Κυριακή , 16 Ιουνίου 2024
Τελευταία Νέα

Donald Trump 2.0 – Πόσο θα μπορούσε να επηρεαστεί η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ από μια επανεκλογή του πρώην προέδρου;

Ο τέως πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald J. Trump, έχει επικρίνει ανελέητα την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και τον Πρόεδρό της, Jerome H. Powell, κατά τη διάρκεια της θητείας του. Καθώς ανταγωνίζεται τον Πρόεδρο Biden για μια δεύτερη προεδρική θητεία, αυτή η ιστορία έχει πολλούς στη Wall Street να αναρωτιούνται: Τι θα σήμαινε μια νίκη Trump για την κεντρική τράπεζα της Αμερικής;

 

Από την Jeanna Smialek/New York Times

Η εκστρατεία του Trump για τις προεδρικές εκλογές δεν φαίνεται να έχει ακόμη λεπτομερή σχέδια για τη Fed, ανέφεραν αρκετοί άνθρωποι που βρίσκονται στο περιβάλλον της, αλλά κάποιοι εξωτερικοί σύμβουλοι έχουν επικεντρωθεί περισσότερο στην κεντρική τράπεζα και έχουν κάνει προτάσεις -άλλες μικρές και ασήμαντες, άλλες ακραίες.

Ενώ ορισμένοι στους κύκλους του Trump έχουν υποστηρίξει την ιδέα να προσπαθήσουν να περιορίσουν την ικανότητα της Fed να ορίζει επιτόκια ανεξάρτητα από τον Λευκό Οίκο, άλλοι έχουν απωθήσει σθεναρά αυτήν την ιδέα και άνθρωποι κοντά στην εκστρατεία ανέφεραν ότι κάτι τέτοιο, τόσο δραστικό, μάλλον φαντάζει απίθανο. Ο περιορισμός της ικανότητας της κεντρικής τράπεζας να καθορίζει τα επιτόκια χωρίς άμεση επιρροή από τον Λευκό Οίκο θα ήταν νομικά και πολιτικά δύσκολος και η τόσο απροκάλυπτη συνεννόηση με τη Fed θα μπορούσε να ταράξει τα ίδια τα χρηματιστήρια που ο Trump χρησιμοποίησε συχνά ως πλεονέκτημα για την επιτυχία του.

Ωστόσο, άλλες πτυχές της πολιτικής της Fed θα μπορούσαν να καταλήξουν ακριβώς στο στόχαστρο του Trump, έχουν υποδείξει τόσο πρώην αξιωματούχοι της κυβέρνησης όσο και συντηρητικοί στοχαστές πολιτικής.

Ο Trump είναι έτοιμος να χρησιμοποιήσει για άλλη μια φορά τη δημόσια κριτική προκειμένου να προσπαθήσει να πιέσει τη Fed. Εάν εκλεγεί, θα έχει επίσης την ευκαιρία να θέσει προς υποψηφιότητα για νέο πρόεδρο της Fed το 2026 έναν δικό του υποψήφιο και έχει ήδη ξεκαθαρίσει σε δημόσια σχόλια του ότι σχεδιάζει να αντικαταστήσει τον Powell, τον οποίο ανέδειξε στη θέση πριν τον επαναδιορίσει ο Πρόεδρος Biden.

«Θα ενισχυθούν δραματικά αυτές οι πιέσεις και μέσα στη Fed», προέβλεψε ο Joseph A. LaVorgna, επικεφαλής οικονομολόγος της SMBC Nikko Securities America, άτυπος σύμβουλος της εκστρατείας του Trump και επικεφαλής οικονομολόγος του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου κατά τη διάρκεια της περιόδου της διαχείρησης Trump.

Και ορισμένοι από τους κύκλους του πρώην προέδρου προτρέπουν την εκστρατεία να εξετάσει το ενδεχόμενο πιο ουσιαστικών -ακόμη και θεσμικών αλλαγών- στην κεντρική τράπεζα. Η Fed ρυθμίζει τις μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας και ο Trump θα μπορούσε να λάβει μέτρα που θα του έδιναν περισσότερο έλεγχο σε αυτή τη διαδικασία, κάνοντας τελικά τους κανόνες λιγότερο σκληρούς για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, για παράδειγμα.

Καταρχάς, η Fed είναι ανεξάρτητη από τον Λευκό Οίκο. Η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ είναι υπεύθυνη για τη διατήρηση του πληθωρισμού υπό έλεγχο, κάτι που κάνει χρησιμοποιώντας υψηλότερα επιτόκια για να επιβραδύνει τη ζήτηση και να απομακρύνει την πίεση από τις τιμές. Οι πρόεδροι γενικότερα προτιμούν ουσιαστικά πάντα τα χαμηλά επιτόκια, τα οποία ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να δανείζονται, βοηθώντας στην ενίσχυση της οικονομίας, αλλά δεν έχουν λόγο στην πολιτική της Fed.

Η ανεξαρτησία υπάρχει για έναν σημαντικό λόγο: Τα υψηλά επιτόκια μπορούν να προκαλέσουν βραχυπρόθεσμα οικονομικά προβλήματα και να κοστίσουν στην επανεκλογή των προέδρων. Αλλά μερικές φορές είναι απαραίτητα για να διασφαλιστεί ότι ο πληθωρισμός παραμένει υπό έλεγχο. Έρευνα υποδηλώνει ότι το να επιτραπεί στους κεντρικούς τραπεζίτες να ορίζουν την πολιτική τους με βάση τις οικονομικές ανάγκες του έθνους και όχι τις εκλογικές ανάγκες ενός πολιτικού επιτρέπει στους ψηφοφόρους να κάνουν καλύτερες επιλογές.

Από τη δεκαετία του 1990, οι διοικήσεις του Λευκού Οίκου έχουν ως επί το πλείστον αποφύγει να μιλούν για την πολιτική της Fed από σεβασμό για την ανεξαρτησία. Ωστόσο, ο Trump το ανέτρεψε αυτό κατά τη διάρκεια της θητείας του, επικρίνοντας τακτικά τη Fed ότι διατηρούσε τα επιτόκια πολύ υψηλά –υπονοώντας ότι ο Powell ήταν «εχθρός» και ότι η πρόεδρος και οι συνάδελφοί του ήταν «ανόητοι».

 

Jerome Powell

Αυτό το κλίμα φαίνεται ότι θα συνεχιστεί εάν εκλεγεί ο Trump. Ο ίδιος εχει ήδη δηλώσει ότι οποιαδήποτε προσπάθεια μείωσης των επιτοκίων λίγο πριν από τις εκλογές του Νοεμβρίου θα ήταν ένα πολιτικό τέχνασμα προκειμένου να βοηθηθούν οι Δημοκρατικοί. Έκανε παρόμοια σχόλια ενόψει των εκλογών του 2016 και στη συνέχεια μεταπήδησε στην έκκληση για χαμηλότερα επιτόκια μόλις ανέλαβε στα καθήκοντά του.

Ωστόσο, οι άμεσες προσπάθειες για τον έλεγχο των επιτοκίων θα είναι εξαιρετικά δύσκολες.

Ως Πρόεδρος, ο Trump έμαθε ότι οι επιθέσεις στη Fed δεν άλλαξαν την πολιτική της –οι αξιωματούχοι σχολίασαν ιδιωτικά τα σχόλιά του, αλλά τα αγνόησαν δημόσια, μειώνοντας τα επιτόκια κατά λιγότερο από αυτό που ήθελε ο πρόεδρος.

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν ο Trump θα μπορούσε να προχωρήσει παραπέρα αυτή τη φορά και να προσπαθήσει να ελέγξει άμεσα την πολιτική της Fed.

Ο ιστότοπος της προεκλογικής εκστρατείας Trump μιλά για την υπαγωγή των ανεξάρτητων υπηρεσιών υπό προεδρικό έλεγχο (υπόσχεται να επαναφέρει τους «μη εκλεγμένους γραφειοκράτες στη θέση τους»), αλλά σιωπά για το αν αυτό περιλαμβάνει τη Fed.

Νομικοί εμπειρογνώμονες δήλωσαν ότι θα είναι εξαιρετικά δύσκολο για τον Λευκό Οίκο να βάλει υπό τον έλεγχό του την πολιτική επιτοκίων της Fed χωρίς να περάσει μια νομοθεσία από το Κογκρέσο. Αυτή είναι μια πραγματικότητα για την οποία ο Russell T. Vought, ο οποίος διηύθυνε το Γραφείο Διαχείρισης και Προϋπολογισμού στον Λευκό Οίκο υπό τον Trump, υπαινίχθηκε κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης στους New York Times τον Ιούλιο.

Ένας Λευκός Οίκος μπορεί να επηρεάσει τη νομισματική πολιτική χωρίς να το κάνει άμεσα, ωστόσο —μεταξύ άλλων μέσω διορισμών σε ηγετικές θέσεις.

Ο πρόεδρος έχει την ευκαιρία να προτείνει διοικητές στο διοικητικό συμβούλιο της Fed που εδρεύει στην Ουάσινγκτον καθώς αποχωρούν ή καθώς λήγουν οι θητείες τους. Αυτοί οι αξιωματούχοι κατέχουν τις επτά από τις 12 ψήφους που αφορούν την πολιτική επιτοκίων και ο πρόεδρος, ο αντιπρόεδρος και ο αντιπρόεδρος της τραπεζικής εποπτείας της Fed είναι όλοι υποψήφιοι από τον Λευκό Οίκο.

Αυτοί οι ρόλοι είναι όλοι κατειλημμένοι προς το παρόν, με μόνο δύο κυβερνητικές θέσεις να λήγουν πριν από το τέλος του 2028. Και η θητεία του Powell ως προέδρου δεν τελειώνει πριν από το 2026. Όμως ο Trump είχε σκεφτεί στο παρελθόν να απολύσει τον προέδρο της Fed, θέτοντας το ερώτημα εάν θα μπορούσε να το ξανασκεφτεί ξανά.

Στις αρχές του 2018, ο Trump ήταν δυσαρεστημένος με την έλλειψη πίστης προς εκείνον του Powell και εξέτασε την πιθανότητα να τον απολύσει προτού τελικά διαπιστώσει ότι κάτι τέτοιο θα ήταν νομικά νωθρό. Το 2020, διατύπωσε την ιδέα να αφαιρέσει την προεδρία από τον Powell και απλώς να τον αφήσει ως έναν από τους επτά διοικητές της Fed, αλλά στην πραγματικότητα δεν το δοκίμασε ποτέ.

Ενώ ορισμένοι κοντά στην εκστρατεία του πιστεύουν ότι η απόλυση του Powell θα μπορούσε να βρεθεί ξανά στο τραπέζι, άλλοι έχουν προειδοποιήσει ότι κάτι τέτοιο θα ήταν νομικά αδικαιολόγητο και ευάλωτο σε δικαστική προσφυγή. Εξάλλου, σημείωσε ο LaVorgna, ο Trump θα μπορούσε να επιρρίψει ευθύνες στον πρόεδρο της Fed εάν ο πληθωρισμός παραμείνει κολλώδης.

«Πέρα από τα νομικά ζητήματα, δεν υπάρχει κανένα κίνητρο για την αντικατάσταση της προεδρίας», είπε ο LaVorgna.

Όμως ο Τrump ήταν ξεκάθαρος ότι δεν έχει πρόθεση να επαναδιορίσει τον Powell όταν λήξει η θητεία του.

Ο πρώην πρόεδρος δεν θα μπορούσε να διορίσει από μόνος του οποιονδήποτε ως αντικαταστάτη του Powell: Οι υποψήφιοι για τη διοίκηση και τις ηγετικές θέσεις της Fed πρέπει να περάσουν από την επιβεβαίωση της Γερουσίας. Ο Trump προσπάθησε (ή σκέφτηκε) να διορίσει διοικητές της Fed που του είχαν εκφράσει πίστη κατά την πρώτη του θητεία, συμπεριλαμβανομένων των Judy Shelton, Herman Cain και Stephen Moore. Κανένας δεν μπήκε στη Fed, εν μέρει επειδή ορισμένοι γερουσιαστές υποστήριξαν την ιδέα ότι η Fed πρέπει να είναι ανεξάρτητη.

Τα πιθανά ονόματα προέδρων της Fed που κυκλοφορούν αυτή τη φορά είναι σε μεγάλο βαθμό συμβατικές επιλογές με οικονομικό υπόβαθρο και κυβερνητική εμπειρία.

Ο Kevin Warsh, καθηγητής του Στάνφορντ και πρώην διοικητής της Fed, ο Kevin Hassett, πρώην πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Συμβούλων και ο Christopher Waller, νυν διοικητής της Fed, αναφέρονται όλοι ως πιθανοί υποψήφιοι. Αλλά είναι νωρίς, οι αποφάσεις παραμένουν μακριά και αρκετοί άνθρωποι επεσήμαναν ότι η εκστρατεία του Trump δεν δίνει ιδιαίτερη προσοχή στη Fed αυτή την περίοδο.

Shares