«Μπλόκο» στα social media για ανηλίκους: Πώς η Ευρώπη επιχειρεί να βάλει «κόφτη» σε παιδιά και εφήβους

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Το πρώτο αποφασιστικό βήμα για την επιβολή αυστηρών περιορισμών στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους πραγματοποιήθηκε με την πρόταση νόμου «EU KIDS Act» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παρά την ευρεία αποδοχή του μέτρου από τη συντριπτική πλειοψηφία των Ευρωπαίων πολιτών, η διαδρομή μέχρι την πλήρη εφαρμογή του διαγράφεται μακρά και γεμάτη προκλήσεις. Εκτός από την απαιτούμενη υπερψήφιση από τα 27 κράτη-μέλη, κομβικό σημείο αποτελεί η διασφάλιση ότι οι ανήλικοι δεν θα παρακάμπτουν τους κανόνες, αποφεύγοντας φαινόμενα όπως αυτό της Αυστραλίας, όπου παρά τη θεσμοθετημένη απαγόρευση για άτομα κάτω των 16 ετών, η πλειονότητα των νέων συνεχίζει να διατηρεί πρόσβαση στις πλατφόρμες.

Ο βασικός πονοκέφαλος των αρχών επικεντρώνεται στην αξιόπιστη επαλήθευση της ηλικίας. Η πρόταση της Κομισιόν αποκλείει ρητά την αυτοδηλούμενη ηλικία και επιβάλλει τη χρήση πιστοποιημένων ψηφιακών εργαλείων, όπως το ελληνικό Kids Wallet ή το μελλοντικό Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας. Σύμφωνα με το πλαίσιο, η πρόσβαση στα social media απαγορεύεται πλήρως για παιδιά κάτω των 13 ετών, ενώ για ηλικίες 13 έως 15 ετών απαιτείται γονικός έλεγχος μέσω «μίνι λογαριασμών» με αυστηρά όρια χρήσης, όπως η ανώτατη διάρκεια μιας ώρας ημερησίως. Η αυτόνομη δημιουργία προφίλ θα επιτρέπεται αυστηρά από το 15ο έτος και άνω.

Παράλληλα, ο νόμος βάζει στο στόχαστρο τους εθιστικούς μηχανισμούς σχεδιασμού που χρησιμοποιούν οι τεχνολογικοί κολοσσοί. Απαγορεύονται η ατελείωτη κύλιση (infinite scrolling), οι αυτόματες αλγοριθμικές προτάσεις περιεχομένου βάσει προφίλ, οι ειδοποιήσεις κατά τις ώρες ύπνου και τα συστήματα ανταμοιβών. Η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε ότι οι εταιρείες οφείλουν να αποδείξουν πως οι πλατφόρμες τους είναι ασφαλείς εκ κατασκευής, διαφορετικά θα βρεθούν αντιμέτωπες με πρόστιμα έως και 6% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών τους.

Ήδη κράτη-μέλη όπως η Γαλλία και η Ισπανία αναλαμβάνουν αυτόνομες πρωτοβουλίες, αν και η γαλλική νομοθεσία συνάντησε νομικά εμπόδια από το ανώτατο δικαστήριο της χώρας επικαλούμενο την ελευθερία της έκφρασης. Την ίδια στιγμή, επικριτές εγείρουν ενστάσεις για την προστασία των προσωπικών δεδομένων των ανηλίκων κατά τη διαδικασία ταυτοποίησης. Η ανάγκη παρέμβασης υπογραμμίζεται και από τις πρόσφατες ενέργειες της ΕΕ κατά της Meta για τον εθιστικό σχεδιασμό των Facebook και Instagram, αλλά και από τα στοιχεία στην Αυστραλία, όπου το 61% των παιδιών 12-15 ετών συνεχίζει να χρησιμοποιεί εφαρμογές όπως το TikTok και το YouTube παρά τη νομοθετική απαγόρευση.