Αθήνα: Από το μέτρο του Παρθενώνα στο μέγεθος του real estate

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

 

Υπάρχουν φωτογραφίες που δεν αποτυπώνουν απλώς μια πόλη. Την καταγγέλλουν.
Και αυτή η εικόνα της Αθήνας είναι ακριβώς αυτό: μια σιωπηλή κατάθεση ενοχής.

Στο κέντρο, η Ακρόπολη. Το αιώνιο σύμβολο του μέτρου, της αρμονίας και της ανθρώπινης κλίμακας. Ένα μνημείο που χτίστηκε όχι για να επιβληθεί βίαια στο τοπίο, αλλά για να συνομιλήσει μαζί του. Γύρω της όμως απλώνεται η σύγχρονη Αθήνα: μια αχανής μάζα από μπετόν, μια πόλη χωρίς ανάσα, χωρίς κενό, χωρίς σιωπή. Μια πραγματική πόλη-κλουβί.

Από ψηλά, το λεκανοπέδιο μοιάζει με τσιμεντένιο κύμα που κατάπιε τα πάντα. Ρέματα μπαζώθηκαν, γειτονιές πνίγηκαν, ελεύθεροι χώροι εξαφανίστηκαν κάτω από την ιερή ελληνική θρησκεία της «αντιπαροχής». Η Αθήνα δεν σχεδιάστηκε ποτέ πραγματικά· απλώς επεκτεινόταν άναρχα, σαν πολεοδομικό ατύχημα σε αργή κίνηση.

Και ύστερα έρχονται οι πύργοι στο Ελληνικό. Το νέο σύμβολο της εποχής. Οι γυάλινοι γίγαντες που υψώνονται δίπλα στη θάλασσα σαν μνημεία μιας χώρας που μπέρδεψε την ανάπτυξη με τη βιτρίνα. Εκεί όπου κάποτε υπήρχε η δυνατότητα για έναν ανοιχτό δημόσιο χώρο, γεννιέται τώρα μια κάθετη πόλη για λίγους — μια αρχιτεκτονική επίδειξη δύναμης μέσα σε μια ήδη ασφυκτική μητρόπολη.

Η ειρωνεία είναι σχεδόν βίαιη. Η πόλη που γέννησε την έννοια του μέτρου σήμερα λατρεύει την υπερβολή. Η πόλη που δίδαξε δημοκρατία χτίζει πλέον ουρανοξύστες-σύμβολα κοινωνικού διαχωρισμού. Η Αθήνα της ανθρώπινης κλίμακας μετατρέπεται σταδιακά σε ένα απρόσωπο πεδίο real estate, όπου το δικαίωμα στον ορίζοντα γίνεται προνόμιο όσων μπορούν να το αγοράσουν.

Κάποτε η Ακρόπολη κυριαρχούσε όχι επειδή ήταν ψηλότερη, αλλά επειδή είχε νόημα. Σήμερα, γύρω της ξεφυτρώνουν πύργοι που δεν αφηγούνται τίποτα πέρα από οικονομικούς δείκτες, επενδυτικά funds και πανάκριβα τετραγωνικά με θέα στη θάλασσα.

Το πιο τραγικό όμως δεν είναι οι ίδιοι οι ουρανοξύστες. Είναι ότι αρχίζουμε να τους συνηθίζουμε. Να θεωρούμε φυσιολογικό ότι μια πόλη ήδη πνιγμένη από την οικιστική ανάπτυξη συνεχίζει να χτίζεται σαν να μην έχει όρια. Σαν να μην υπάρχουν άνθρωποι, μικροκλίμα, ιστορική μνήμη ή ποιότητα ζωής.

Η φωτογραφία αυτή μοιάζει με αλληγορία της σύγχρονης Ελλάδας:
στο προσκήνιο ο πολιτισμός, στο βάθος η επένδυση, και ανάμεσά τους μια κοινωνία στριμωγμένη σε διαμερίσματα-κουτιά, κάτω από τόνους τσιμέντου, κυκλοφοριακής ασφυξίας και ψευδαισθήσεων «ανάπτυξης».

Η Ακρόπολη εξακολουθεί να στέκει εκεί, σχεδόν ειρωνικά ήρεμη. Όχι πια ως κέντρο της πόλης, αλλά σαν υπενθύμιση όσων χάθηκαν στην πορεία.