Μπλόκο στα Social Media για ανηλίκους κάτω των 15: Η κυβερνητική ψευδαίσθηση και η ψηφιακή πραγματικότητα

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Η αλματώδης ανάπτυξη και η απόλυτη κυριαρχία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχουν μετατρέψει το διαδίκτυο σε ένα ψηφιακό «ναρκοπέδιο» για τα παιδιά και τους εφήβους. Οι τρόποι με τους οποίους η νέα γενιά επικοινωνεί, ενημερώνεται και ψυχαγωγείται έχουν αλλοιωθεί, φέρνοντας στην επιφάνεια τεράστιους κινδύνους που καταρρακώνουν την ψυχική υγεία και παραβιάζουν βάναυσα την ασφαλή ανάπτυξη των ανηλίκων.

Μπροστά σε αυτή τη λαίλαπα, οι ευρωπαϊκές χώρες και η ελληνική κυβέρνηση επιχειρούν να ρίξουν στο τραπέζι αυστηρότερα μέτρα. Ωστόσο, ο τρόπος που προσεγγίζεται το ζήτημα μάλλον αναδεικνύει άγνοια κινδύνου παρά ουσιαστική λύση.

Ο βούρκος των Social Media και οι πραγματικοί κίνδυνοι

Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει τη ζημιά που προκαλείται. Τα τελευταία χρόνια, η υπερβολική ενασχόληση με πλατφόρμες όπως το TikTok, το Instagram και το Facebook λειτουργεί ως «δηλητήριο» για τους νέους. Η λίστα των συνεπειών είναι σκοτεινή και αδιαμφισβήτητη:

  • Κατακόρυφη αύξηση του άγχους και της ψυχολογικής πίεσης.

  • Εμφάνιση συμπτωμάτων κατάθλιψης σε ολοένα και μικρότερες ηλικίες.

  • Διαταραχές ύπνου και πλήρης κοινωνική απομόνωση.

  • Ισοπέδωση της αυτοεκτίμησης μέσω της διαρκούς, τοξικής κοινωνικής σύγκρισης με ψεύτικα πρότυπα.

  • Ανεξέλεγκτη έκθεση στο διαδικτυακό εκφοβισμό (cyberbullying).

  • Απόλυτη εξάρτηση από την ψηφιακή ζωή, εις βάρος της πραγματικής, φυσικής αλληλεπίδρασης.

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο: Μια τρύπα στο νερό;

Σύμφωνα με τις κυβερνητικές εξαγγελίες, βρίσκεται στα σκαριά ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο που βάζει «στοπ» στην πρόσβαση των ανηλίκων στα social media. Κεντρικός άξονας είναι η καθιέρωση κατώτατου ηλικιακού ορίου (στα 15 έτη) για τη δημιουργία και διατήρηση λογαριασμών.

Η βασική ιδέα είναι ότι τα παιδιά κάτω των 15 ετών πρέπει να προστατευτούν από τον οχετό περιεχομένου και τις πρακτικές που διαλύουν τον ψυχισμό τους. Και εδώ έρχεται η κρίσιμη ερώτηση. Ποιος θα ελέγχει την ηλικία; Το νομοσχέδιο πετάει το μπαλάκι στις ψηφιακές πλατφόρμες, οι οποίες θα κληθούν, υπό την απειλή οικονομικών κυρώσεων, να εφαρμόσουν συστήματα επαλήθευσης ηλικίας. Ο έλεγχος αυτού του πλαισίου αναμένεται να ανατεθεί σε αρχές όπως η ΕΕΤΤ, το ΕΣΡ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων (βάσει και των ευρωπαϊκών επιταγών του DSA και του GDPR).

Η πλάνη του “νομοθετικού φρένου”

Ας μιλήσουμε όμως με τη γλώσσα της αλήθειας, μακριά από κυβερνητικά αφηγήματα που απλώς χαϊδεύουν τα αυτιά των ψηφοφόρων. Ένα απλό νομοθετικό φρένο, όπως αφελέστατα πιστεύει η κυβέρνηση ότι αρκεί, δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να βοηθήσει.

Όπως έχει επισημανθεί πολλάκις από ανθρώπους που κατανοούν τον τεχνολογικό κόσμο, η απαγόρευση αυτή είναι καταδικασμένη να μείνει στα χαρτιά λόγω της πανεύκολης, εναλλακτικής πρόσβασης των ανηλίκων σε αυτές τις πλατφόρμες. Η γενιά που γεννήθηκε με ένα smartphone στο χέρι γνωρίζει πολύ καλά πώς να παρακάμπτει τους “ψηφιακούς φράχτες”. Από τη χρήση VPNs (Εικονικών Ιδιωτικών Δικτύων) για την απόκρυψη της τοποθεσίας τους, μέχρι τη δημιουργία ψεύτικων προφίλ με αλλοιωμένες ημερομηνίες γέννησης και την πλοήγηση μέσω τρίτων, ανεπίσημων εφαρμογών, οι ανήλικοι θα βρίσκουν πάντα την «πίσω πόρτα».

Η πραγματική ευθύνη και η επόμενη μέρα

Η προστασία των παιδιών δεν εξασφαλίζεται με νομικά πυροτεχνήματα που παρακάμπτονται σε πέντε λεπτά από ένα δωδεκάχρονο. Η ουσιαστική απάντηση δεν εξαρτάται μόνο από τις, ούτως ή άλλως δύσκαμπτες, κρατικές αρχές ή από τις εταιρείες-κολοσσούς που ενδιαφέρονται πρωτίστως για τα κέρδη τους.

Οι σχεδιαζόμενες ρυθμίσεις είναι απλώς ένα θεωρητικό βήμα. Η πραγματική λύση κρύβεται:

  • Στην ειλικρινή, σκληρή ενημέρωση και εγρήγορση των ίδιων των γονέων.

  • Στην ουσιαστική εκπαίδευση των παιδιών γύρω από το τι πραγματικά κρύβεται πίσω από την οθόνη.

  • Στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, ώστε οι ίδιοι οι νέοι να απορρίπτουν τον ψηφιακό βούρκο.

Οι νόμοι και τα πρόστιμα είναι καλά για τα δελτία ειδήσεων. Η μάχη, όμως, για την ψυχή των παιδιών θα δοθεί μέσα στα σπίτια και στην κοινωνία, όχι στα έδρανα κάποιου υπουργείου.