδειοδότηση.
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ
ΔΥΟ ΓΑΛΛΙΚΑ ΠΟΛΕΜΙΚΑ ΑΠΕΠΛΕΥΣΑΝ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΟΔΕΥΣΟΥΝ ΤΟ ABEILLE MARENGO
