Επιφανής Ιταλός επιχειρηματίας μεταξύ των στόχων του spyware Paragon

Μετά τους ακτιβιστές και τους δημοσιογράφους, ο κόσμος της οικονομίας μπαίνει πλέον στο κάδρο των αποκαλύψεων. Πρόκειται για την τελευταία  προσθήκη  στην υπόθεση Graphite, του κατασκοπευτικού λογισμικού που αναπτύχθηκε από την ισραηλινή εταιρεία Paragon Solutions και χρησιμοποιείται από κυβερνήσεις και υπηρεσίες επιβολής του νόμου παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένης της Ιταλίας.

Σύμφωνα με πληροφορίες , ένα νέο όνομα προστέθηκε στον κατάλογο των ανθρώπων που έλαβαν ειδοποίηση από το WhatsApp τον περασμένο Ιανουάριο: ο Francesco Gaetano Caltagirone. Ο Caltagirone είναι ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους της Ιταλίας, ισχυρός επιχειρηματίας και εκδότης.

Στις 31 Ιανουαρίου, το WhatsApp ενημέρωσε 90 χρήστες παγκοσμίως ότι είχαν στοχοποιηθεί από spyware. Στην Ιταλία, τουλάχιστον επτά άτομα έλαβαν την ειδοποίηση, ανάμεσά τους:

Ακτιβιστές της ΜΚΟ Mediterranea ο αρχισυντάκτης του Fanpage και ο επιχειρηματίας και μέτοχος σε Generali, MPS και Mediobanca.

Το Citizen Lab του Πανεπιστημίου του Τορόντο επιβεβαίωσε ότι το κακόβουλο λογισμικό είναι το Graphite. Η στοχοποίηση ενός ατόμου με τέτοια τεχνολογία εκτιμάται ότι κοστίζει περίπου 500.000 ευρώ, καθιστώντας αυτές τις επιχειρήσεις εξαιρετικά επιλεκτικές.

Η μόλυνση των τηλεφώνων  έγινε με έναν ιδιαίτερα εξελιγμένο τρόπο. Τον Δεκέμβριο του 2024, ο αριθμός ττων χρηστών προστέθηκαν εν αγνοία τους σε ομαδικές συνομιλίες στο WhatsApp, η οποία αποτελούνταν από επαφές που γνώριζαν προσωπικά. Εντός της συνομιλίας μοιράστηκε ένα αρχείο PDF που περιείχε το spyware. Λίγο αργότερα, η συνομιλία και το αρχείο εξαφανίστηκαν.

Πρόκειται για επίθεση “μηδενικού κλικ” (zero-click): ο στόχος δεν χρειάζεται να πατήσει κανέναν σύνδεσμο. Το λογισμικό εκμεταλλεύεται κενά ασφαλείας της εφαρμογής και εγκαθίσταται σιωπηλά, χωρίς να αφήνει ίχνη.

Ο Caltagirone βρίσκεται στο επίκεντρο μιας μεγάλης τραπεζικής αναδιάρθρωσης στην Ιταλία από τα τέλη του 2024, με στόχο τη δημιουργία ενός τρίτου μεγάλου τραπεζικού πόλου. Η εμπλοκή του ονόματός του είναι η πρώτη εκτός του κύκλου των ακτιβιστών, γεγονός που περιπλέκει την υπόθεση.

Ενώ η ιταλική κυβέρνηση παραδέχθηκε μέσω της επιτροπής Copasir ότι παρακολουθούσε τους ακτιβιστές της Mediterranea για λόγους “εθνικής ασφάλειας”, αρνείται κατηγορηματικά οποιαδήποτε ανάμειξη στην παρακολούθηση του δημοσιογράφου Francesco Cancellato, αφήνοντας να εννοηθεί η εμπλοκή ξένης υπηρεσίας πληροφοριών.

Η Paragon Solutions παρουσιάζεται ως η “ηθική” εναλλακτική της NSO (δημιουργού του Pegasus), υποστηρίζοντας ότι πουλάει μόνο σε δημοκρατικές χώρες και απαγορεύει τη χρήση του λογισμικού κατά δημοσιογράφων.

Μετά το κύμα των αποκαλύψεων τον Φεβρουάριο, η Paragon ανακοίνωσε ότι θα καταγγείλει μονομερώς το συμβόλαιό της με την Ιταλία, μια κίνηση που παραμένει αινιγματική.

Η λίστα των θυμάτων συνεχίζει να μεγαλώνει. Μετά από δικαστικές έρευνες στη Ρώμη και τη Νάπολη, εντοπίστηκαν και άλλοι στόχοι, όπως ο Roberto D’Agostino (ιδρυτής του Dagospia) και η Ολλανδή influencer Eva Vlaardingerbroek.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το Graphite είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. «Υπάρχουν πολλά περισσότερα προϊόντα κατασκοπείας και ένα πλέγμα ανταλλαγών μεταξύ χωρών», αναφέρει πηγή που ανέλυσε τις συσκευές. «Αν μια χώρα δεν μπορεί νόμιμα να υποκλέψει έναν πολίτη της, μπορεί να ζητήσει από ένα γειτονικό κράτος να το κάνει για λογαριασμό της».