μας επιτέλους να κάνουμε τη δουλειά μας». Με αυτή την έκκληση, η εκπαιδευτικός Έλενα Βαλατσού περιγράφει μια καθημερινότητα στην οποία δάσκαλοι και καθηγητές καλούνται όχι μόνο να διδάσκουν, αλλά και να απολογούνται διαρκώς για αποφάσεις, προβλήματα και ελλείψεις που συχνά βρίσκονται έξω από τη δική τους ευθύνη.

Πότε ο εκπαιδευτικός έπαψε να θεωρείται συνεργάτης της οικογένειας και άρχισε να αντιμετωπίζεται, σε ορισμένες περιπτώσεις, ως ο άνθρωπος που πρέπει να δώσει εξηγήσεις για τα πάντα;

Γιατί δεν έχει έρθει ακόμη καθηγητής; Γιατί αλλάζει το πρόγραμμα; Γιατί χάνονται διδακτικές ώρες; Γιατί εφαρμόστηκε η συγκεκριμένη παιδαγωγική πρακτική;

Ερωτήματα που μπορεί να είναι απολύτως δικαιολογημένα από την πλευρά των γονιών, αλλά δεν έχουν πάντοτε την απάντησή τους μέσα στο γραφείο του διευθυντή ή στη σχολική αίθουσα.

Ο εκπαιδευτικός βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του σχολείου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει και την ευθύνη για κάθε πρόβλημα του εκπαιδευτικού συστήματος.

Αυτό είναι το βασικό μήνυμα του άρθρου της Έλενας Βαλατσού, που ανοίγει μια ουσιαστική συζήτηση για τα όρια της γονεϊκής παρέμβασης, την εμπιστοσύνη και την επαγγελματική εξουθένωση των εκπαιδευτικών.

Από την εποχή του Webex στη διαρκή αμφισβήτηση

Η περίοδος της τηλεκπαίδευσης αποτέλεσε, σύμφωνα με την εκπαιδευτικό, μια ιδιαίτερα χαρακτηριστική εμπειρία.

Κατά τη διάρκεια των μαθημάτων μέσω Webex, η σχολική τάξη μεταφέρθηκε στο σπίτι.

Μαζί με τους μαθητές, πολλές φορές μπορούσαν να παρακολουθούν και άλλα μέλη της οικογένειας.

Ορισμένοι γονείς σχολίαζαν ή παρενέβαιναν στον τρόπο διεξαγωγής του μαθήματος, δημιουργώντας στους εκπαιδευτικούς την αίσθηση ότι εργάζονταν υπό συνεχή παρακολούθηση.

Όπως επισημαίνει η Έλενα Βαλατσού, η τηλεκπαίδευση ίσως δεν δημιούργησε το πρόβλημα, αλλά έκανε περισσότερο ορατή μια αλλαγή που είχε ήδη αρχίσει να συντελείται στη σχέση σχολείου και οικογένειας.

Τη μετάβαση από την εμπιστοσύνη στη διαρκή αμφισβήτηση.

Γονείς και εκπαιδευτικοί: Πού τελειώνει η συνεργασία και πού αρχίζει η παρέμβαση;

Το σύγχρονο σχολείο οφείλει να είναι ανοιχτό στους γονείς.

Η συμμετοχή τους, η ενημέρωση και η συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς είναι αναγκαίες για την πρόοδο και την ευημερία των παιδιών.

Ωστόσο, η συνεργασία δεν ταυτίζεται με τη δυνατότητα παρέμβασης σε κάθε παιδαγωγική απόφαση.

Η εκπαιδευτικός περιγράφει την πίεση που δημιουργείται όταν κάθε επιλογή του δασκάλου ή του καθηγητή μπορεί να μετατραπεί σε αφορμή αμφισβήτησης ή προσωπικής αντιπαράθεσης.

Η διαχείριση μιας τάξης, η επιλογή μιας διδακτικής μεθόδου και η αντιμετώπιση καθημερινών δυσκολιών απαιτούν επαγγελματική κρίση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι εκπαιδευτικοί είναι υπεράνω κριτικής.

Σημαίνει, όμως, ότι η κριτική χρειάζεται να γίνεται με σεβασμό, τεκμηρίωση και σαφή διάκριση ανάμεσα στην εύλογη ενημέρωση και στην απαίτηση διαρκούς απολογίας.

Οι γονείς έχουν δικαίωμα να ρωτούν. Οι εκπαιδευτικοί χρειάζονται τον επαγγελματικό χώρο για να διδάσκουν. Και τα παιδιά έχουν ανάγκη και τις δύο πλευρές να συνεργάζονται.

«Γιατί δεν ήρθε ακόμη καθηγητής;» – Το παράπονο που φτάνει στον λάθος άνθρωπο

Κάθε νέα σχολική χρονιά συνοδεύεται από προσδοκίες αλλά και από προβλήματα.

Κενές θέσεις εκπαιδευτικών, προσωρινά ωρολόγια προγράμματα, καθυστερήσεις στη στελέχωση και χαμένες διδακτικές ώρες δημιουργούν αναστάτωση στις οικογένειες.

Η αγανάκτηση των γονιών είναι κατανοητή.

Το ερώτημα, ωστόσο, είναι ποιος μπορεί πραγματικά να αντιμετωπίσει αυτές τις ελλείψεις.

Ένας καθηγητής δεν αποφασίζει για τους διορισμούς. Ένας διευθυντής σχολείου δεν καθορίζει πότε θα πραγματοποιηθούν οι προσλήψεις. Και οι εκπαιδευτικοί που βρίσκονται καθημερινά στην τάξη δεν μπορούν από μόνοι τους να καλύψουν όλα τα οργανωτικά κενά.

Παρόλα αυτά, είναι συχνά οι πρώτοι που δέχονται τα παράπονα.

Επειδή βρίσκονται εκεί. Επειδή απαντούν στο τηλέφωνο. Επειδή συναντούν καθημερινά τους γονείς.

Το γεγονός ότι ένας εκπαιδευτικός είναι ο πιο άμεσα προσβάσιμος άνθρωπος του σχολείου δεν σημαίνει ότι είναι και ο υπεύθυνος για κάθε δυσλειτουργία του.

Η κούραση που δεν προκαλεί το μάθημα

Μια από τις πιο ουσιαστικές πλευρές του προβληματισμού της Έλενας Βαλατσού αφορά την ψυχική κόπωση.

Δεν μιλά μόνο για την κούραση της διδασκαλίας, της προετοιμασίας ή της καθημερινής διαχείρισης μιας σχολικής τάξης.

Περιγράφει μια διαφορετική μορφή εξάντλησης.

Εκείνη που προκύπτει όταν ο εκπαιδευτικός αισθάνεται ότι πρέπει συνεχώς να υπερασπίζεται τον εαυτό του.

Να εξηγεί αποφάσεις που ελήφθησαν για παιδαγωγικούς λόγους. Να απολογείται για ελλείψεις που δεν προκάλεσε. Να διαχειρίζεται παράπονα που ορισμένες φορές μετατρέπονται σε προσωπικές επιθέσεις.

Όταν αυτή η πίεση επαναλαμβάνεται, μπορεί να επηρεάσει το επαγγελματικό κλίμα και να απορροφήσει ενέργεια από την ουσιαστική εκπαιδευτική διαδικασία.

Και τελικά να περιορίσει εκείνο που αποτελεί τον πυρήνα του επαγγέλματος: τη σχέση του εκπαιδευτικού με τους μαθητές του.

Δεν ζητούν ασυλία – Ζητούν εμπιστοσύνη και όρια

Το αίτημα που διατυπώνεται δεν είναι να σταματήσουν οι γονείς να ενδιαφέρονται ή να ασκούν κριτική.

Ούτε να αποκτήσουν οι εκπαιδευτικοί το δικαίωμα να λειτουργούν χωρίς λογοδοσία.

Είναι να αναγνωριστούν τα όρια και οι ευθύνες κάθε πλευράς.

Οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να εξηγούν τις παιδαγωγικές τους επιλογές, να συνεργάζονται με τις οικογένειες και να αντιμετωπίζουν με σοβαρότητα κάθε τεκμηριωμένο παράπονο.

Οι γονείς χρειάζεται να μπορούν να εμπιστεύονται το σχολείο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι παραιτούνται από το δικαίωμα της ενημέρωσης και της διεκδίκησης.

Και η Πολιτεία οφείλει να αναλαμβάνει την ευθύνη για τη στελέχωση, την οργάνωση και την εύρυθμη λειτουργία των σχολικών μονάδων.

Η εμπιστοσύνη δεν σημαίνει απουσία ελέγχου. Σημαίνει συνεργασία χωρίς διαρκή καχυποψία.

Το σχολείο δεν χρειάζεται δύο αντίπαλα στρατόπεδα

Στο τέλος της ημέρας, γονείς και εκπαιδευτικοί επιδιώκουν, κατά κανόνα, το ίδιο πράγμα: ένα σχολείο που θα βοηθά τα παιδιά να μαθαίνουν, να εξελίσσονται και να αισθάνονται ασφαλή.

Η αντιπαράθεση ανάμεσά τους δεν αντιμετωπίζει τις ελλείψεις ούτε βελτιώνει αυτομάτως την εκπαιδευτική διαδικασία.

Αντίθετα, μπορεί να αποδυναμώσει τη συνεργασία που χρειάζονται περισσότερο οι μαθητές.

Το άρθρο της Έλενας Βαλατσού υπενθυμίζει ότι πίσω από κάθε εκπαιδευτικό υπάρχει ένας άνθρωπος με επαγγελματικές ευθύνες, αλλά και με συγκεκριμένα όρια αντοχής.

Ένας άνθρωπος που μπορεί να κάνει λάθη, να δέχεται κριτική και να χρειάζεται βελτίωση, χωρίς να πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ο αποκλειστικός υπεύθυνος για όλες τις δυσκολίες του σχολείου.

Το ζητούμενο δεν είναι να σιωπήσουν οι γονείς ούτε να απαλλαγούν οι εκπαιδευτικοί από τις ευθύνες τους. Είναι να μπορούν οι πρώτοι να εμπιστεύονται, οι δεύτεροι να διδάσκουν και η Πολιτεία να λογοδοτεί για όσα της αναλογούν.

Γιατί, τελικά, τα παιδιά δεν χρειάζονται γονείς και εκπαιδευτικούς σε διαρκή σύγκρουση.

Χρειάζονται ένα σχολείο στο οποίο οι μεγάλοι θα συνεργάζονται αντί να αναζητούν συνεχώς ποιος φταίει.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

Κίνηση τώρα στην Αθήνα: Κυκλοφοριακό χάος στον Κηφισό – Πού καταγράφονται μεγάλες καθυστερήσεις