Απομονωμένο το Ισραήλ μετά το τέλος του τετράμηνου πολέμου με το Ιράν

Με εντελώς διαφορετικά δεδομένα ολοκληρώνεται ο πόλεμος ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν, σε σχέση με τους αρχικούς σχεδιασμούς της Ουάσινγκτον και του Τελ Αβίβ. Όταν στα τέλη Φεβρουαρίου ξεκίνησαν οι μαζικοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί κατά στρατηγικών στόχων στην Τεχεράνη, ο κοινός στόχος των δύο συμμάχων ήταν η ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος και η πλήρης γεωπολιτική αποδυνάμωσή του.

Ωστόσο, τέσσερις μήνες μετά, το Ισραήλ βρίσκεται διπλωματικά απομονωμένο και αποκλεισμένο από τη διαδικασία της τελικής διευθέτησης, η οποία έρχεται να βάλει τέλος σε μια σύγκρουση που προκάλεσε παγκόσμια ενεργειακή κρίση και κατακόρυφη άνοδο των τιμών.

Η αμερικανική στήριξη στη συμφωνία και οι εσωτερικές αντιδράσεις

Η ηγεσία των ΗΠΑ υπεραμύνεται της αναδυόμενης συμφωνίας με το Ιράν, με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς να δηλώνει στο NBC ότι η εξέλιξη αυτή θα καταστήσει το Ισραήλ και ολόκληρη την περιοχή ασφαλέστερη. Ο Βανς απέδωσε τις έντονες αντιδράσεις του Τελ Αβίβ σε «ψευδείς ειδήσεις» (fake news) των μέσων ενημέρωσης, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι ο ισραηλινός λαός θα αντιληφθεί σύντομα τα οφέλη του προσυμφώνου για την ειρήνη και την ευημερία.

Στον αντίποδα, αναλυτές και διπλωμάτες κάνουν λόγο για μια «παταγώδη αποτυχία» της ισραηλινής εξωτερικής πολιτικής. Όπως αποκαλύπτει ο Economist, οι ΗΠΑ απέκλεισαν πλήρως το Ισραήλ από τις κρίσιμες διαπραγματεύσεις, ενώ αρνήθηκαν να του κοινοποιήσουν ακόμη και αντίγραφο του κειμένου της συμφωνίας, η οποία φαίνεται πως δεν καλύπτει τις βασικές ανησυχίες του Τελ Αβίβ.

Πολιτικό πλήγμα για τον Νετανιάχου και όρθιο το Ιράν

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί βαρύ προσωπικό πλήγμα για τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος —πιεσμένος και από εγχώρια δικαστικά σκάνδαλα— είχε επενδύσει τα πάντα για να πείσει τον Ντόναλντ Τραμπ να ξεκινήσει αυτόν τον πόλεμο. Παρά τους ισχυρισμούς του Νετανιάχου ότι ο πόλεμος πέτυχε να αποτρέψει μια πυρηνική καταστροφή, η πραγματικότητα δείχνει ότι το καθεστώς της Τεχεράνης παρέμεινε όρθιο και μάλλον ενισχύθηκε.

Τα βασικά σημεία που προκαλούν έντονο προβληματισμό στο Ισραήλ είναι:

• Το πυρηνικό πρόγραμμα: Η συμφωνία δεν το περιορίζει άμεσα, αλλά παραπέμπει το ζήτημα σε νέες συνομιλίες εντός των επόμενων 60 ημερών.

• Το πυραυλικό οπλοστάσιο: Το Ιράν διατηρεί ανέπαφη την ικανότητα εκτόξευσης βαλλιστικών πυραύλων, καθώς το πρόγραμμα αυτό δεν περιλαμβάνεται στους όρους της συμφωνίας.

• Οι πληρεξούσιοι της Τεχεράνης: Η Χεζμπολάχ στον Λίβανο αποκτά ουσιαστικά νέα διεθνή προστασία από τις ισραηλινές επιθέσεις.

Η ρήξη στις σχέσεις Τραμπ – Νετανιάχου

Οι ισορροπίες ανατράπηκαν οριστικά όταν το Ισραήλ αποφάσισε να πλήξει τις ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν και να επιτεθεί στη Βηρυτό, κινήσεις που εξόργισαν τον Λευκό Οίκο. Ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε δημόσια τον Νετανιάχου να «λογικευτεί», εκφράζοντας έντονο εκνευρισμό για την έλλειψη ψυχραιμίας του Ισραηλινού ηγέτη και τονίζοντας ότι το Τελ Αβίβ θα έπρεπε να δείχνει μεγαλύτερη ευγνωμοσύνη.

Σύμφωνα με ισραηλινές διπλωματικές πηγές, οι παραδοσιακοί δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ των δύο κρατών έχουν υποβαθμιστεί, καθώς τα πάντα πλέον εξαρτώνται από τις προσωπικές σχέσεις και τα εγωκεντρικά δράματα των δύο ηγετών.

Η επόμενη ημέρα βρίσκει τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να χάνει το προφίλ του «εγγυητή της ασφάλειας», αντιμετωπίζοντας τον κίνδυνο της μη επανεκλογής του, την ώρα που και η ισραηλινή αντιπολίτευση επικρίνει τους χειρισμούς του, στερούμενη ωστόσο μιας ξεκάθαρης εναλλακτικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση του Ιράν.