Επιστήμονες του ETH Zurich «ξεκλειδώνουν» τα μυστικά των ρηγμάτων κάτω από το βουνό Bedretto

8.000 Τεχνητοί Σεισμοί στις Άλπεις: Το Πείραμα FEAR-2 για τον Έλεγχο των Ρηγμάτων
Σε μια προσπάθεια να κατανοήσουν τους μηχανισμούς που πυροδοτούν τις σεισμικές δονήσεις, ερευνητές του ETH Zurich πραγματοποίησαν ένα από τα πιο ιδιαίτερα πειράματα στην ιστορία της γεωλογίας. Στο ειδικά διαμορφωμένο BedrettoLab, βαθιά κάτω από τις ελβετικές Άλπεις, η επιστημονική ομάδα προκάλεσε περίπου 8.000 μικροσκοπικούς σεισμούς, διοχετεύοντας 750.000 λίτρα νερού στο υπέδαφος μέσα σε διάστημα 50 ωρών. Το πρόγραμμα, με την ονομασία FEAR-2 (Fault Activation and Earthquake Rupture), είχε ως στόχο την παρατήρηση των ρηγμάτων σε πραγματικό χρόνο και από απόσταση αναπνοής.

Οι ερευνητές, υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Domenico Giardini, κατασκεύασαν μια σήραγγα μήκους 120 μέτρων σε βάθος άνω των δύο χιλιομέτρων, εγκαθιστώντας ένα πυκνό δίκτυο αισθητήρων που κατέγραφαν κάθε μεταβολή στη θερμοκρασία και την κίνηση των πετρωμάτων. Οι σεισμοί που προκλήθηκαν ήταν τόσο μικροί που η έντασή τους ήταν 7.000 φορές χαμηλότερη από τα επίπεδα που προκαλούν καταστροφές, παραμένοντας εντελώς ανεπαίσθητοι στην επιφάνεια. Το πείραμα διακόπηκε προληπτικά όταν η δραστηριότητα άρχισε να επεκτείνεται εκτός του βασικού δικτύου μετρήσεων, ωστόσο κρίθηκε απόλυτα επιτυχημένο.

Η σημασία της μελέτης αυτής είναι διπλή: από τη μία πλευρά, οι επιστήμονες ελπίζουν ότι αν μάθουν να ελέγχουν πώς παράγονται οι δονήσεις συγκεκριμένου μεγέθους, θα μπορέσουν μελλοντικά να αποτρέπουν μεγάλους καταστροφικούς σεισμούς. Από την άλλη, η κατανόηση της συμπεριφοράς των πετρωμάτων σε μεγάλο βάθος είναι το «κλειδί» για την ασφαλή αξιοποίηση της βαθιάς γεωθερμικής ενέργειας, μιας σχεδόν ανεξάντλητης πηγής ενέργειας με μηδαμινό οικολογικό αποτύπωμα.