Επίκειται κρίση νερού στην Ελλάδα – ΟΟΣΑ προειδοποιεί

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Καμπανάκι για τη συχνότητα και την ένταση των ξηρασιών που επιδεινώνονται διαρκώς, με σημαντικές επιπτώσεις για την Ελλάδα, κρούει ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), μέσω της νέας έκθεσης «Παγκόσμιες Προοπτικές Ξηρασίας 2025».

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των πιο ευάλωτων χωρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς το 87% των εδαφών της έχει επηρεαστεί επαναλαμβανόμενα από φαινόμενα ξηρασίας, ενώ το 52% των περιοχών της υφίσταται έντονα και παρατεταμένα τέτοια φαινόμενα. Ο ΟΟΣΑ τονίζει ότι χωρίς άμεσες κρατικές παρεμβάσεις, η αναπλήρωση των υπόγειων υδάτων θα καταστεί προβληματική, με χώρες όπως η Ελλάδα, η Ισπανία και η Πορτογαλία να κινδυνεύουν περισσότερο.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι και το ποσοστό απωλειών στα δίκτυα ύδρευσης, που στην Ελλάδα αγγίζει σχεδόν το 30%, λόγω παλαιωμένων υποδομών και ελλιπούς συντήρησης. Η χώρα μας κατατάσσεται χαμηλότερα από χώρες όπως η Πολωνία, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο και απέχει πολύ από τα υποδειγματικά ποσοστά χωρών όπως η Δανία και η Γερμανία.

Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η αφαλάτωση μπορεί να συμβάλει στη μερική αντιμετώπιση της λειψυδρίας, κυρίως στις παράκτιες περιοχές και κατά τους θερινούς μήνες, υπό την προϋπόθεση ότι θα αντιμετωπιστούν οι περιβαλλοντικές παρενέργειες. Ειδική αναφορά γίνεται στο Ισραήλ, όπου το 80% του αστικού νερού προέρχεται από μονάδες αφαλάτωσης, ενώ στην Ευρώπη η τεχνολογία αυτή χρησιμοποιείται ευρέως στις μεσογειακές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, ως συμπληρωματική πηγή ύδρευσης.

Η έκθεση προειδοποιεί ότι οι ξηρασίες γίνονται ολοένα και πιο συχνές και σοβαρές σε παγκόσμια κλίμακα. Σύμφωνα με τα δεδομένα του ΟΟΣΑ, η παγκόσμια χερσαία έκταση που επηρεάζεται από ξηρασία διπλασιάστηκε μεταξύ 1900 και 2020, με το 40% του πλανήτη να βιώνει αυξημένη συχνότητα και ένταση τις τελευταίες δεκαετίες. Η βασική αιτία αυτής της επιδείνωσης είναι η κλιματική αλλαγή, η οποία εντείνει την εξάτμιση υδάτων, διαταράσσει τα πρότυπα βροχόπτωσης και μειώνει τα αποθέματα χιονιού και παγετώνων. Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η κλιματική αλλαγή έκανε έως και 20 φορές πιο πιθανά τα φαινόμενα ξηρασίας που σημειώθηκαν στην Ευρώπη το 2022, ενώ αύξησε κατά 42% την πιθανότητα παρατεταμένων ξηρασιών στη Βόρεια Αμερική. Οι προβλέψεις είναι δυσοίωνες: σε σενάριο ανόδου της θερμοκρασίας κατά 4 βαθμούς Κελσίου, οι ξηρασίες θα μπορούσαν να γίνουν έως και επτά φορές πιο συχνές και έντονες σε σύγκριση με το παρελθόν.

Παράλληλα, η έκθεση εστιάζει και στις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Το κόστος των ξηρασιών αυξάνεται παγκοσμίως με ετήσιο ρυθμό 3% έως 7,5%. Ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι ένα μέσο συμβάν ξηρασίας το 2025 θα έχει τουλάχιστον διπλάσιο κόστος από ένα αντίστοιχο συμβάν το 2000, ενώ μέχρι το 2035 το κόστος αυτό αναμένεται να είναι τουλάχιστον 35% υψηλότερο από το σημερινό. Η γεωργία είναι ο τομέας που πλήττεται περισσότερο, καθώς σε ιδιαίτερα ξηρά έτη, οι αποδόσεις των καλλιεργειών μπορεί να μειωθούν έως και 22%, ενώ ο διπλασιασμός της διάρκειας της ξηρασίας ενδέχεται να μειώσει την παραγωγή βασικών καλλιεργειών όπως η σόγια και το καλαμπόκι έως και 10%. Επιπλέον, οι ξηρασίες μειώνουν τον όγκο του ποτάμιου εμπορίου έως και 40% και περιορίζουν την υδροηλεκτρική παραγωγή κατά περισσότερο από 25%, προκαλώντας αναταράξεις στις αλυσίδες εφοδιασμού και στη διαθεσιμότητα ενέργειας.

Οι ανθρωπιστικές επιπτώσεις είναι εξίσου ανησυχητικές. Παρότι οι ξηρασίες αντιπροσωπεύουν μόνο το 6% των φυσικών καταστροφών, ευθύνονται για το 34% των θανάτων που σχετίζονται με φυσικά φαινόμενα. Επιπλέον, επιτείνουν τα φαινόμενα εκτοπισμού πληθυσμών, επισιτιστικής ανασφάλειας και μεταναστευτικών πιέσεων, κυρίως στην Υποσαχάρια Αφρική. Οι επιπτώσεις αυτές μπορεί να οδηγήσουν σε πολιτική αστάθεια, κοινωνική αναταραχή και γεωπολιτικές εντάσεις, λόγω της όξυνσης του ανταγωνισμού για σπάνιους φυσικούς πόρους.

Ο ΟΟΣΑ καταλήγει με ισχυρή έκκληση προς τις κυβερνήσεις να υιοθετήσουν ένα πολυεπίπεδο σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση των ξηρασιών. Οι παρεμβάσεις αυτές περιλαμβάνουν επενδύσεις σε υποδομές και τεχνολογία, ορθολογική διαχείριση υδάτων, πρόληψη απωλειών, αναβάθμιση των αρδευτικών δικτύων και ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας. Χωρίς αποφασιστικά μέτρα, η Ελλάδα και η ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωπες με μια χρόνια κρίση νερού, με απρόβλεπτες επιπτώσεις για το περιβάλλον, την οικονομία και την κοινωνική συνοχή.