Γαλλία: Τι κρύβεται πίσω από την «έκρηξη» των μαθητών – Όταν η κοινωνική ανισότητα περνά μέσα στις σχολικές τάξεις

Ελλείψεις εκπαιδευτικών, υπερπληθυσμός, προβληματικά κτίρια, πίεση για επιδόσεις και ένα βαθύτερο αίσθημα αδικίας συνθέτουν το εκρηκτικό σκηνικό πίσω από τις πρωτοφανείς μαθητικές κινητοποιήσεις

Οι εικόνες από τη Γαλλία είναι εντυπωσιακές: χιλιάδες μαθητές στους δρόμους, αποκλεισμένα λύκεια, συγκρούσεις, συλλήψεις και τραυματισμοί. Όμως πίσω από τα επεισόδια φαίνεται να υπάρχει κάτι πολύ βαθύτερο από μια πρόσκαιρη μαθητική διαμαρτυρία.

Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν με αιτήματα που αφορούν την καθημερινότητα των σχολείων: ελλείψεις εκπαιδευτικών, πολυπληθείς τάξεις, προβληματικές υποδομές και ανεπαρκή χρηματοδότηση. Από τα προάστια του Παρισιού εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα, αγγίζοντας περισσότερα από 1.200 σχολεία σε προηγούμενες φάσεις της κινητοποίησης. Reuters

Πίσω από αυτά, όμως, αναδύεται ένα ακόμη ισχυρότερο συναίσθημα: η πεποίθηση πολλών νέων ότι δεν αντιμετωπίζονται όλοι με τους ίδιους όρους.

Από την κοινωνική στη σχολική αδικία

Ιδιαίτερα στα πιο υποβαθμισμένα προάστια του Παρισιού, μαθητές περιγράφουν σχολεία με λιγότερους πόρους, κενά εκπαιδευτικών και μεγαλύτερα προβλήματα σε σχέση με σχολεία εύπορων περιοχών.

Μαθητές από περιοχές όπως το Aubervilliers και το Montreuil έχουν μιλήσει δημόσια για την αίσθηση ότι το εκπαιδευτικό σύστημα δεν τους προσφέρει τις ίδιες ευκαιρίες. Le Monde.fr

Έτσι, ένα ευρύτερο αίσθημα κοινωνικής ανισότητας μεταφέρεται μέσα στο σχολείο.

Και η διαμαρτυρία παύει να αφορά μόνο το εάν λείπει ένας καθηγητής ή εάν μια αίθουσα χρειάζεται επισκευή. Αφορά το εάν οι νέοι πιστεύουν ότι το σχολείο εξακολουθεί να αποτελεί πραγματικό μηχανισμό κοινωνικής κινητικότητας.

«Το σχολείο δεν μας ακούει»

Υπάρχει και μία δεύτερη διάσταση: η αίσθηση πολλών μαθητών ότι η φωνή τους δεν λαμβάνεται πραγματικά υπόψη.

Οι διαμαρτυρίες έχουν αναδείξει αιτήματα που δεν περιορίζονται στις κτιριακές υποδομές ή στη στελέχωση. Αφορούν επίσης το Parcoursup, τους σχολικούς ρυθμούς και γενικότερα το κατά πόσο οι ίδιοι οι μαθητές συμμετέχουν στις αποφάσεις που καθορίζουν το εκπαιδευτικό τους μέλλον. Le Monde.fr

Το ζήτημα μετατρέπεται έτσι και σε κρίση εκπροσώπησης και συμμετοχής.

Η πολιτική σύγκρουση γύρω από τις κινητοποιήσεις

Οι διαδηλώσεις έχουν παράλληλα εξελιχθεί σε πεδίο σκληρής πολιτικής αντιπαράθεσης.

Κυβερνητικά στελέχη έχουν κατηγορήσει την Ανυπότακτη Γαλλία (LFI) ότι επιχειρεί να αξιοποιήσει πολιτικά ή να ενθαρρύνει την κινητοποίηση. Το κόμμα του Ζαν-Λικ Μελανσόν απορρίπτει τις κατηγορίες ότι βρίσκεται πίσω από το κίνημα, δηλώνει ότι στηρίζει τα αιτήματα των μαθητών και έχει καλέσει σε μη βίαιες μορφές διαμαρτυρίας. Le Monde.fr

Η πολιτική αντιπαράθεση, ωστόσο, δεν αναιρεί τα προβλήματα που οι ίδιοι οι μαθητές θέτουν για την κατάσταση στα σχολεία.

Και στη μέση, η οικονομική πίεση

Η μαθητική αναταραχή συμπίπτει με μια περίοδο έντονης πίεσης στα γαλλικά δημόσια οικονομικά.

Οι αποδόσεις των γαλλικών κρατικών ομολόγων έχουν φτάσει σε υψηλά άνω των δύο δεκαετιών, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για το δημόσιο χρέος και τη δυνατότητα της κυβέρνησης να σταθεροποιήσει τα δημοσιονομικά της χώρας. Reuters

Αυτό δημιουργεί ένα δύσκολο δίλημμα: από τη μία βρίσκεται η πίεση για δημοσιονομικό περιορισμό και από την άλλη η απαίτηση για περισσότερους εκπαιδευτικούς, καλύτερα σχολεία και μεγαλύτερες δημόσιες επενδύσεις.

Μια κρίση που ξεπερνά το σχολείο

Οι κινητοποιήσεις, επομένως, δύσκολα εξηγούνται μόνο από τα κενά εκπαιδευτικών ή τα προβληματικά σχολικά κτίρια.

Αποτυπώνουν ένα μείγμα εκπαιδευτικής ανισότητας, οικονομικής ανασφάλειας, φόβου για το μέλλον και δυσπιστίας απέναντι στους θεσμούς.

Και εκεί βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο μήνυμα των γεγονότων στη Γαλλία: όταν οι νέοι αρχίζουν να αμφιβάλλουν ότι το σχολείο μπορεί να τους προσφέρει ένα δικαιότερο μέλλον, η εκπαιδευτική κρίση αποκτά αναπόφευκτα κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

Πυρκαγιά σε αποθήκη τα ξημερώματα στο Μαρκόπουλο Μεσογαίας.