«Δεν πέρασες; Πλήρωσε»: Η μεγάλη σύγκρουση που φέρνουν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια

«Ιδιωτικά Πανεπιστήμια: Όταν το πορτοφόλι γίνεται εισιτήριο για τα πιο ισχυρά πτυχία»

Η συζήτηση για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια δεν αφορά μόνο το ποιος θα παρέχει πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Αγγίζει ένα πολύ βαθύτερο ερώτημα: ποιος τελικά αποκτά πρόσβαση στη γνώση, στα πτυχία και στα επαγγέλματα που προσφέρουν κοινωνική και οικονομική ισχύ;

Η αρθρογράφος ξεκινά από την κληρονομιά του Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης: την ιδέα ότι η γνώση πρέπει να αποτελεί κοινό αγαθό, προσβάσιμο ανεξάρτητα από καταγωγή και πλούτο.

Το μεγάλο ερώτημα της ισονομίας

Στην πράξη, υποστηρίζει το κείμενο, η εκπαιδευτική επιτυχία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την προσπάθεια. Το οικονομικό, κοινωνικό και μορφωτικό περιβάλλον της οικογένειας επηρεάζει σημαντικά τις δυνατότητες ενός νέου ανθρώπου.

Εδώ ακριβώς το άρθρο τοποθετεί την ένστασή του απέναντι στα ιδιωτικά πανεπιστήμια: τι συμβαίνει όταν για ένα περιζήτητο πτυχίο η οικονομική δυνατότητα της οικογένειας μπορεί να ανοίξει έναν δρόμο που δεν άνοιξε η επίδοση στις εξετάσεις;

Η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο κρίσιμη όταν πρόκειται για επαγγέλματα όπως του γιατρού, του δικηγόρου ή του μηχανικού, όπου ο πανεπιστημιακός τίτλος συνδέεται άμεσα με σημαντικά επαγγελματικά δικαιώματα και κοινωνικές ευθύνες.

Πανελλαδικές ή οικονομική δυνατότητα;

Το άρθρο αναγνωρίζει ότι οι Πανελλαδικές δεν αποτελούν τέλειο μηχανισμό αξιολόγησης. Δίνουν ιδιαίτερο βάρος στη μνήμη, την ταχύτητα, την υπομονή και την ψυχραιμία, ενώ μπορεί να μην αποτυπώνουν όλες τις μορφές ικανότητας ενός μαθητή.

Ωστόσο, η βασική θέση του είναι αιχμηρή: ειδικά για τις περιζήτητες σχολές, η αντικατάσταση ενός κοινού ανταγωνιστικού μηχανισμού από τη δυνατότητα πληρωμής δημιουργεί τον κίνδυνο η πρόσβαση να μην καθορίζεται από τους καλύτερους αλλά από τους οικονομικά ισχυρότερους.

Και εκεί βρίσκεται η πιο σκληρή διατύπωση του άρθρου: παρουσιάζει το ιδιωτικό πανεπιστήμιο ως έναν «δούρειο ίππο», που υπόσχεται περισσότερες επιλογές, περιορισμό της φοιτητικής μετανάστευσης και οικονομικά οφέλη, αλλά –κατά την άποψη της συντάκτριας– κινδυνεύει να υπονομεύσει την ισονομία και την αξιοκρατία στην πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση.