Απάτες στο διαδίκτυο: Οι παγίδες που πρέπει να γνωρίζετε και πώς να προστατεύσετε χρήματα και προσωπικά δεδομένα

Το διαδίκτυο έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας, όμως μαζί με τις δυνατότητες που προσφέρει, αυξάνονται συνεχώς και οι κίνδυνοι από ηλεκτρονικές απάτες. Οι επιτήδειοι χρησιμοποιούν πλέον πιο εξελιγμένες μεθόδους, δημιουργώντας μηνύματα, ιστοσελίδες και εφαρμογές που πολλές φορές μοιάζουν απολύτως πραγματικές.

Από ψεύτικα email τραπεζών μέχρι πλαστά ηλεκτρονικά καταστήματα και παραπλανητικές διαφημίσεις στα social media, στόχος των απατεώνων είναι ένας: να αποκτήσουν πρόσβαση σε προσωπικά στοιχεία, κωδικούς και χρήματα.

Η σωστή ενημέρωση αποτελεί το σημαντικότερο εργαλείο προστασίας.

Phishing: Η πιο συνηθισμένη μορφή ηλεκτρονικής απάτης

Μία από τις πιο διαδεδομένες μεθόδους είναι το phishing, όπου οι δράστες προσποιούνται γνωστές εταιρείες, τράπεζες, εταιρείες courier ή δημόσιους οργανισμούς, προκειμένου να αποσπάσουν ευαίσθητες πληροφορίες.

Συνήθως τα μηνύματα αυτά έχουν έναν έντονο χαρακτήρα επείγοντος, όπως:

«Ο λογαριασμός σας θα απενεργοποιηθεί»
«Πρέπει να επιβεβαιώσετε άμεσα τα στοιχεία σας»
«Υπάρχει πρόβλημα με την πληρωμή σας»

Οι πραγματικοί οργανισμοί δεν ζητούν από τους πολίτες να δώσουν κωδικούς πρόσβασης ή στοιχεία ασφαλείας μέσω email ή SMS.

Προσοχή στα ύποπτα links

Ένα από τα βασικά σημάδια απάτης είναι οι παραπλανητικοί σύνδεσμοι. Πριν πατήσετε οποιοδήποτε link, ελέγξτε προσεκτικά τη διεύθυνση της ιστοσελίδας.

Αν η διεύθυνση μοιάζει με την επίσημη αλλά έχει μικρές αλλαγές, όπως διαφορετικά γράμματα ή περίεργες καταλήξεις, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να πρόκειται για πλαστό ιστότοπο.

Ψεύτικα e-shops και «ευκαιρίες» που κρύβουν κινδύνους

Οι ηλεκτρονικές αγορές έχουν αυξηθεί σημαντικά, όμως μαζί αυξήθηκαν και τα ψεύτικα καταστήματα.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν βλέπετε:

Προϊόντα επώνυμων εταιρειών με υπερβολικά χαμηλές τιμές.
Εκπτώσεις 80% ή 90% χωρίς λογική εξήγηση.
Καταστήματα χωρίς πλήρη στοιχεία επικοινωνίας.
Έλλειψη εταιρικής επωνυμίας, διεύθυνσης ή τηλεφώνου.

Ένα αξιόπιστο ηλεκτρονικό κατάστημα πρέπει να διαθέτει ξεκάθαρα στοιχεία και ασφαλείς τρόπους πληρωμής.

Αν ένα κατάστημα ζητά μόνο τραπεζική κατάθεση σε προσωπικό λογαριασμό, πληρωμή με κρυπτονομίσματα ή άλλες μη ασφαλείς μεθόδους, χρειάζεται μεγάλη προσοχή.

Απάτες μέσω social media

Τα κοινωνικά δίκτυα έχουν γίνει επίσης πεδίο δράσης για απατεώνες.

Συνηθισμένες μορφές απάτης είναι:

Ψεύτικοι διαγωνισμοί με «δώρα» όπως κινητά τηλέφωνα ή δωροεπιταγές.
Λογαριασμοί που μιμούνται γνωστές εταιρείες.
Μηνύματα από φίλους που έχουν πέσει θύματα παραβίασης λογαριασμού.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το μήνυμα:

«Είσαι εσύ σε αυτό το βίντεο;»

Πρόκειται συχνά για παγίδα που οδηγεί σε κακόβουλους συνδέσμους.

Οι βασικοί κανόνες για μεγαλύτερη ασφάλεια

Για να μειώσετε σημαντικά τον κίνδυνο απάτης:

Μην δίνετε ποτέ κωδικούς, PIN ή κωδικούς ασφαλείας.
Μην ανοίγετε ύποπτα email και μηνύματα.
Ελέγχετε πάντα τη διεύθυνση μιας ιστοσελίδας πριν συνδεθείτε.
Χρησιμοποιείτε διαφορετικούς κωδικούς στους σημαντικούς λογαριασμούς.
Ενεργοποιήστε τον έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA).

Ο έλεγχος δύο παραγόντων προσθέτει ένα επιπλέον επίπεδο προστασίας, καθώς απαιτεί έναν δεύτερο κωδικό επιβεβαίωσης από το κινητό ή άλλη συσκευή.

Όταν κάτι φαίνεται υπερβολικά καλό, συνήθως δεν είναι

Οι απατεώνες βασίζονται συχνά στην ταχύτητα και στον ενθουσιασμό του θύματος. Μια «μοναδική ευκαιρία», μια τεράστια έκπτωση ή ένα μήνυμα που απαιτεί άμεση ενέργεια πρέπει πάντα να αντιμετωπίζεται με επιφύλαξη.

Πριν εμπιστευτείτε μια προσφορά ή ένα μήνυμα, κάντε μια απλή αναζήτηση στο διαδίκτυο με το όνομα της εταιρείας και τη λέξη «απάτη» ή «scam».

Η ψηφιακή ασφάλεια ξεκινά από την ενημέρωση. Με λίγη προσοχή και σωστές κινήσεις, οι περισσότεροι κίνδυνοι μπορούν να αποφευχθούν.