«ΕΧΟΥΝ ΓΝΩΣΙΝ ΟΙ ΦΥΛΑΚΕΣ» ΤΟ ΒΡΑΧΙΟΛΑΚΙ ΤΟΥ ΑΔΩΝΙ! ΠΡΟΟΔΟΣ ´Η ΑΚΟΜΗ ΕΝΑ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΩΝ;

ΤΟ «ΒΡΑΧΙΟΛΑΚΙ» ΤΟΥ ΆΔΩΝΙ: ΠΡΟΟΔΟΣ ΄Η Η ΝΕΑ ΧΡΥΣΗ ΑΡΠΑΧΤΗ ΤΟΥ ΕΣΥ;

Όταν η πρόοδος μυρίζει μίζες

Η κυβέρνηση διαφημίζει το νέο «έξυπνο βραχιολάκι» στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) σαν τη μεγάλη καινοτομία που θα αλλάξει την καθημερινότητα των ασθενών. Με τοποθέτηση στον καρπό, ένα απλό πλαστικό, το βραχιολάκι θα φέρει barcode ή QR, ώστε να παρακολουθείται η πορεία κάθε πολίτη μέσα στο νοσοκομείο, να καταγράφονται οι χρόνοι αναμονής και να υπάρχει μεγαλύτερη διαφάνεια.

Μια ιδέα που, αν εφαρμοστεί σωστά, θα μπορούσε να βάλει τάξη στις χαοτικές ουρές των ΤΕΠ, να μειώσει την ταλαιπωρία και να δώσει στον πολίτη μια αίσθηση διαφάνειας.

Μέχρι εδώ, όλα καλά. Αλλά εδώ είναι Ελλάδα. Και στην Ελλάδα, κάθε φορά που ακούμε για «εκσυγχρονισμό», για «ψηφιακή μετάβαση», για «μεταρρύθμιση», το πρώτο πράγμα που μας έρχεται στο μυαλό δεν είναι η πρόοδος, είναι το χρήμα. Ποιος θα πάρει το έργο; Σε ποιον θα δοθεί η προμήθεια; Θα γίνει διαγωνισμός ή θα πέσει άλλη μια απευθείας ανάθεση;

Το βαρύ παρελθόν των σκανδάλων

Δεν γεννήθηκε τυχαία αυτή η δυσπιστία. Την καλλιέργησαν δεκαετίες σκανδάλων που βύθισαν το ΕΣΥ στα χρέη και τους πολίτες στην αγανάκτηση.

Οι γάζες και οι σύριγγες σε τιμές χρυσού

Στις δεκαετίες του ’90 και του 2000, οι προμήθειες υγειονομικού υλικού αποτέλεσαν ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα του ΕΣΥ. Στην Ελλάδα πληρώναμε γάζες και σύριγγες τρεις και τέσσερις φορές ακριβότερα από ό,τι οι υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης. Ένα απλό ιατρικό αναλώσιμο γινόταν χρυσοφόρα μπίζνα για όσους είχαν πρόσβαση σε συμβάσεις. Το αποτέλεσμα; Τα νοσοκομεία βυθίζονταν στα χρέη και ο πολίτης πλήρωνε με το αίμα του την υγεία.

Το σκάνδαλο Siemens

Η Siemens έγινε συνώνυμο της διαπλοκής στην Ελλάδα. Μέσα από προμήθειες ιατρικών μηχανημάτων — αξονικών και μαγνητικών τομογράφων — αποκαλύφθηκε ένα τεράστιο δίκτυο μιζών σε κρατικούς αξιωματούχους και πολιτικούς. Οι συμβάσεις υπερκοστολογημένες, οι πολίτες εγκλωβισμένοι σε ένα σύστημα που χρηματοδοτούσε τη διαφθορά αντί για την Υγεία.

Η Ελλάδα έγινε πρωτοσέλιδο διεθνώς όχι για την υγεία της, αλλά για τη διαφθορά της.

Οι φωτογραφικές αναθέσεις

Την ίδια εποχή, πολλοί διοικητές νοσοκομείων έδιναν συμβάσεις σε συγκεκριμένους προμηθευτές με διαδικασίες «φωτογραφικές». Αντί για διαγωνισμούς ανοιχτούς και διαφανείς, είχαμε προαποφασισμένους νικητές. Το παιχνίδι ήταν στημένο: οι όροι έμπαιναν έτσι ώστε μόνο ένας να μπορεί να κερδίσει. Οι διοικητές απολάμβαναν ανταλλάγματα, οι εταιρείες πλούτιζαν, και ο Έλληνας φορολογούμενος πλήρωνε.

Φωτογραφικές αναθέσεις σε διοικητές νοσοκομείων: Από το 2000 μέχρι και τη δεκαετία του 2010, διοικητές έδιναν συμβάσεις σε «δικούς τους» προμηθευτές. Υπερκοστολογήσεις, ψεύτικοι διαγωνισμοί, πολιτική κάλυψη. Ο πολίτης πλήρωνε, το κράτος χρεωνόταν, οι τσέπες γέμιζαν.

Το σκάνδαλο της πανδημίας

Στην πιο κρίσιμη περίοδο, την πανδημία Covid-19, τα ίδια φαινόμενα ξαναφάνηκαν. Μάσκες, γάντια, rapid tests — όλα αγοράστηκαν σε τιμές υπερβολικές. Διαγωνισμοί «εξπρές», απευθείας αναθέσεις, προμήθειες με αδιαφάνεια. Οι καταγγελίες μιλούσαν για υπερκοστολόγηση εκατομμυρίων, την ώρα που το ΕΣΥ δοκιμαζόταν. Το χρήμα έρεε, και πάλι εις βάρος του λαού.

Τα συστήματα πληροφορικής-φαντάσματα

Την τελευταία δεκαετία, το Υπουργείο Υγείας προχώρησε σε μεγάλα έργα πληροφορικής: ηλεκτρονικοί φάκελοι ασθενών, ψηφιακές πλατφόρμες, λογισμικά για νοσοκομεία.

Συστήματα πληροφορικής-φαντάσματα: Δεκάδες εκατομμύρια για ηλεκτρονικούς φακέλους ασθενών, για ψηφιακές πλατφόρμες και έργα πληροφορικής. Σέρβερ σκουριασμένοι σε αποθήκες, προγράμματα που ποτέ δεν λειτούργησαν. Κλασική ελληνική ιστορία σπατάλης.

Το νέο «βραχιολάκι»… και οι παλιοί φόβοι

Μέσα σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο εμφανίζεται τώρα το βραχιολάκι. Μας λένε ότι θα βάλει τάξη, ότι θα οργανώσει τα επείγοντα, ότι θα φέρει διαφάνεια. Ναι, μπορεί. Αλλά πώς;

Γιατί ο Έλληνας πολίτης πια δεν αρκείται στις υποσχέσεις. Ρωτάει:

Υπάρχει προκήρυξη; Έχει ανακοινωθεί διεθνής διαγωνισμός για την προμήθεια βραχιολιών;
Ποιο είναι το κόστος; Μιλάμε για ένα απλό πλαστικό βραχιόλι με barcode. Θα το πληρώσουμε σαν να αγοράζουμε διαστημική τεχνολογία;
Ποιος θα είναι ο προμηθευτής; Θα είναι κάποια μεγάλη διεθνής εταιρεία ή μια «ημετέρα» ελληνική; Μήπως θα δούμε πάλι «γνωστούς αγνώστους» να θησαυρίζουν;
Θα γίνει απευθείας ανάθεση; Μήπως όλο αυτό στηθεί για να δοθεί σε συγκεκριμένο φίλο του υπουργού;
Ποιος θα είναι ο προμηθευτής; Ένας μεγάλος όμιλος; Μια φίλη εταιρεία; Ένας «κολλητός»;

Και το πιο καίριο ερώτημα: πρόοδος είναι η απευθείας ανάθεση;

Η καχυποψία που έγινε κανόνας

Εδώ μας έφεραν. Να μη χαίρεται πια η κοινωνία για μια καινοτομία, αλλά να ψάχνει ποιος θα φάει από την πίτα. Να ακούμε για ψηφιακό άλμα και να σκεφτόμαστε μίζες. Να βλέπουμε κάθε νέο σχέδιο όχι σαν βήμα μπροστά, αλλά σαν αφορμή για εμπόριο ελπίδων και πλουτισμό «ημετέρων».

Πρόοδος σημαίνει διαφάνεια

Αν το βραχιολάκι γίνει με όρους καθαρούς, με διαγωνισμό διεθνή, με τιμές που στέκουν στην αγορά, με όλα στο φως, τότε ναι, μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμο εργαλείο. Να βάλει τάξη, να εξυπηρετήσει τον πολίτη, να μειώσει την ταλαιπωρία.

Αν όμως το δούμε να περνάει με τα γνωστά «κόλπα», απευθείας αναθέσεις, υπερκοστολογήσεις, φωτογραφικές συμβάσεις, τότε δεν θα είναι πρόοδος. Θα είναι απλώς άλλη μια ντροπή. Το βραχιολάκι αντί για εργαλείο διαφάνειας θα γίνει εργαλείο διαπλοκής.

Το ερώτημα μένει

Το βραχιολάκι θα είναι πρόοδος για τον ασθενή ή πρόοδος για τις τσέπες των λίγων; Θα είναι μια αληθινή μεταρρύθμιση ή η νέα μεγάλη αρπαχτή;

Η κοινωνία έχει μάθει να ρωτάει και δεν θα σταματήσει. Γιατί πρόοδος δεν είναι η απευθείας ανάθεση. Πρόοδος είναι η διαφάνεια.

Τα βραχιολάκια με QR και το κόστος τους – Το VoiceNews προειδοποιεί

Το VoiceNews.gr έχει αποδείξει πολλές φορές ότι δεν αφήνει τίποτα να περνάει στο σκοτάδι. Ήδη σε προηγούμενα ρεπορτάζ μας έχουμε εξετάσει το κόστος και τη δοκιμαστική χρήση βραχιολακίων με QR ή barcode σε άλλες χώρες, όπως στη Γερμανία, στην Τουρκία και σε πανεπιστημιακά νοσοκομεία ανά τον κόσμο. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, το βασικό συμπέρασμα είναι ότι τα συστήματα αυτά χαρακτηρίζονται από χαμηλό κόστος υλικών, αλλά η ουσία βρίσκεται στο συνοδευτικό λογισμικό, στην υποδομή και στη διαχείριση!! Πάλι χαμηλό είναι το κόστος!!

Στην Ελλάδα, το Υπουργείο Υγείας εξήγγειλε την εφαρμογή QR-βραχιολακίων στα επείγοντα. Περιμένουμε, λοιπόν, να δούμε εάν θα υπάρξει κανονική προσφορά, διαγωνιστική διαδικασία ή αν θα ακολουθηθεί η γνωστή οδός της απευθείας ανάθεσης. Το VoiceNews δηλώνει εξαρχής πως θα παρακολουθεί στενά το θέμα, ώστε να προλάβουμε τις καταστάσεις και να μην τρέχουμε εκ των υστέρων να αποκαλύπτουμε σπατάλες και διασπάθιση δημοσίου χρήματος.