Από τον «αδέσποτο» πύραυλο στα drones – Η απίστευτη αποκάλυψη του πρώην προέδρου της Πολωνίας

Ο πρώην πρόεδρος της Πολωνίας, Αντρέι Ντούντα, σε συνέντευξή του στον δημοσιογράφο Μπογκντάν Ριμανόφσκι, αποκάλυψε ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι τον είχε πιέσει να υποστηρίξει ψευδώς πως ένας πύραυλος που έπληξε πολωνικό χωριό τον Νοέμβριο του 2022 ήταν ρωσικός, ώστε να προκληθεί η ενεργοποίηση του άρθρου 5 του ΝΑΤΟ και να εμπλακούν οι νατοϊκές δυνάμεις απευθείας στον πόλεμο κατά της Ρωσίας.

Το περιστατικό αφορούσε ουκρανικό αντιαεροπορικό πύραυλο που χτύπησε κατά λάθος σε πολωνικό έδαφος, προκαλώντας τον θάνατο ενός ανθρώπου. Ο Ζελένσκι είχε τότε κατηγορήσει δημόσια τη Μόσχα και ζητούσε από τη Βαρσοβία να κινηθεί στο πλαίσιο της συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ. Ο Ντούντα, ωστόσο, όπως τόνισε, αρνήθηκε να προχωρήσει σε ψευδή δήλωση. «Από την αρχή προσπαθούσαν να τραβήξουν τους πάντες στον πόλεμο. Είναι ξεκάθαρο», σημείωσε, διευκρινίζοντας ότι, παρότι η Πολωνία στήριξε στρατιωτικά και διπλωματικά το Κίεβο, «ποτέ δεν θα δεχόταν να παρασύρει το ΝΑΤΟ σε πόλεμο με τη Ρωσία».

Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε μια στιγμή που η ένταση στην περιοχή κλιμακώνεται. Στις 9 Σεπτεμβρίου 2025, ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, κατήγγειλε ότι ρωσικά drones παραβίασαν τον εναέριο χώρο της χώρας και καταρρίφθηκαν, κάνοντας λόγο για «επίθεση που έθεσε σε κίνδυνο την ασφάλεια των πολιτών». Η Μόσχα απάντησε μιλώντας για «αβάσιμες κατηγορίες», υποστηρίζοντας ότι η Πολωνία δεν παρουσίασε αποδείξεις.

Η Λευκορωσία από την πλευρά της ισχυρίστηκε πως τα drones παρεμβλήθηκαν από συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, χάνοντας την πορεία τους, και ενημέρωσε εγκαίρως Πολωνία και Λιθουανία για την ανάγκη κατάρριψής τους.

Το περιστατικό έχει προκαλέσει έντονη διπλωματική κινητικότητα, καθώς ο Τουσκ ζήτησε την ενεργοποίηση του άρθρου 4 του ΝΑΤΟ, ενώ η συζήτηση για το ενδεχόμενο προβοκάτσιας επαναφέρει μνήμες από το 2022, όταν ο «αδέσποτος» ουκρανικός πύραυλος είχε δημιουργήσει παρόμοιο κλίμα έντασης στα πολωνο-ουκρανικά σύνορα.


Η Συνθήκη της Ουάσιγκτον (North Atlantic Treaty), που υπεγράφη στις 4 Απριλίου 1949 και αποτελεί το καταστατικό κείμενο του ΝΑΤΟ, περιέχει 14 άρθρα, συνοπτικά:

Άρθρο 1

Δέσμευση των μελών να λύνουν διεθνείς διαφορές με ειρηνικά μέσα, σύμφωνα με τον Χάρτη του ΟΗΕ, και να απέχουν από χρήση βίας.

Άρθρο 2

Προώθηση ειρηνικών και φιλικών σχέσεων, ενίσχυση δημοκρατικών θεσμών, ελευθερίας και σταθερότητας, ενθάρρυνση οικονομικής συνεργασίας.

Άρθρο 3

Υποχρέωση κάθε κράτους-μέλους να αναπτύσσει την ατομική και συλλογική αμυντική του ικανότητα.

Άρθρο 4

Δικαίωμα οποιουδήποτε μέλους να ζητήσει διαβουλεύσεις αν αισθανθεί ότι απειλείται η ασφάλεια, η ανεξαρτησία ή η εδαφική του ακεραιότητα.

Άρθρο 5

Η περίφημη ρήτρα συλλογικής άμυνας: ένοπλη επίθεση εναντίον ενός κράτους θεωρείται επίθεση κατά όλων και ενεργοποιείται βοήθεια (με στρατιωτικά ή άλλα μέσα).

Άρθρο 6

Ορίζει το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής του άρθρου 5 (περιλαμβάνει Ευρώπη, Βόρεια Αμερική, τουρκικό έδαφος, νησιά υπό δικαιοδοσία κρατών-μελών στον Βόρειο Ατλαντικό).

Άρθρο 7

Διευκρίνιση ότι τα δικαιώματα και υποχρεώσεις από τον Χάρτη του ΟΗΕ υπερισχύουν. Το ΝΑΤΟ λειτουργεί σε συμπλήρωση του ΟΗΕ.

Άρθρο 8

Τα μέλη δεσμεύονται να μην έχουν διεθνείς υποχρεώσεις σε αντίθεση με τη Συνθήκη του ΝΑΤΟ.

Άρθρο 9

Ίδρυση του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου (North Atlantic Council), ως κύριο πολιτικό όργανο λήψης αποφάσεων.

Άρθρο 10

Δυνατότητα πρόσκλησης νέων κρατών στην Συμμαχία, με ομοφωνία των μελών.

Άρθρο 11

Διαδικασία επικύρωσης: κάθε κράτος εφαρμόζει τη συνθήκη σύμφωνα με το συνταγματικό του πλαίσιο.

Άρθρο 12

Δυνατότητα επανεξέτασης της Συνθήκης μετά από 10 χρόνια, αν ζητηθεί.

Άρθρο 13

Δικαίωμα αποχώρησης κράτους-μέλους μετά από 20 χρόνια συμμετοχής, με ειδοποίηση 1 έτους.

Άρθρο 14

Ρυθμίσεις για επικύρωση, επίσημα κείμενα και κατάθεση της Συνθήκης στην κυβέρνηση των ΗΠΑ.