Επιφυλακτική η Ευρώπη για το άνοιγμα του Ορμούζ: Τα «αγκάθια» της αποναρκοθέτησης και οι κόντρες για τα διόδια

Το αυστηρό χρονοδιάγραμμα του Ντόναλντ Τραμπ για το πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ την προσεχή Παρασκευή, παράλληλα με την υπογραφή της ειρηνευτικής συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν, προκαλεί έντονο σκεπτικισμό και αμφιταλαντεύσεις στους Ευρωπαίους συμμάχους. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Bloomberg, παρά την αρχική τους διάθεση να συνδράμουν μετά το τέλος του πολέμου, οι ευρωπαϊκές χώρες εμφανίζονται πλέον ιδιαίτερα συγκρατημένες, εκφράζοντας σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια των δυνάμεών τους και τη σύγχυση που επικρατεί γύρω από το επιχειρησιακό πλάνο.

Το βασικό πρόβλημα εστιάζεται στον υψηλό κίνδυνο της επιχείρησης ναρκαλίευσης. Όπως εξήγησε ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος, τα εξειδικευμένα πλοία αποναρκοθέτησης είναι αργά και στερούνται αμυντικού οπλισμού, γεγονός που τα καθιστά εξαιρετικά ευάλωτα σε πιθανές επιθέσεις. Δεδομένου ότι οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν τις απαραίτητες δυνάμεις ναρκαλίευσης για να τις αναπτύξουν άμεσα στη Μέση Ανατολή, η εξάρτησή τους από τους Ευρωπαίους συμμάχους είναι απόλυτη. Ωστόσο, οι τελευταίοι, κατά τη διάρκεια της συνόδου της G7, έθεσαν μια σειρά από κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με το περιεχόμενο της συμφωνίας, χωρίς να λάβουν σαφείς απαντήσεις, με αποτέλεσμα να αρνούνται προς το παρόν να δεσμεύσουν πλοία και περιπολίες.

Το παρασκήνιο για τα διόδια και το διπλωματικό θολό τοπίο

Πέρα από το επιχειρησιακό σκέλος, σοβαρό αγκάθι αποτελεί η πλήρης διάσταση απόψεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης για το καθεστώς ναυσιπλοΐας:

• Η θέση Τραμπ: Στο δείπνο της G7, ο Αμερικανός πρόεδρος διαβεβαίωσε ότι ο διάπλους θα γίνεται εντελώς ελεύθερα.

• Η θέση του Ιράν: Η Τεχεράνη υποστηρίζει το ακριβώς αντίθετο, επιδιώκοντας την επιβολή τελών (διοδίων) στα διερχόμενα πλοία.

Στο πλαίσιο αυτό, η Γαλλία βρίσκεται σε απευθείας υπουργικές επαφές με το Ιράν προκειμένου να αποσαφηνιστούν οι λεπτομέρειες, χωρίς όμως η Τεχεράνη να έχει δώσει μέχρι στιγμής μια ξεκάθαρη απάντηση.

Μια αργή και σχολαστική διαδικασία υψηλού ρίσκου

Αν και ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται υπερβολικά αισιόδοξος, δηλώνοντας από το Εβιάν ότι τα εμπορικά πλοία έχουν ήδη αρχίσει να κινούνται, Αμερικανοί αξιωματούχοι παραδέχονται ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον δύο εβδομάδες απλώς για να καταγραφεί μια πρώτη σημαντική αύξηση της κίνησης.

Η πραγματικότητα στο πεδίο είναι σύνθετη, καθώς το Ιράν εκτιμάται ότι έχει αναπτύξει ένα μείγμα από νάρκες βυθού, αγκυροβολημένες αλλά υποβρύχιες νάρκες, καθώς και πλωτές νάρκες επιφανείας. Ο Μπεν Σίπερλι, συνταξιούχος αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ και ειδικός στον πόλεμο ναρκών, εξήγησε τη διαδικασία που θα ακολουθηθεί:

Η θαλάσσια δίοδος θα χωριστεί σε συγκεκριμένα τμήματα και θα ερευνηθεί σχολαστικά με μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα (UUV) που διαθέτουν προηγμένους αισθητήρες, ώστε να εντοπιστούν και να εξουδετερωθούν τα επικίνδυνα αντικείμενα.

Ο Σίπερλι τόνισε χαρακτηριστικά ότι «η ναρκαλιεία είναι μια πολύ αργή και σχολαστική επιχείρηση, όπου η ασφάλεια έχει απόλυτη προτεραιότητα έναντι της ταχύτητας». Ακόμη και αν το Ιράν παραδώσει τους χάρτες με τις τοποθεσίες των ναρκών, η πιθανότητα μιας απρόβλεπτης έκρηξης ή η μετακίνηση μιας πλωτής νάρκης λόγω των ρευμάτων σημαίνει ότι το ρίσκο για τη διεθνή ναυσιπλοΐα θα παραμείνει υπαρκτό για αρκετό καιρό.