Ασφυκτική ατμόσφαιρα σε Ινδονησία, Μαλαισία και Σιγκαπούρη από το επικίνδυνο νέφος των πυρκαγιών

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Σκηνικό απόλυτης ασφυξίας βιώνουν δεκάδες πόλεις στην Ινδονησία, καθώς οι εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές έχουν προσδώσει στον ουρανό ένα απειλητικό, βαθύ πορτοκαλί χρώμα. Η κατάσταση εμφανίζεται εκτός ελέγχου στα νησιά Σουμάτρα και Καλιμαντάν, όπου η καύση των τυρφώνων απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες πυκνού καπνού, μειώνοντας την ορατότητα σε ελάχιστα μέτρα και καθιστώντας τον αέρα ιδιαίτερα επικίνδυνο για αναπνοή.

Η κυβέρνηση της Τζακάρτα κινητοποίησε τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας, αναπτύσσοντας πάνω από 60.000 στελέχη του στρατού και των σωμάτων ασφαλείας στις ζώνες των μετώπων. Παρά την ενίσχυση των επίγειων δυνάμεων και τη συνδρομή δεκάδων εναέριων μέσων, η κατάσβεση στις εκτάσεις τύρφης παραμένει εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση, καθώς τα υπόγεια μέτωπα σιγοκαίνε για εβδομάδες.

Οι υγειονομικές αρχές καταγράφουν ήδη κατακόρυφη αύξηση στα οξεία αναπνευστικά προβλήματα. Την ίδια ώρα, οι μετεωρολογικές συνθήκες και οι άνεμοι σπρώχνουν το τοξικό νέφος πέρα από τα εθνικά σύνορα, καλύπτοντας περιοχές της Μαλαισίας και επιβαρύνοντας δραματικά την ποιότητα του αέρα στη Σιγκαπούρη. Η περιφερειακή αυτή πίεση πυροδοτεί εκ νέου διπλωματικές τριβές ανάμεσα στις γειτονικές χώρες, καθώς η κρίση ξεπερνά τα τοπικά όρια.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις και τα καταγεγραμμένα θερμά σημεία, η φετινή περίοδος πυρκαγιών κατατάσσεται ως η πιο καταστροφική που έχει αντιμετωπίσει η Ινδονησία τα τελευταία έντεκα χρόνια. Οι παρατεταμένες συνθήκες ξηρασίας διευκολύνουν την ταχύτατη εξάπλωση των εστιών, μετατρέποντας τη διαχείριση της καταστροφής σε ένα διαρκές περιβαλλοντικό και ανθρωπιστικό πρόβλημα.

Ο παραγόμενος καπνός είναι εξαιρετικά τοξικός και πολύ πιο επικίνδυνος από τον καπνό μιας συνηθισμένης δασικής πυρκαγιάς. Η ιδιαιτερότητα στις πυρκαγιές της Σουμάτρας και του Καλιμαντάν εντοπίζεται στο έδαφος, καθώς δεν καίγονται απλώς δέντρα, αλλά τυρφώνες (peatlands). Η τύρφη αποτελείται από οργανική ύλη σε μερική αποσύνθεση, συσσωρευμένη για χιλιάδες χρόνια μέσα σε υγροτόπους. Όταν αυτοί αποξηραίνονται για δημιουργία καλλιεργειών και παίρνουν φωτιά, δεν εκδηλώνεται καθαρή φλόγα, αλλά μια αργή, ατελής καύση σε χαμηλές θερμοκρασίες κάτω από το έδαφος.

Αυτή η διαδικασία απελευθερώνει πρωτοφανείς συγκεντρώσεις επικίνδυνων ρύπων, όπως τα μικροσωματίδια PM2.5 και PM0.1. Λόγω του ελάχιστου μεγέθους τους, τα σωματίδια αυτά δεν παγιδεύονται από τους φυσικούς μηχανισμούς του ρινοφάρυγγα, εισχωρούν βαθιά στις κυψελίδες των πνευμόνων και περνούν κατευθείαν στην κυκλοφορία του αίματος, προκαλώντας συστηματική φλεγμονή, θρομβώσεις και καρδιαγγειακά επεισόδια.

Παράλληλα, η σιγανή καύση των οργανικών στρωμάτων εκλύει μονοξείδιο του άνθρακα (CO) σε πολύ υψηλότερες συγκεντρώσεις από ό,τι μια τυπική φωτιά ξύλου, καθώς και κυανιούχα αέρια, διοξείδιο του θείου ($SO_2$) και οξείδια του αζώτου ($NO_x$), ουσίες που προκαλούν οξύ χημικό ερεθισμό στους βλεννογόνους και ασφυξία σε κυτταρικό επίπεδο. Μέσα στο νέφος έχουν ανιχνευθεί υψηλά επίπεδα φορμαλδεΰδης, βενζολίου, ακεταλδεΰδης και πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων (PAHs), που είναι γνωστές για την ισχυρή καρκινογόνο και μεταλλαξιογόνο δράση τους.

Το απόκοσμο πορτοκαλί ή βαθύ κόκκινο χρώμα που παίρνει ο ουρανός προκαλείται επειδή τα σωματίδια στον αέρα έχουν διάμετρο από 0,7 έως 1 μικρόμετρο — ακριβώς το μέγεθος που μπλοκάρει και διασκορπίζει τα μικρότερα μήκη κύματος του φωτός, επιτρέποντας μόνο στα μεγαλύτερα μήκη κύματος να περάσουν. Αυτό αποτελεί φυσική απόδειξη του κορεσμού της ατμόσφαιρας από επικίνδυνο αεροζόλ.

Σε επίπεδο δημόσιας υγείας, η έκθεση σε τέτοιες συνθήκες προκαλεί μαζική αύξηση σε κρίσεις άσθματος, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), οφθαλμικές λοιμώξεις και μακροπρόθεσμα πρόωρους θανάτους από καρδιοαναπνευστικά αίτια. Μια απλή χειρουργική μάσκα δεν προσφέρει σχεδόν καμία προστασία απέναντι σε αυτά τα σωματίδια και αέρια, απαιτώντας μάσκες υψηλής κατακράτησης N95 / FFP2 ή πλήρη παραμονή σε εσωτερικούς χώρους με βιομηχανικά φίλτρα HEPA.