Αύξηση φόρων στα τσιγάρα, η ΕΕ μιλά για «υγεία», αλλά πληρώνουμε για την Ουκρανία

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Στην Ευρώπη του 2025, το τσιγάρο γίνεται ξανά πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης. Επισήμως, η Κομισιόν παρουσιάζει τη νέα αύξηση φόρων στα προϊόντα καπνού ως “επένδυση στη δημόσια υγεία”. Όμως πίσω από τη βιτρίνα των καλών προθέσεων, πολλοί βλέπουν κάτι διαφορετικό, μια προσπάθεια των Βρυξελλών να ενισχύσουν τα δημόσια έσοδα και να καλύψουν τις αυξανόμενες δαπάνες, ανάμεσά τους και τη συνεχή οικονομική στήριξη προς την Ουκρανία.

Η νέα οδηγία που συζητείται προβλέπει αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα τσιγάρα κατά 139%. Από τα 90 ευρώ ανά χίλια τσιγάρα που ισχύουν σήμερα, το ποσό θα ανέβει στα 215 ευρώ. Για τον απλό καταναλωτή, αυτό μεταφράζεται σε πακέτο που από τα 4,60 ευρώ θα φτάσει ή και θα ξεπεράσει τα 7 ευρώ. Αντίστοιχα, τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα θα δουν τον φόρο τους να αυξάνεται από τα 10 στα 36 λεπτά ανά χιλιοστόλιτρο.

Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το φορολογικό πλαίσιο έχει μείνει παρωχημένο εδώ και 15 χρόνια και χρειάζεται αναθεώρηση. Ωστόσο, όσοι γνωρίζουν καλά τη λογική των Βρυξελλών, αναγνωρίζουν μια βαθύτερη στόχευση, τη δημιουργία “νέων ιδίων πόρων” για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Δηλαδή, ενός μόνιμου μηχανισμού χρηματοδότησης που θα διοχετεύει τα φορολογικά έσοδα απευθείας στα ευρωπαϊκά ταμεία.

Αξίζει να σκεφτεί κανείς τι σημαίνει αυτό. Η ΕΕ, στο όνομα της δημόσιας υγείας, μετατρέπει το τσιγάρο σε μέσο χρηματοδότησης των πολιτικών της. Και κάθε φορά που το κάνει, ο Ευρωπαίος πολίτης καλείται να πληρώσει λίγο περισσότερο για να στηρίξει όχι τον δικό του προϋπολογισμό, αλλά έναν υπερεθνικό μηχανισμό που αποφασίζει για εκείνον, χωρίς εκείνον.

Ο Έλληνας καπνιστής θα πληρώσει βαρύτερο τίμημα

Η Ελλάδα, με ήδη υψηλή φορολογία στον καπνό, θα βρεθεί ξανά στο επίκεντρο. Ένα πακέτο τσιγάρα, που σήμερα περιλαμβάνει πάνω από 80% φόρο, θα γίνει πολυτέλεια. Ο καπνιστής που αγοράζει ένα πακέτο την ημέρα θα δει το μηνιαίο του κόστος να ανεβαίνει από 140 σε πάνω από 210 ευρώ. Σε ετήσια βάση, η επιβάρυνση ξεπερνά μια ολόκληρη σύνταξη.

Και ποιο θα είναι το αποτέλεσμα; Πιθανότατα όχι λιγότεροι καπνιστές, αλλά περισσότερο λαθρεμπόριο.

Η Ελλάδα γνωρίζει από πρώτο χέρι τις συνέπειες της ασύμμετρης φορολογικής πολιτικής, Μια απότομη αύξηση θα οδηγήσει σε απώλεια εσόδων, σε πτώση ανταγωνιστικότητας και σε ενίσχυση των παράνομων κυκλωμάτων.

Η Ευρώπη των δύο ταχυτήτων ξαναχτυπά

Πίσω από τη συζήτηση για τα τσιγάρα, αποκαλύπτεται για ακόμη μια φορά η βαθιά ανισορροπία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι χώρες του Βορρά, με υψηλά εισοδήματα και διαφορετικές καταναλωτικές συνήθειες, πιέζουν για μέτρα που πλήττουν δυσανάλογα τις χώρες του Νότου. Η Γαλλία και η Ολλανδία ηγούνται της πίεσης για άμεση εφαρμογή, ενώ η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ρουμανία ζητούν αναστολή ή σταδιακή προσαρμογή.

Η διαφωνία δεν είναι μόνο οικονομική. Είναι και πολιτισμική. Ο βορράς βλέπει την κατανάλωση ως αδυναμία που πρέπει να τιμωρηθεί. Ο νότος τη βλέπει ως δικαίωμα που πρέπει να ρυθμιστεί με μέτρο.

Υγεία ή πρόσχημα;

Εδώ βρίσκεται το πραγματικό ερώτημα. Θέλει πράγματι η ΕΕ να προστατεύσει τους πολίτες από το κάπνισμα ή απλώς να τους φορολογήσει περισσότερο; Όταν το 80% ενός προϊόντος είναι ήδη φόρος, η επόμενη αύξηση δεν είναι πολιτική υγείας. Είναι πολιτική ταμειακής ανάγκης.

Και υπάρχει κι ένα ακόμη παράδοξο, όσο αυξάνεται η τιμή, τόσο περισσότεροι στρέφονται στα φθηνά και παράνομα προϊόντα, αμφίβολης ποιότητας, χωρίς κανέναν έλεγχο. Έτσι, η δημόσια υγεία, που υποτίθεται πως προστατεύεται, τελικά εκτίθεται ακόμη περισσότερο.

Μια Ευρώπη που χάνει το μέτρο

Η συζήτηση για τη φορολόγηση του καπνού είναι κάτι παραπάνω από μια διαμάχη για τις τιμές. Είναι καθρέφτης μιας Ευρώπης που έχει χάσει το μέτρο ανάμεσα στην προστασία και την εκμετάλλευση. Αντί να χτίζει πολιτικές ευαισθητοποίησης, χτίζει νέα φορολογικά τείχη. Αντί να μειώνει τις ανισότητες, τις διευρύνει.

Και ίσως, τελικά, η αληθινή “εξάρτηση” να μην είναι από τη νικοτίνη, αλλά από τα έσοδα που αυτή φέρνει. Μια εξάρτηση που δύσκολα κόβεται…, ούτε με ηλεκτρονικό τσιγάρο, ούτε με πολιτική καλή πρόθεση.