Δραστικές περικοπές στη Ρωσία λόγω ταμειακής ασφυξίας – Στα όριά της η οικονομία της Μόσχας

Η ρωσική κυβέρνηση επιβάλλει αυστηρή λιτότητα και οριζόντιο «ψαλίδι» στις μη στρατιωτικές δαπάνες, προσπαθώντας να καλύψει το πρωτοφανές έλλειμμα ρευστότητας.

Σε περιβάλλον αυστηρής δημοσιονομικής λιτότητας εισέρχεται η Ρωσία, καθώς η παρατεταμένη πολεμική σύγκρουση στην Ουκρανία προκαλεί πλέον δυσβάσταχτο κόστος στην κρατική οικονομία. Σύμφωνα με αποκαλύψεις του Bloomberg, μια πρωτοφανής κρίση ρευστότητας τον περασμένο Απρίλιο ανάγκασε τη Μόσχα να προχωρήσει σε οριζόντιες περικοπές δαπανών, καθώς η χώρα διανύει πλέον τον πέμπτο χρόνο των εχθροπραξιών.

Το ταμειακό κενό και η σπάνια συνθήκη

Η ταμειακή πίεση κλιμακώθηκε όταν ο υπουργός Οικονομικών, Αντόν Σιλουάνοφ, ενημέρωσε εκτάκτως τον πρωθυπουργό Μιχαήλ Μισούστιν ότι τα διαθέσιμα μετρητά του κράτους δεν αρκούσαν για την κάλυψη των τρεχουσών υποχρεώσεων. Τα υπόλοιπα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού στο Δημόσιο Ταμείο παρουσίασαν ιστορικό αρνητικό ισοζύγιο 5,5 τρισεκατομμυρίων ρουβλίων (περίπου 65,3 δισ. δολάρια).

Το αξιοσημείωτο είναι ότι η εξέλιξη αυτή σημειώθηκε παρά την αύξηση των πετρελαϊκών εσόδων λόγω των υψηλών διεθνών τιμών ενέργειας. Όπως επισήμανε ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Όλεγκ Βιούγκιν, η εμφάνιση αρνητικού υπολοίπου στον ενιαίο λογαριασμό αποτελεί εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο για τα ρωσικά δημοσιονομικά δεδομένα.

Περικοπές 35% και εσωτερικές διαφωνίες

Για την αποφυγή πλήρους οικονομικού αδιεξόδου, η κυβέρνηση προχώρησε σε δραστικές περικοπές ύψους 35% σε όλους τους τομείς του προϋπολογισμού που δεν συνδέονται άμεσα με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Από τα μέτρα λιτότητας εξαιρέθηκαν αποκλειστικά:

• Οι αμυντικές δαπάνες και οι εξοπλισμοί.

• Οι μισθοί του δημοσίου τομέα και τα βασικά κοινωνικά επιδόματα.

• Η οικονομική ενίσχυση των περιφερειακών αρχών.

• Η εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους.

Παράλληλα, ζητήθηκε από τις κρατικές υπηρεσίες να προετοιμαστούν για μειώσεις προσωπικού έως και 15%. Η κατάσταση αυτή έχει προκαλέσει τριβές μεταξύ του Υπουργείου Οικονομικών και της Κεντρικής Τράπεζας, που προειδοποιούν για μη βιώσιμη πορεία, και του Υπουργείου Άμυνας, το οποίο ζητά επιπλέον κονδύλια.

Δημοσιονομικός εκτροχιασμός και προβλέψεις

Το ρωσικό έλλειμμα έχει ήδη διαμορφωθεί στα 6,5 τρισεκατομμύρια ρούβλια (77,2 δισ. δολάρια), αντιστοιχώντας στο 2,8% του ΑΕΠ, ξεπερνώντας κατά πολύ τον αρχικό στόχο του 1,6% για το 2026.

Αν και τα έκτακτα μέτρα απέτρεψαν το εφιαλτικό σενάριο για έλλειμμα 9 τρισ. ρουβλίων, οι εσωτερικές προβολές δείχνουν ότι το έλλειμμα θα παραμείνει υψηλό και το 2027, κινούμενο μεταξύ 3,2% και 3,8% του ΑΕΠ. Εφόσον επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις, η Ρωσία θα καταγράψει δημοσιονομικές επιδόσεις ανάλογες με εκείνες της πανδημίας του 2020, καταφεύγοντας πλέον στον δανεισμό μέσω υψηλότοκου εγχώριου χρέους.