Γιατί η παγκόσμια οικονομία δεν μπορεί να αντέξει άλλα σοκ: Το πρόβλημα με τα στενά περάσματα και την ενέργεια

Οι ενεργειακοί διάδρομοι, τα θαλάσσια στενά και οι αλυσίδες εφοδιασμού δεν λειτουργούν με ελαστικούς όρους. Όταν δέχονται πίεση από γεωπολιτικές κρίσεις, δεν επανέρχονται ποτέ πλήρως στην προηγούμενη κατάστασή τους, αλλά αφήνουν μόνιμα προβλήματα, όπως υψηλότερα ασφάλιστρα και αυξημένο κόστος μεταφοράς.

Τα γεγονότα στα Στενά του Ορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα δείχνουν ακριβώς αυτό το φαινόμενο. Οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και οι στρατιωτικές εντάσεις αναγκάζουν τα πλοία να αλλάζουν ρότα, εκτοξεύοντας την τιμή του πετρελαίου Brent πάνω από τα 90 δολάρια. Το σύστημα δεν διορθώνεται απλώς, αλλά γίνεται ολοένα και πιο ευάλωτο.

Το βασικό πρόβλημα είναι ότι τεράστιες ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου LNG περνούν από εξαιρετικά στενά και ευάλωτα σημεία. Το Ορμούζ, η Βαβ ελ-Μαντέμπ και η Διώρυγα του Σουέζ διακινούν πάνω από το ένα τρίτο του παγκόσμιου θαλάσσιου πετρελαίου. Όταν αυτά τα σημεία μπλοκάρονται από ασύμμετρους δρώντες, όπως οι Χούθι ή το Ιράν, ολόκληρος ο πλανήτης επηρεάζεται άμεσα. Ακόμη και οι εναλλακτικές διαδρομές, όπως το Κανάλι της Μοζαμβίκης ή ο γύρος από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, γεμίζουν γρήγορα και αυξάνουν τον χρόνο και το κόστος μεταφοράς.

Την ίδια στιγμή, η ενεργειακή πίεση αυξάνεται από την τεράστια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας λόγω της τεχνητής νοημοσύνης, την ώρα που η Ευρώπη εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα ορυκτά καύσιμα. Το συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: η ασφάλεια του παγκόσμιου εμπορίου εξαρτάται από λίγα και στενά σημεία, καθιστώντας την οικονομία ευάλωτη σε κάθε νέα κρίση.