Ελπίδα για εκατομμύρια ασθενείς: Νανοσωματίδια “γυρίζουν τον χρόνο πίσω” στο Αλτσχάιμερ

Μια σπουδαία επιστημονική ανακάλυψη δίνει νέα ελπίδα για την αντιμετώπιση της νόσου Αλτσχάιμερ. Ερευνητές από την Ισπανία κατάφεραν να αναστρέψουν την εξέλιξη της ασθένειας σε πειραματόζωα, χρησιμοποιώντας νανοσωματίδια – και πλέον ετοιμάζονται να δοκιμάσουν τη μέθοδο σε ανθρώπους.

Επαναφορά του αιματοεγκεφαλικού φραγμού

Η πρωτοποριακή μελέτη πραγματοποιήθηκε στο Ινστιτούτο Βιομηχανικής Βιοϊατρικής της Καταλονίας (IBEC) στη Βαρκελώνη, υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Τζουζέπε Μπατάλια. Το νέο φάρμακο, που χορηγείται ενέσιμα, περιέχει νανοσωματίδια με διάμετρο μικρότερη από 200 νανόμετρα — περίπου 400 φορές πιο λεπτά από μια ανθρώπινη τρίχα.

Ο βασικός στόχος της θεραπείας είναι ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός, ένα φυσικό προστατευτικό «τείχος» που αποτρέπει την είσοδο τοξινών και μικροοργανισμών στον εγκέφαλο. Στη νόσο Αλτσχάιμερ, ο φραγμός αυτός καταστρέφεται, επιτρέποντας τη συσσώρευση της πρωτεΐνης βήτα-αμυλοειδές, η οποία ευθύνεται για τον εκφυλισμό των εγκεφαλικών κυττάρων.

«Όταν επαναφέρουμε τη λειτουργία του φραγμού, ο εγκέφαλος μπορεί να απομακρύνει πιο αποτελεσματικά τις τοξικές πρωτεΐνες και να βελτιώσει τη λειτουργία του», δήλωσε ο καθηγητής Μπατάλια στη Daily Mail.

Εντυπωσιακά αποτελέσματα σε πειραματόζωα

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ποντίκια που είχαν τροποποιηθεί ώστε να παράγουν μεγάλες ποσότητες βήτα-αμυλοειδούς και να εμφανίζουν συμπτώματα άνοιας. Μετά από μόλις τρεις δόσεις του φαρμάκου, οι επιστήμονες παρατήρησαν μείωση 50–60% των τοξικών πρωτεϊνών μέσα σε μία ώρα.

Σε άλλο πείραμα, ένα ποντίκι 12 μηνών —αντίστοιχο ενός 60χρονου ανθρώπου— έλαβε την αγωγή και έξι μήνες αργότερα παρουσίαζε φυσιολογική συμπεριφορά, σαν να είχε αναστραφεί πλήρως η ασθένεια.

Τα νανοσωματίδια λειτουργούν σαν «μικροσκοπικοί επισκευαστές», αποκαθιστώντας τη δομή του φραγμού και ενεργοποιώντας την πρωτεΐνη LRP1, η οποία βοηθά στην αποβολή του βήτα-αμυλοειδούς από τον εγκέφαλο.

Ένα βήμα πριν από τις δοκιμές σε ανθρώπους

Αν και τα αποτελέσματα έχουν επιβεβαιωθεί μόνο σε ποντίκια, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η μέθοδος μπορεί να αποδειχθεί εξίσου αποτελεσματική στους ανθρώπους, αφού οι μηχανισμοί του αιματοεγκεφαλικού φραγμού είναι παρόμοιοι.

«Το επόμενο στάδιο είναι να ολοκληρωθούν οι μελέτες ασφάλειας και τοξικότητας, ώστε να ξεκινήσουν οι πρώτες κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους μέσα στα επόμενα χρόνια», εξήγησε ο καθηγητής Μπατάλια.

Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με επιστήμονες από την Κίνα και το University College London, δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Signal Transduction and Targeted Therapy.