ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ: ΜΙΣΘΟΙ ΣΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ ΜΕΣΟΥ ΟΡΟΥ ΤΟΥ ΟΟΣΑ – ΤΟ 1/3 ΕΙΝΑΙ ΑΝΩ ΤΩΝ 55 ΕΤΩΝ

Σημαντική απόκλιση στις αποδοχές σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες – Από 850 έως 900 ευρώ ξεκινούν οι μισθοί των αναπληρωτών, ενώ ακόμη και έπειτα από δεκαετίες υπηρεσίας δεν ξεπερνούν τα 1.500 ευρώ, σύμφωνα με τη ΔΟΕ

Μια ανησυχητική εικόνα για την κατάσταση του εκπαιδευτικού επαγγέλματος στην Ελλάδα αποτυπώνουν τα στοιχεία για τις αποδοχές, τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης και την ηλικιακή σύνθεση του προσωπικού. Οι Έλληνες εκπαιδευτικοί βρίσκονται σημαντικά κάτω από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ όσον αφορά τους μισθούς, ενώ παράλληλα το εκπαιδευτικό δυναμικό γερνά με ταχύ ρυθμό.

Σύμφωνα με τον ταμία της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας (ΔΟΕ), Γιώργο Τρούλη, οι αποδοχές των αναπληρωτών και των νεοδιοριζόμενων εκπαιδευτικών ξεκινούν από περίπου 850 έως 900 ευρώ. Ακόμη και μετά από 20 ή 30 χρόνια υπηρεσίας, ο μισθός δεν ξεπερνά τα 1.500 ευρώ.

Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι το ποσοστό των εκπαιδευτικών ηλικίας 55 ετών και άνω στην Ελλάδα αυξήθηκε από 15% το 2015 σε 33% το 2024.

Από 850 ευρώ στην αρχή της καριέρας έως 1.500 ευρώ μετά από δεκαετίες

Το ζήτημα των χαμηλών αποδοχών αναδείχθηκε και κατά τη διάρκεια της εκπομπής «Ώρα Αιχμής» της ΚΡΗΤΗ TV, όπου ο Γιώργος Τρούλης παρουσίασε την οικονομική κατάσταση των εργαζομένων στη δημόσια εκπαίδευση.

Όπως ανέφερε, οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί λαμβάνουν περίπου 850 έως 900 ευρώ, ενώ ανάλογες είναι οι αρχικές αποδοχές των νεοδιοριζόμενων μόνιμων εκπαιδευτικών.

Τα ποσά αυτά καλούνται να καλύψουν βασικές ανάγκες, όπως ενοίκιο, λογαριασμούς, διατροφή και καθημερινές μετακινήσεις. Για τους αναπληρωτές, η οικονομική επιβάρυνση είναι συχνά μεγαλύτερη, καθώς τοποθετούνται σε περιοχές μακριά από τον τόπο κατοικίας τους και αναγκάζονται να καλύψουν επιπλέον έξοδα εγκατάστασης και μετακίνησης.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα για τους εκπαιδευτικούς με πολυετή προϋπηρεσία. Σύμφωνα με τον ταμία της ΔΟΕ, έπειτα από 20 ή 30 χρόνια εργασίας, οι αποδοχές δεν ξεπερνούν τα 1.500 ευρώ.

Για τους διευθυντές σχολικών μονάδων, ο μισθός μπορεί να φτάσει περίπου τα 1.700 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του επιδόματος θέσης, παρά τις αυξημένες διοικητικές και οργανωτικές ευθύνες που αναλαμβάνουν.

Σχεδόν στο μισό του μέσου όρου του ΟΟΣΑ οι αποδοχές

Η μεγάλη απόκλιση στις μισθολογικές απολαβές αποτυπώνεται και στα συγκριτικά στοιχεία της έκθεσης του ΟΟΣΑ «Education at a Glance 2026».

Σύμφωνα με τα δεδομένα για το 2025, ο αρχικός θεσμοθετημένος μισθός δασκάλου δημοτικού ή νηπιαγωγού στην Ελλάδα ανέρχεται σε 25.267 δολάρια ΗΠΑ, υπολογισμένα σε ισοτιμίες αγοραστικής δύναμης. Ο αντίστοιχος μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ διαμορφώνεται στα 48.038 δολάρια.

Η απόκλιση παραμένει σημαντική και μετά από αρκετά χρόνια υπηρεσίας:

• Μετά από 15 χρόνια: 32.883 δολάρια στην Ελλάδα, έναντι 64.349 δολαρίων στον ΟΟΣΑ.

• Στην κορυφή της μισθολογικής κλίμακας: 48.114 δολάρια στην Ελλάδα, έναντι 77.033 δολαρίων στον ΟΟΣΑ.

Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στις πραγματικές μέσες αποδοχές, στις οποίες συνυπολογίζονται τα επιδόματα.

Για τους δασκάλους, οι αποδοχές στην Ελλάδα ανέρχονται σε 33.607 δολάρια, έναντι 62.942 δολαρίων στον ΟΟΣΑ. Για τους καθηγητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, τα αντίστοιχα ποσά κυμαίνονται μεταξύ 36.478 και 69.255 δολαρίων.

Ακόμη και για τους διευθυντές λυκείων, η διαφορά παραμένει μεγάλη: οι αντίστοιχες αποδοχές στην Ελλάδα ανέρχονται σε 54.242 δολάρια, όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ φτάνει τα 107.309 δολάρια.

Τα ποσά αυτά αποτελούν συγκριτικά μεγέθη σε όρους αγοραστικής δύναμης και δεν ταυτίζονται με τους καθαρούς μηνιαίους μισθούς που λαμβάνουν οι εκπαιδευτικοί.

Ένας στους τρεις εκπαιδευτικούς είναι άνω των 55 ετών

Πέρα από το μισθολογικό ζήτημα, ανησυχία προκαλεί και η ηλικιακή σύνθεση του εκπαιδευτικού προσωπικού στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, το ποσοστό των εκπαιδευτικών ηλικίας 55 ετών και άνω υπερδιπλασιάστηκε μέσα σε μία δεκαετία. Συγκεκριμένα, από 15% το 2015 έφτασε στο 33% το 2024.

Η εξέλιξη αυτή κατατάσσει την Ελλάδα μεταξύ των χωρών όπου η γήρανση του εκπαιδευτικού δυναμικού είναι ιδιαίτερα έντονη, δημιουργώντας πρόσθετες δυσκολίες στην ανανέωση του προσωπικού και στην αντικατάσταση όσων αποχωρούν λόγω συνταξιοδότησης.

Η τάση παρατηρείται συνολικά στις χώρες του ΟΟΣΑ. Στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, το ποσοστό των εκπαιδευτικών κάτω των 35 ετών μειώθηκε από 23% το 2015 σε 22% το 2024. Αντίθετα, το ποσοστό όσων είναι ηλικίας 55 ετών και άνω αυξήθηκε από 20% σε 23%.

Στη Λιθουανία, τη Λετονία και την Εσθονία, περίπου τέσσερις στους δέκα εκπαιδευτικούς ανήκουν πλέον στην ηλικιακή ομάδα των 55 ετών και άνω. Υψηλούς ρυθμούς γήρανσης εμφανίζουν επίσης η Ελλάδα και η Πορτογαλία.

Παράλληλα, το Λουξεμβούργο, η Ιρλανδία και η Πολωνία κατέγραψαν σημαντική μείωση, κατά 8 έως 9 ποσοστιαίες μονάδες, στο ποσοστό των νεότερων εκπαιδευτικών.

Σε επίπεδο ΟΟΣΑ, η γήρανση είναι εντονότερη στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όπου το 25% των εκπαιδευτικών ήταν ηλικίας 55 ετών και άνω το 2024, έναντι 21% στην πρωτοβάθμια.

Οι εκπαιδευτικοί αμείβονται λιγότερο και από άλλους πτυχιούχους

Τη δυσμενή μισθολογική θέση των εκπαιδευτικών αναδεικνύουν και στοιχεία έρευνας του ΚΑΝΕΠ-ΓΣΕΕ, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι αποδοχές των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα υπολείπονται σημαντικά από εκείνες άλλων εργαζομένων με πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, οι αμοιβές αντιστοιχούν περίπου στο 69% των αποδοχών άλλων εργαζομένων με αντίστοιχο μορφωτικό επίπεδο. Στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, το ποσοστό διαμορφώνεται στο 72%.

Ιδιαίτερα χαμηλός εμφανίζεται και ο αρχικός μισθός των εκπαιδευτικών. Στην κατώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση ανέρχεται σε 23.363 δολάρια σε όρους αγοραστικής δύναμης, έναντι 45.923 δολαρίων στον μέσο όρο του ΟΟΣΑ.

Επιπλέον, η πραγματική αξία του συγκεκριμένου μισθού μειώθηκε κατά 6,2% την περίοδο 2015-2024.

Περιορισμένη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης

Η μισθολογική εικόνα συνδέεται και με τα ευρύτερα δεδομένα χρηματοδότησης του εκπαιδευτικού συστήματος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, η Ελλάδα, η Ουγγαρία και η Ρουμανία διαθέτουν συγκριτικά μικρότερο μερίδιο των δημόσιων δαπανών τους στην εκπαίδευση, ενώ και οι συνολικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ παραμένουν περιορισμένες.

Ο συνδυασμός χαμηλών αποδοχών, οικονομικής πίεσης στους νεότερους εκπαιδευτικούς και γήρανσης του προσωπικού δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για το δημόσιο σχολείο.

Η ανανέωση του εκπαιδευτικού δυναμικού, η προσέλκυση νέων εργαζομένων και η διατήρηση επαρκούς προσωπικού συνδέονται άμεσα με τις συνθήκες εργασίας, τις δυνατότητες επαγγελματικής εξέλιξης και το επίπεδο των μισθών.

Τα στοιχεία επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα της μισθολογικής αναβάθμισης των εκπαιδευτικών και της συνολικής χρηματοδότησης της δημόσιας εκπαίδευσης.