«Αττίλας 2»: Η μέρα που μάτωσε ξανά η Κύπρος – 51 χρόνια μετά

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Ο «Αττίλας 2» – Το δεύτερο μαχαίρι στην καρδιά της Κύπρου

Το καλοκαίρι του 1974, λίγες μόλις εβδομάδες μετά την πρώτη τουρκική εισβολή, η Κύπρος έζησε ξανά την κόλαση. Από τις 14 έως τις 17 Αυγούστου, η Τουρκία εξαπέλυσε τη δεύτερη φάση των επιχειρήσεων — τη γνωστή ως «Αττίλας 2» — και μέσα σε λίγες μέρες κατέλαβε συνολικά το 37% του κυπριακού εδάφους, από το 3% που είχε αρπάξει τον Ιούλιο.

Κι όλα αυτά, ενώ υπήρχε εκεχειρία και διεθνείς συνομιλίες στη Γενεύη, με την Ελλάδα να βρίσκεται πλέον υπό δημοκρατική κυβέρνηση. Η Άγκυρα, αδιαφορώντας για κάθε συμφωνία, έστελνε διαρκώς στρατό, άρματα και πολεμικό υλικό στο προγεφύρωμα της Κυρήνειας, ετοιμάζοντας την τελική προέλαση.

Στις κρυφές τουρκικές επικοινωνίες της εποχής, που έπεσαν στα χέρια των ελληνικών υπηρεσιών, αποκαλύπτονταν τόσο οι δικές μας στρατιωτικές δυσκολίες, όσο και οι αλαζονικές δηλώσεις Τούρκων αξιωματικών. Σε ένα χαρακτηριστικό μήνυμα, ένας αξιωματικός καυχιόταν πως «έχουμε φάει τις κότες του κόσμου, πλούσια μέρη υπάρχουν εδώ, αλλά τέρμα, δεν θα τα ξαναδούν». Και με κυνισμό συμπλήρωνε πως «και στο Αιγαίο θα βάλουμε χέρι», αποθεώνοντας τον τότε πρωθυπουργό τους, Μπουλέντ Ετσεβίτ.

Μα πίσω από τις τουρκικές θριαμβολογίες κρυβόταν η δική μας οδύνη: η αίσθηση του εγκλωβισμού, η αγωνία για το αν η Κύπρος θα αντέξει ή θα πέσει ολόκληρη. Οι Ελληνοκύπριοι πολεμούσαν με την ψυχή τους, συχνά με ελλιπή μέσα, ενώ η Ελλάδα, χτυπημένη από τη χούντα και την εθνική ταπείνωση, προσπαθούσε να σταθεί ξανά στα πόδια της μπροστά στο φάσμα ενός γενικευμένου πολέμου με την Τουρκία.

Η Αθήνα, πληγωμένη και πολιτικά αποδυναμωμένη, είχε χάσει πολύτιμο χρόνο. Η ηρωική αποστολή «Νίκη» (21-22 Ιουλίου), όπου 318 καταδρομείς έφτασαν στη Λευκωσία — με 32 νεκρούς από φίλια πυρά — ήταν η φωτεινή εξαίρεση σε μια γενικότερη αδράνεια. Τα νέα υποβρύχια «Νηρεύς» και «Γλαύκος» δεν κατάφεραν να προσεγγίσουν τις κυπριακές ακτές, ενώ τα υπερσύγχρονα τότε F-4 Phantom δεν απογειώθηκαν ποτέ για αποστολή μάχης.

Κι όμως, μέσα στο σκοτάδι, υπήρξαν και φλόγες ανδρείας:

  • Οι άνδρες του 336 Τάγματος Πεζικού με επικεφαλής τον Δημήτριο Αλευρομάγειρο, που υπερασπίστηκαν το ανατολικό μέτωπο της Λευκωσίας ενώ τα σπίτια τους καταλαμβάνονταν.

  • Οι μαχητές της ΕΛΔΥΚ στον Γερόλακο, που κράτησαν τις θέσεις τους ως την ύστατη στιγμή.

  • Οι εθνοφρουροί και εθελοντές που έπεσαν πολεμώντας, για να μείνει έστω ένα κομμάτι του νησιού ελεύθερο.

Η ιστορία αυτή δεν είναι απλώς ένα κεφάλαιο σε βιβλίο. Είναι η μαχαιριά που δεν βγήκε ποτέ από την καρδιά του Ελληνισμού. Είναι το αποτέλεσμα της ανευθυνότητας της χούντας, της τυφλής εμπιστοσύνης σε «συμμάχους» που γύρισαν την πλάτη και της άρνησής μας να κάνουμε ποτέ τον σκληρό απολογισμό που χρειάζεται.

Η Κύπρος ήταν και είναι η τελευταία μεγάλη πράξη του ελληνικού αλυτρωτισμού, το όνειρο της Ένωσης που τσακίστηκε από ξένα συμφέροντα και δικές μας αστοχίες. Και 51 χρόνια μετά, οι πληγές παραμένουν ανοιχτές — όχι μόνο στο έδαφος, αλλά και στην ψυχή του έθνους.