ΔΕΠΥ και χοληστερόλη: Η άγνωστη σύνδεση που δείχνουν οι νέες έρευνες

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Η ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας) συνδέεται συνήθως με δυσκολίες στη συγκέντρωση, την παρορμητικότητα και την οργάνωση της καθημερινότητας. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες εξετάζουν όλο και περισσότερο και πιθανές επιδράσεις της στην καρδιομεταβολική υγεία.

Ορισμένες μελέτες έχουν εντοπίσει συσχετίσεις μεταξύ της ΔΕΠΥ και ενός λιγότερο ευνοϊκού προφίλ λιπιδίων, χωρίς όμως να αποδεικνύεται ότι η ίδια η ΔΕΠΥ προκαλεί άμεσα αύξηση της χοληστερόλης.

Τι δείχνουν οι έρευνες

Μελέτη του 2024 εξέτασε τη γενετική σχέση της ΔΕΠΥ με διάφορους καρδιομεταβολικούς δείκτες σε περισσότερους από 50.000 ενήλικες.

Οι ερευνητές εντόπισαν συσχετίσεις μεταξύ γενετικού κινδύνου για ΔΕΠΥ και ορισμένων χαρακτηριστικών του μεταβολισμού των λιπιδίων, με πιο ξεκάθαρο εύρημα τη χαμηλότερη HDL, τη λεγόμενη «καλή» χοληστερόλη.

Παράλληλα, παρατηρήθηκαν συσχετίσεις με την ολική χοληστερόλη, την LDL, τα τριγλυκερίδια και την απολιποπρωτεΐνη Β. Ωστόσο, οι επιδράσεις ήταν μικρές και αρκετές από αυτές εξασθένησαν όταν συνυπολογίστηκε ο δείκτης μάζας σώματος.

Ο ρόλος του τρόπου ζωής

Ένας από τους πιθανούς μηχανισμούς που εξετάζουν οι επιστήμονες αφορά τις καθημερινές συνήθειες.

Οι δυσκολίες στην οργάνωση και τον προγραμματισμό μπορεί να κάνουν πιο δύσκολη την τήρηση ενός σταθερού προγράμματος διατροφής και άσκησης. Σε ορισμένα άτομα, η παρορμητικότητα μπορεί επίσης να συνδέεται με υπερφαγία, κάπνισμα ή συχνότερη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων.

Παράγοντες όπως το σωματικό βάρος, η σωματική δραστηριότητα, ο ύπνος και η ευαισθησία στην ινσουλίνη μπορούν με τη σειρά τους να επηρεάσουν τα επίπεδα χοληστερόλης.

Η γενετική φαίνεται επίσης να παίζει ρόλο, αν και οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η σχέση είναι σύνθετη και επηρεάζεται από το οικογενειακό και περιβαλλοντικό υπόβαθρο.

Τα φάρμακα για τη ΔΕΠΥ αυξάνουν τη χοληστερόλη;

Μέχρι σήμερα, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν ότι τα φάρμακα για τη ΔΕΠΥ αυξάνουν συστηματικά τα επίπεδα χοληστερόλης.

Μελέτη σε περισσότερα από 1.200 παιδιά και εφήβους δεν διαπίστωσε σημαντικές διαφορές στην ολική χοληστερόλη, την LDL, την HDL ή τα τριγλυκερίδια μεταξύ ατόμων με ΔΕΠΥ και ομάδων ελέγχου.

Τα διεγερτικά φάρμακα, ωστόσο, μπορούν να επηρεάσουν σε κάποιο βαθμό την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό, γι’ αυτό και η παρακολούθηση αυτών των παραμέτρων παραμένει σημαντική κατά τη θεραπεία.

Τι σημαίνει για την καρδιαγγειακή υγεία

Η χοληστερόλη αποτελεί μόνο έναν από τους παράγοντες που σχετίζονται με την καρδιαγγειακή υγεία.

Μεγάλη σουηδική μελέτη σε περισσότερα από 5 εκατομμύρια άτομα είχε καταγράψει αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο μεταξύ ενηλίκων με ΔΕΠΥ, ακόμη και μετά τη συνεκτίμηση παραγόντων όπως η παχυσαρκία, ο διαβήτης, το κάπνισμα και οι διαταραχές ύπνου.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η ΔΕΠΥ οδηγεί αναπόφευκτα σε καρδιαγγειακή νόσο. Υποδεικνύει, όμως, ότι η καρδιαγγειακή πρόληψη και η παρακολούθηση παραγόντων κινδύνου έχουν ιδιαίτερη σημασία.

Πώς μπορεί να προστατευθεί η καρδιαγγειακή υγεία

Δεν υπάρχει κάποια ειδική «δίαιτα για τη χοληστερόλη» αποκλειστικά για τα άτομα με ΔΕΠΥ. Οι βασικές συστάσεις περιλαμβάνουν:

  • τακτικό έλεγχο της χοληστερόλης και της αρτηριακής πίεσης,
  • αποφυγή του καπνίσματος,
  • συστηματική σωματική δραστηριότητα,
  • διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους,
  • περισσότερα λαχανικά, φρούτα, όσπρια και προϊόντα ολικής άλεσης,
  • κατανάλωση ξηρών καρπών, ψαριών και ακόρεστων λιπαρών.

Για τα άτομα που δυσκολεύονται με την οργάνωση, απλές πρακτικές όπως προκαθορισμένα γεύματα, λίστες αγορών και υπενθυμίσεις μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση πιο σταθερών και υγιεινών συνηθειών.

Η ΔΕΠΥ δεν σημαίνει υψηλή χοληστερόλη

Το σημαντικότερο συμπέρασμα είναι ότι η ΔΕΠΥ δεν σημαίνει ότι κάποιος θα έχει υποχρεωτικά αυξημένη χοληστερόλη. Τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν μια πιθανή σύνδεση, η οποία φαίνεται να επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η γενετική, το βάρος, ο τρόπος ζωής και το περιβάλλον.

Ο μόνος ασφαλής τρόπος για να διαπιστωθεί το επίπεδο της χοληστερόλης είναι μια εξέταση αίματος και η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων από επαγγελματία υγείας.