Τετάρτη , 8 Δεκεμβρίου 2021
Τελευταία Νέα

FoMO (Fear of Missing Out) Τάση ή Σύνδρομο;

“Αν κάποιος ήθελε μόνο να είναι ευτυχισμένος, αυτό θα μπορούσε εύκολα να επιτευχθεί, αλλά θέλουμε να είμαστε πιο ευτυχισμένοι από τους άλλους” Montesquieu

Το ακρωνύμιο FOMO προέρχεται από τις λέξεις Fear of Missing Out, δηλαδή ο φόβος του να χάσω κάτι ή να αφήσω μια ευκαιρία να πάει χαμένη! Φόβος μην χάσεις το τι συμβαίνει, αντιπροσωπεύει την τάση της νέας εποχής που έχουν γεννήσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μάλιστα, η λέξη FOMO μπήκε επίσημα το 2013 στο λεξικό της Οξφόρδης. Θεμελιωτής του όρου ήταν ο Dr. Dan Herman, ο οποίος επινόησε τον όρο «φόβος μήπως χάσω» που δημοσιεύτηκε σε επίσημη έρευνα του 1996.
Ο ξενικής προέλευσης όρος FoMO χαρακτηρίζεται από την επιθυμία του εκάστοτε χρήστη (social media user) να παραμένει συνεχώς συνδεδεμένος με αυτό που κάνουν οι άλλοι.
Δεν είναι απλά ένα κοινωνικό φαινόμενο αλλά μια ψυχολογική αντίδραση.
Λειτουργεί επιβαρυντικά στην ψυχοσύνθεση του ατόμου μιας και πρόκειται για ένα ιδιαίτερα αγχωτικό συναίσθημα που προκύπτει όταν νιώθεις ότι κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον συμβαίνει κάπου αλλού και δυστυχώς εσύ το χάνεις αν δεν το μάθεις έγκαιρα! Από τη σκοπιά της ψυχολογικής ανάγκης, το FoMO απορρέει από τα χαμηλά επίπεδα ψυχολογικής ικανοποίησης των ανθρώπινων αναγκών κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Η εμφάνισή του μπορεί να είναι περιστασιακή και ελέγξιμη ή μακροχρόνια και άνευ μέτρου λειτουργώντας ως ψυχικό σύνδρομο. Τα στοιχεία δείχνουν ότι αφορά ηλικίες κυρίως νεαρών ατόμων, να θέλουν να είναι κοινωνικά αρεστοί.
Μπορεί να εμφανιστεί από οτιδήποτε, όπως για παράδειγμα από ένα πάρτι το βράδυ του Σαββάτου, έως μια προώθηση στη δουλειά. Περιλαμβάνει πάντα μια αίσθηση αδυναμίας ότι το άτομο χάνει κάτι μεγάλο, κάτι ενδιαφέρον.
Αν και σαν φαινόμενο/τάση το FοMO μελετάται εκτενέστερα λιγότερο από δεκαπενταετία, με την εξέλιξη του Marketing, άρχισε να παίρνει διαστάσεις με την ιλιγγιώδη άνοδο των social media. Οι συνεχείς έκθεση στις “καλές” στιγμές των άλλων, έκανε πολλούς να νιώθουν μειονεκτικά και να πιστεύουν πώς οι άλλοι περνούν καλύτερα, δίχως προβλήματα ζώντας μια ονειρεμένη ζωή. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν επιταχύνει το φαινόμενο FoMO με διάφορους τρόπους. Όσοι πέφτουν στην παγίδα αυτή, αναπόφευκτα αντισταθμίζουν την “συνηθισμένη” τους ζωή με τη φαινομενικά τέλεια ζωή των άλλων! Η περιήγησή μας στα social media συχνά ενισχύει την περιέργεια και χωρίς να το καταλάβουμε περνάμε ώρες κάνοντας scroll down στις touch screen οθόνες μας.
Δημιουργείται μια άτυπη αρένα, ένας ιδιότυπος στίβος μάχης, επίδειξης, καυχησιολογίας, όπου ο ανταγωνισμός της καλύτερης στιγμής που μαζεύει τα περισσότερα like κατατάσσει το άτομο στα μάτια των υπολοίπων σε ένα βάθρο επιτυχίας και ευτυχίας.
Πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι τα social παρουσιάζουν την εξιδανικευμένη εικόνα που διατηρεί ή αυξάνει το image μας. Έχει γίνει επαγγελματική θα έλεγε κανείς επιμέλεια μιας ιδανικής ζωής όπως αυτή απορρέει από τα σύγχρονα πρότυπα. Εφ’ όσον το γνωρίζουμε αυτό και δεν το αφήνουμε να επηρεάσει τις επιλογές μας, τις συμπεριφορές μας και κατ’ επέκταση τη ψυχική μας διάθεση, δεν υπάρχει πρόβλημα.
Τι γίνεται όμως στην περίπτωση που γίνεται εσωτερική ανάγκη η αδιάλειπτη παρακολούθηση;
Εκεί τα πράγματα χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής διότι σημαίνει ότι οι ψυχικές επιπτώσεις ήδη έχουν κάνει την εμφάνισή τους. Συναισθήματα άγχους, χαμηλής αυτοεκτίμησης, κατάθλιψης και μοναξιάς είναι οι άμεσες επιπτώσεις που ενισχύονται από το φαινόμενο αυτό. Στις παραπάνω περιπτώσεις καλό είναι το άτομο να απευθυνθεί σε ψυχολόγο.Τα τμήματα της ψυχολογίας των πανεπιστημίων του Essex κα της California, (2013) ερευνώντας το, προσδιόρισαν την ταχύτατη κλιμάκωσή του καθώς και ότι σχεδόν τα τρία τέταρτα των νεαρών ενηλίκων που πήραν μέρος στην έρευνα ανέφεραν ότι το έχουν βιώσει.
Πως βγαίνουμε από τον εικονικό αυτό βάλτο;
Η ψυχική μας ευρωστία πρέπει να είναι κύριο μέλημά μας. Είναι αναπόφευκτο και συχνά επαγγελματικά επιβεβλημένο να περνάμε ώρες μπροστά από μια οθόνη. Το μέτρο όμως που θα εκτεθούμε σε αυτά, εναπόκειται σε εμάς.
Διαβάζοντας ένα βιβλίο, πηγαίνοντας μια βόλτα, κάνοντας γυμναστική, ερχόμενοι σε επαφή με τον εαυτό μας και τους αγαπημένους μας, συμμετέχοντας σε συζητήσεις, θα κατανοήσουμε ότι η αποδοχή δεν ξεκινά από το πως μας βλέπουν οι άλλοι, αλλά το πως βλέπουμε εμείς τον εαυτό μας. Έτσι θα διαπιστώσουμε ότι η ανάγκη να “συνδεθούμε” να δούμε πως περνάνε τη ζωή τους οι διαδικτυακοί άλλοι, ή το πως αξιολογούν τις δικές μας στιγμές οι άλλοι, δεν θα μεταβάλλει τον τρόπο που θα ζούμε εμείς τη δικιά μας ζωή.
Όταν επισκεφτούμε για παράδειγμα μια τοποθεσία ή κάνουμε μια δραστηριότητα, πρέπει να είμαστε συναισθηματικά και νοητικά δοσμένοι εκεί, μη εστιάζοντας στο να δείξουμε κ εμείς πόσο ωραία περνάμε.
Είναι τελείως διαφορετικό να ζήσουμε μια στιγμή και ίσως να την μοιραστούμε στα social, παρά να ζούμε για τα social και να αφήσουμε να περάσει επιφανειακά η κάθε μας στιγμή.

Του Γιγουρτάκη Μιχαήλ -Κλινικός Ψυχολόγος MSc, BSc (Hons)

Διαβάστε την συνέχεια του άρθρου...
Shares