Χιλιάδες απειλές για βόμβες στην Ευρώπη: Ποιος είναι ο μυστηριώδης «Μιχαήλ Αντρόποφ» που αναζητούν οι Αρχές

Από τα 6.300 σχολεία στην Ιταλία μέχρι αεροπλάνα και τηλεοπτικούς σταθμούς – Τα διαφορετικά ψευδώνυμα, τα ηλεκτρονικά ίχνη και το μυστήριο γύρω από τον αποστολέα

Ένα μυστηριώδες όνομα βρίσκεται στο επίκεντρο μιας εκτεταμένης υπόθεσης απειλών σε ευρωπαϊκές χώρες. Ο αυτοαποκαλούμενος «Μιχαήλ Αντρόποφ» εμφανίζεται ως υπεύθυνος για χιλιάδες απειλητικά email, τα οποία έχουν προκαλέσει αναστάτωση σε σχολεία, αεροπορικές εταιρείες και τηλεοπτικούς σταθμούς.

Μόνο την Τετάρτη (11/11), περίπου 6.300 δημόσια σχολεία στην Ιταλία και περισσότερα από 770 στη Σκωτία και τη Βόρεια Ιρλανδία έλαβαν μηνύματα με απειλές για βομβιστικές επιθέσεις και μαζικές δολοφονίες.

Ο αποστολέας χρησιμοποιεί διαφορετικές οργανωτικές ταυτότητες, όπως το «Vilayat di Misoginistan» και το σχέδιο «Red Owl» («Κόκκινη Κουκουβάγια»). Ωστόσο, μέχρι στιγμής παραμένει άγνωστο εάν πίσω από αυτές τις υπογραφές βρίσκεται ένα πρόσωπο, μια ομάδα ή περισσότεροι δράστες.

Τα δύο ψευδώνυμα και οι αναφορές στη Σοβιετική Ένωση

Το όνομα «Μιχαήλ Αντρόποφ» έχει χρησιμοποιηθεί σε απειλητικά μηνύματα προς σχολεία, αεροπορικές εταιρείες και ενημερωτικούς οργανισμούς.

Σύμφωνα με ιταλικά δημοσιεύματα, το επώνυμο παραπέμπει στον Γιούρι Αντρόποφ, πρώην ηγέτη της Σοβιετικής Ένωσης, ενώ σε προηγούμενα μηνύματα είχε χρησιμοποιηθεί και η φράση «Μήνυμα προς τη Δύση».

Στην Ιταλία ο αποστολέας εμφανίζεται ως επικεφαλής του «Βιλαετιού του Μισογυνιστάν», ενώ στα μηνύματα προς σχολεία του Ηνωμένου Βασιλείου παρουσιάζεται ως αρχηγός του σχεδίου «Red Owl».

Ο όρος «βιλαέτι» χρησιμοποιείται και από τζιχαντιστικές οργανώσεις για τις περιφερειακές δομές τους, ενώ η ονομασία «Μισογυνιστάν» φαίνεται να αποτελεί σατιρική διαδικτυακή αναφορά.

Παράλληλα, έχουν εντοπιστεί ομοιότητες με αναφορές στο ρωσικό κίνημα «Male State», το οποίο χαρακτηρίστηκε εξτρεμιστικό στη Ρωσία. Ωστόσο, δεν έχει αποδειχθεί οποιαδήποτε οργανωτική σύνδεση με τις συγκεκριμένες απειλές.

Τα email με τις απειλές για βόμβες και μαζικές δολοφονίες

Το περιεχόμενο των μηνυμάτων περιλαμβάνει ακραίες απειλές, με τον αποστολέα να ισχυρίζεται ότι έχει τοποθετήσει εκρηκτικούς μηχανισμούς σε σχολικά κτήρια.

Σε μήνυμα που εστάλη σε σχολεία της Σκωτίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, ο συντάκτης παρουσιάζεται ως επικεφαλής του σχεδίου «Red Owl» και απειλεί με επιθέσεις εναντίον του πληθυσμού.

Ισχυρίζεται ότι έχει τοποθετήσει ισχυρό εκρηκτικό μηχανισμό σε σχολικό κτήριο, ενώ αναφέρεται ακόμη και σε υποτιθέμενη βόμβα στο αυτοκίνητο του πρωθυπουργού.

Στο τέλος του μηνύματος περιλαμβάνονται απειλές για επιθέσεις με μαχαίρια εναντίον όσων επιβιώσουν.

Οι αστυνομικές υπηρεσίες που εξέτασαν τα περιστατικά δεν εντόπισαν στοιχεία πραγματικής απειλής, αντιμετωπίζοντας τα συγκεκριμένα μηνύματα ως φάρσες.

Από τα σχολεία στα αεροδρόμια και τα τηλεοπτικά δίκτυα

Η δραστηριότητα που αποδίδεται στον «Μιχαήλ Αντρόποφ» δεν περιορίζεται στις σχολικές μονάδες.

Στις 6 Νοεμβρίου απειλητικά μηνύματα με την ίδια υπογραφή φέρεται να στάλθηκαν σε ενημερωτικούς οργανισμούς στην Ιρλανδία και τη Βουλγαρία, μεταξύ των οποίων ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας RTÉ και το τηλεοπτικό δίκτυο Nova TV.

Αντίστοιχη απειλή είχε δεχθεί και το βρετανικό Sky News.

Η RTÉ προχώρησε στην εκκένωση των εγκαταστάσεών της, ενώ οι αστυνομικοί έλεγχοι με τη συνδρομή ειδικά εκπαιδευμένων σκύλων δεν αποκάλυψαν την ύπαρξη εκρηκτικών.

Την ίδια περίοδο, απειλές για βόμβες προκάλεσαν αναστάτωση και στις ευρωπαϊκές αερομεταφορές. Πτήσεις άλλαξαν πορεία, πραγματοποίησαν έκτακτες προσγειώσεις ή υποβλήθηκαν σε πρόσθετους ελέγχους ασφαλείας.

Μεταξύ των περιστατικών ήταν πτήση της Finnair από το Ελσίνκι προς τη Ρώμη, η οποία συνοδεύτηκε από μαχητικά αεροσκάφη της Κροατίας και της Ιταλίας πριν προσγειωθεί με ασφάλεια. Απειλές είχαν δεχθεί και πτήσεις της Aegean, χωρίς να διαπιστωθεί πραγματικός κίνδυνος.

Δεν έχει αποδειχθεί, πάντως, ότι όλα τα περιστατικά προέρχονται από τον ίδιο αποστολέα.

Τα ηλεκτρονικά ίχνη σε Λιθουανία, Ταϊλάνδη και Ταϊβάν

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία που εξετάζουν οι ερευνητές είναι οι ηλεκτρονικές διευθύνσεις από τις οποίες στάλθηκαν τα απειλητικά μηνύματα.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ορισμένες από αυτές φαίνεται να συνδέονται με εκπαιδευτικά ιδρύματα σε διαφορετικές χώρες.

Στην περίπτωση της ιρλανδικής RTÉ, μία διεύθυνση συνδέθηκε με σχολείο στη Λιθουανία, ενώ απειλητικό μήνυμα προς σχολεία της κομητείας Κάρλοου φέρεται να προερχόταν από διεύθυνση πανεπιστημίου στην Ταϊλάνδη.

Στο Μιλάνο, διευθύντρια σχολείου, η Άννα Μπερτάτο, ανέφερε ότι αναζητώντας στο Διαδίκτυο τη διεύθυνση του αποστολέα διαπίστωσε πως είχε ήδη χαρακτηριστεί ως ανεπιθύμητη από φοιτητή πανεπιστημίου στην Ταϊβάν.

Τα συγκεκριμένα στοιχεία δημιουργούν ερωτήματα για πιθανή χρήση παραβιασμένων λογαριασμών ή άλλων τεχνικών απόκρυψης της πραγματικής προέλευσης των μηνυμάτων.

Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχει διευκρινιστεί ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιήθηκε η μαζική αποστολή τους.

Ιταλία: Απειλές στο 84% των δημόσιων σχολείων

Η μεγαλύτερη κινητοποίηση καταγράφηκε στην Ιταλία, όπου περίπου 6.300 από τα 7.476 δημόσια σχολεία της χώρας έλαβαν απειλητικά email.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, τα μηνύματα έφτασαν στο 84% των δημόσιων σχολικών μονάδων, χωρίς να περιλαμβάνονται στην καταγραφή τα ιδιωτικά σχολεία και τα Κέντρα Εκπαίδευσης Ενηλίκων.

Σε αρκετές περιπτώσεις πραγματοποιήθηκαν προληπτικές εκκενώσεις, ωστόσο οι έλεγχοι δεν αποκάλυψαν εκρηκτικούς μηχανισμούς και οι περισσότεροι μαθητές επέστρεψαν στις τάξεις τους.

Ο υπουργός Παιδείας Τζουζέπε Βαλντιτάρα ζήτησε από τις αρμόδιες υπηρεσίες να καταγράψουν την έκταση του φαινομένου.

Παράλληλα, η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι διαβεβαίωσε ότι οι μέχρι στιγμής έλεγχοι δεν έχουν αναδείξει ενδείξεις συγκεκριμένου κινδύνου, ανακοινώνοντας σύσκεψη για τον συντονισμό των αρμόδιων υπηρεσιών.

Ο Βαλντιτάρα εκτίμησε ότι η επανάληψη και η διαφοροποίηση των περιστατικών παραπέμπουν περισσότερο σε οργανωμένη στρατηγική παρά σε μεμονωμένη ενέργεια, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για προσωπική εκτίμηση και όχι για επίσημο συμπέρασμα των ερευνών.

Σκωτία και Βόρεια Ιρλανδία: Πάνω από 770 σχολεία στο στόχαστρο

Παρόμοια μηνύματα έλαβαν 470 σχολεία στη Σκωτία και περισσότερα από 300 στη Βόρεια Ιρλανδία.

Η υπουργός Παιδείας της Σκωτίας, Μέιρι ΜακΆλαν, αναγνώρισε την ανησυχία γονέων και εκπαιδευτικών, επισημαίνοντας ότι δεν έχει διαπιστωθεί κίνδυνος για το κοινό.

Η αστυνομία αξιολόγησε τα μηνύματα ως φάρσες και διευκρίνισε ότι δεν απαιτείται εκκένωση των σχολείων ή αποχή των μαθητών από τα μαθήματα αποκλειστικά εξαιτίας του περιεχομένου τους.

Στη Βόρεια Ιρλανδία, οι αστυνομικές Αρχές ανακοίνωσαν ότι το απειλητικό email προήλθε από χώρα εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ο βοηθός αρχηγός της αστυνομίας, Άντονι ΜακΝάλι, ανέφερε ότι ο κίνδυνος για το κοινό θεωρείται χαμηλός, υπογραμμίζοντας ότι οι έρευνες συνεχίζονται.

Οι εξτρεμιστικές αναφορές και τα σενάρια των ερευνητών

Η εναλλαγή διαφορετικών ονομάτων και οργανωτικών ταυτοτήτων αποτελεί ένα από τα στοιχεία που δυσκολεύουν την απόδοση ευθύνης.

Σε παλαιότερα απειλητικά μηνύματα είχε εμφανιστεί η ονομασία της ρωσικής εξτρεμιστικής οργάνωσης «Male State», η οποία έχει συνδεθεί με υπερεθνικιστικές και μισογυνικές αντιλήψεις και χαρακτηρίστηκε εξτρεμιστική από τις ρωσικές Αρχές το 2021.

Πρόσωπα που είχαν συνδεθεί με την οργάνωση αρνήθηκαν οποιαδήποτε εμπλοκή, ενώ σε άλλες περιπτώσεις χρησιμοποιήθηκε ακόμη και το όνομα των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν.

Η ερευνήτρια Κιάρα Σουλμόνι, του START InSight, έχει επισημάνει ότι η εναλλαγή διαφορετικών εξτρεμιστικών συμβόλων ενδέχεται να αποτελεί μέθοδο παραπλάνησης.

Μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται περιλαμβάνονται μια συντονισμένη εκστρατεία εκφοβισμού, η δράση διαδικτυακών εξτρεμιστικών ομάδων ή η χρήση ψεύτικων ταυτοτήτων από άτομα που επιδιώκουν δημοσιότητα.

Έχουν διατυπωθεί ακόμη και υπόνοιες για πιθανή επιχείρηση αποσταθεροποίησης με ξένη κρατική εμπλοκή, χωρίς όμως να έχουν παρουσιαστεί αποδεικτικά στοιχεία που να συνδέουν τις απειλές με κάποια κυβέρνηση.

Το μεγάλο ερώτημα: Ποιος βρίσκεται πραγματικά πίσω από τις απειλές;

Οι έρευνες επικεντρώνονται στην τεχνική προέλευση των μηνυμάτων, στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις που χρησιμοποιήθηκαν και στις ομοιότητες του περιεχομένου τους.

Ειδικές μονάδες ηλεκτρονικού εγκλήματος στη Σκωτία συνεργάζονται με αστυνομικές υπηρεσίες του Ηνωμένου Βασιλείου και άλλων χωρών, ενώ οι ιταλικές Αρχές εξετάζουν τη μαζική αποστολή των email.

Οι ερευνητές καλούνται να απαντήσουν σε κρίσιμα ερωτήματα: Υπάρχει ένας κοινός μηχανισμός πίσω από τις απειλές σε σχολεία, αεροπλάνα και μέσα ενημέρωσης; Πρόκειται για έναν δράστη που χρησιμοποιεί διαφορετικές ταυτότητες ή για περισσότερες ομάδες που μιμούνται η μία την άλλη;

Μέχρι στιγμής, η πραγματική ταυτότητα του «Μιχαήλ Αντρόποφ» παραμένει άγνωστη, ενώ δεν έχει τεκμηριωθεί ότι όλες οι απειλές αποτελούν μέρος μιας ενιαίας επιχείρησης.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η μαζική αποστολή των μηνυμάτων έχει ήδη προκαλέσει εκκενώσεις κτηρίων, διακοπές μαθημάτων, αναστάτωση στις αερομεταφορές και κινητοποίηση των υπηρεσιών ασφαλείας σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.