Αντέχουν τα αναχώματα σε νέα κακοκαιρία τύπου «Daniel»;; Ενιπέας ποταμός: 3,5 δισ. κυβικά μέτρα νερού απειλούν το Κεραμίδι Τρικάλων!!! (ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ)

Δύο χρόνια μετά την καταστροφική κακοκαιρία «Daniel», η μνήμη της θεομηνίας παραμένει νωπή στην περιοχή του Κεραμιδίου Τρικάλων. Τα αναχώματα που κάποτε άντεξαν, ή κατέρρευσαν, βρίσκονται και πάλι στο επίκεντρο των ερωτημάτων, καθώς η επιστήμη προειδοποιεί ότι σε ενδεχόμενη επανάληψη ενός φαινομένου παρόμοιου σε ένταση και διάρκεια, όπως αυτό που σημειώθηκε στις αρχές Σεπτεμβρίου του 2023, ο «Ποταμός Ενιπέας» ενδέχεται να κατεβάσει στον οικισμό Κεραμίδι ποσότητες νερού άνω των 3,4 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων. Η παρούσα τεχνική-επιστημονική καταγραφή, βασισμένη σε πραγματικά δεδομένα και υδρολογικά μοντέλα, επιχειρεί να απαντήσει στο κρίσιμο ερώτημα, είμαστε σήμερα πιο ασφαλείς, ή βαδίζουμε στον ίδιο υγρό εφιάλτη;

Κατά τη διάρκεια ενός νέου ακραίου μετεωρολογικού φαινομένου, αντίστοιχου με αυτό που έφερε την κωδική ονομασία «Daniel», ο «Ποταμός Ενιπέας» προβλέπεται να μεταφέρει προς τη νότια πλευρά του οικισμού «Κεραμίδι Τρικάλων», εντός των ορίων του «Δήμου Φαρκαδόνας», στην «Περιφερειακή Ενότητα Τρικάλων», συνολικό υδάτινο όγκο περίπου 3.433.527.600 κυβικών μέτρωντόνων νερού), δηλαδή τρία δισεκατομμύρια τετρακόσια τριάντα τρία εκατομμύρια πεντακόσιες είκοσι επτά χιλιάδες και εξακόσια (3.433.527.600 m³), με μέγιστη παροχή που ανέρχεται σε 29.420,60 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο (29.420,60 m³/sec) [1,2,4,5,6.1-6.3,8.1-8.26].

Η συνολική αυτή ποσότητα βασίζεται σε προσομοίωση που έλαβε υπόψη ενδεικτικά τα καταγεγραμμένα ύψη βροχόπτωσης του φαινομένου «Daniel», τα οποία, κατά δήλωση των ερευνητών, είναι ακόμη και μεγαλύτερα από εκείνα που προκάλεσαν τις εκτεταμένες πλημμυρικές καταστροφές σε οικισμούς και καλλιέργειες της περιοχής. Ειδικότερα, το ύψος βροχής που χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό ήταν το εξής:

  • 04/09/2023: 134,60 mm

  • 05/09/2023: 759,60 mm

  • 06/09/2023: 3,80 mm

  • 07/09/2023: 197,60 mm

  • 08/09/2023: 0,60 mm

Συνολικό ύψος βροχόπτωσης για το διάστημα 4–8 Σεπτεμβρίου: 1.096,20 mm [6.1-6.3, 8.1-8.26].

Το υδρογραφικό δίκτυο του «Ποταμού Ενιπέα» μέχρι το σημείο του «Παλιογέφυρου (Τοξοτού)» στον οικισμό «Κεραμίδι Τρικάλων», εντός του «Δήμου Φαρκαδόνας», είναι καταγεγραμμένο ως ρέμα 6ης Τάξης σύμφωνα με τη μέθοδο κατάταξης του Strahler. Η ανάλυση καταγράφει:

  • Ρέματα 1ης τάξης: 297 ρέματα – συνολικό μήκος 1.117.250,00 μ.μ.

  • Ρέματα 2ης τάξης: 141 ρέματα – συνολικό μήκος 355.296,00 μ.μ.

  • Ρέματα 3ης τάξης: 83 ρέματα – συνολικό μήκος 215.920,00 μ.μ.

  • Ρέματα 4ης τάξης: 42 ρέματα – συνολικό μήκος 166.044,00 μ.μ.

  • Ρέματα 5ης τάξης: 35 ρέματα – συνολικό μήκος 105.504,00 μ.μ.

  • Ρέματα 6ης τάξης: 7 ρέματα – συνολικό μήκος 17.986,20 μ.μ.

Συνολικά: 605 ρέματα με συνολικό μήκος 1.978.000,20 μ.μ. ή 1.978,00 χιλιόμετρα.

Η λεκάνη απορροής του ποταμού Ενιπέα μέχρι το ύψος του «Παλιογέφυρου» στο «Κεραμίδι Τρικάλων» έχει εμβαδόν 3.374.128,02 στρέμματα ή 3.374,13 km². Αυτή εκτείνεται μερικώς ή ολικώς στους εξής δήμους:

Η απεικόνιση, της «λεκάνης απορροής» (επιφάνεια με «περίγραμμα με διακεκομμένη γραμμή με μαύρη απόχρωση») (του «”Ποταμού Ενιπέα” που αντιστοιχεί έως την θέση του «Παλιογέφυρου (Τοξοτού) του Κεραμιδίου» (θεματικό εικονίδιο «φράγμα με νερό από την μία του πλευρά» στο βορειοδυτικό όριο της προαναφερθείσας λεκάνης απορροής με «μαύρη» απόχρωση), στο ύψος του οικισμού “Κεραμίδι, (“Δήμου Φαρκαδόνας”), Π.Ε. (Νομού) Τρικάλων”», του «υδρογραφικού (γραμμικού) δικτύου» (γραμμές με «έντονη μπλε» απόχρωση με διαβάθμιση του πάχους της γραμμής, όπου το πάχος της κάθε γραμμής εξαρτάται από την “τάξη” του εκάστοτε ρέματος που αντιπροσωπεύει δηλαδή όσο μεγαλύτερη είναι η “τάξη” του ρέματος τόσο παχύτερη είναι και η αντίστοιχη γραμμή που το αντιπροσωπεύει), των «οικισμών του “Δήμου Παλαμά”», των «οικισμών του “Δήμου Καρδίτσας”», των «οικισμών του “Δήμου Φαρσάλων”», των «οικισμών του “Δήμου Φαρκαδόνας”», των «οικισμών του “Δήμου Σοφάδων”», των «οικισμών του “Δήμου Αλμυρού”», των «οικισμών του “Δήμου Κιλελέρ”», των «οικισμών του “Δήμου Μουζακίου”», των «οικισμών του “Δήμου Λίμνης Πλαστήρα”», των «οικισμών του “Δήμου Μακρακώμης”», των «οικισμών του “Δήμου Λαμιέων”», και των «οικισμών του “Δήμου Δομοκού”», (κουκίδες με «μαύρη» απόχρωση και ονομασία, επίσης, με «μαύρη» απόχρωση), του «περιγράμματος του “Δήμου Παλαμά”», του «περιγράμματος του “Δήμου Καρδίτσας”», του «περιγράμματος του “Δήμου Φαρσάλων”», του «περιγράμματος του “Δήμου Φαρκαδόνας”», του «περιγράμματος του “Δήμου Σοφάδων”», του «περιγράμματος του “Δήμου Αλμυρού”», του «περιγράμματος του “Δήμου Κιλελέρ”», του «περιγράμματος του “Δήμου Μουζακίου”», του «περιγράμματος του “Δήμου Λίμνης Πλαστήρα”», του «περιγράμματος του “Δήμου Μακρακώμης”», του «περιγράμματος του “Δήμου Μακρακώμης”», και του «περιγράμματος του “Δήμου Δομοκού”» (διακεκομμένες γραμμές με «μαύρη απόχρωση»), οι περιοχές που πλημμύρισαν κατά την διάρκεια της εκδήλωσης του ακραίου μετεωρολογικού φαινομένου με την αντιστοιχισμένη κωδική ονομασία «Daniel» (me «γαλάζια απόχρωση») και οι διάφοροι μετεωρολογικοί σταθμοί στην ευρύτερη περιοχή της προαναφερθείσας λεκάνης απορροής (θεματικά εικονίδια «σύννεφα με βροχή» με «θαλασσί απόχρωση»), όπως απεικονίζονται στο «ελεύθερο διαδικτυακά λογισμικό» «Q.G.I.S.» [4], μέσω των σχετικών αρχείων που ανακτήθηκαν τόσο από την σχετική διαδικτυακή «πλατφόρμα» («Copernicus») όσο και από την σχετική διαδικτυακή «πλατφόρμα» («ΕΛ.ΣΤΑΤ.»),[1,2,4].
  1. Δήμος Παλαμά: 10,51% (354,49 km²)

  2. Δήμος Καρδίτσας: 14,49% (488,86 km²)

  3. Δήμος Φαρσάλων: 20,21% (681,94 km²)

  4. Δήμος Φαρκαδόνας: 0,50% (16,78 km²)

  5. Δήμος Σοφάδων: 100% (720,59 km²)

  6. Δήμος Αλμυρού: 4,05% (136,65 km²)

  7. Δήμος Κιλελέρ: 1,27% (42,96 km²)

  8. Δήμος Μουζακίου: 2,50% (84,31 km²)

  9. Δήμος Λίμνης Πλαστήρα: 1,23% (41,65 km²)

  10. Δήμος Μακρακώμης: 1,83% (61,86 km²)

  11. Δήμος Λαμιέων: 0,86% (29,15 km²)

  12. Δήμος Δομοκού: 100% (709,09 km²)

Το “προσομοιωμένο ρεαλιστικό”, «διάγραμμα / ιστόγραμμα βροχόπτωσης / απορροής» του χρονικού διαστήματος, “04/09- 08/09/2023” (“1.096,20 mm”), (το οποίο και θα «αποδώσει» την, “ρεαλιστική”, παροχή αιχμής νερού και συγκεκριμένα «29.420,60 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο» ή αλλιώς «29.420,60 m 3 /sec»), (το οποίο και θα «αποδώσει», λόγω ενός παρόμοιου με το πρόσφατο, ακραίο, μετεωρολογικό φαινόμενο, με αυτό με την αντιστοιχισμένη κωδική ονομασία «Daniel», την, συνολική ποσότητα νερού, συγκεκριμένα, «3.433.527.600 κυβικά μέτρα (τόνους νερού)» ή αλλιώς «3.433.527.600 m 3 (tons νερού)»), [στην θέση του «Παλιογέφυρου (Τοξοτού) του Κεραμιδίου», του «”Ποταμού Ενιπέα”, του οικισμού «Κεραμιδίου», του «“Δήμου Φαρκαδόνας”, “Π.Ε. (Νομού) Τρικάλων”»], και το αντίστοιχο, “προσομοιωμένο ρεαλιστικό”, «υδρογράφημα απορροής πλημμύρας» που προκύπτει από το συγκεκριμένο, “προσομοιωμένο ρεαλιστικό”, επεισόδιο βροχόπτωσης, (λόγω ενός ακραίου μετεωρολογικού φαινομένου, παρόμοιου με αυτό με την αντιστοιχισμένη κωδική ονομασία «Daniel») [1,2,4,5,6.1-6.3].
Η απεικόνιση της λεκάνης απορροής [περίγραμμα με «ανοιχτή πράσινη» απόχρωση, που αντιστοιχεί έως την θέση του «Παλιογέφυρου (Τοξοτού) του Κεραμιδίου», στο ύψος του οικισμού “Κεραμίδι, (“Δήμου Φαρκαδόνας”), Π.Ε. (Νομού) Τρικάλων”»] και του αντίστοιχου, περιεχόμενου σε αυτήν, υδρογραφικού δικτύου (γραμμές με «λευκή» απόχρωση) του «Ποταμού Ενιπέα» επί του υπόβαθρου της διαδικτυακής πλατφόρμας «Google Earth» [1,2,4,7].

Ο «Ποταμός Ενιπέας», στο σημείο του Παλιογέφυρου, διατρέχει και συγκεντρώνει υδάτινους όγκους από τις Περιφερειακές Ενότητες Λάρισας, Μαγνησίας και Φθιώτιδας, ενώ διέρχεται ή επηρεάζει τις περιοχές των δήμων Λαμιέων, Στυλίδας, Μακρακώμης, Δομοκού, Αλμυρού, Κιλελέρ, Φαρσάλων, Μουζακίου, Λίμνης Πλαστήρα, Σοφάδων, Καρδίτσας, Φαρκαδόνας και Παλαμά. Πηγάζει από τις βόρειες πλαγιές του όρους Όθρυς, συλλέγει νερά από τις περιοχές Χαλκοδονίου και Ναθρακίου και εκβάλλει στον Πηνειό, μεταξύ των υψωμάτων Τίτανος και Ζάρκος [9.1].

Γράφει ο Θωμάς Παπαλάσκαρης,
Πολιτικός Μηχανικός, Υδρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υδραυλικών Έργων