Εδώ και τρία χρόνια, η πολιτική των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ που αποφεύγει τις ειρηνευτικές συνομιλίες στην Ουκρανία και επιδιώκει μια υποθετική και ολοένα και πιο απίθανη στρατιωτική νίκη βασίζεται στην υπεράσπιση της δημοκρατίας.
Η Ουκρανία, μας είπαν, έχει μια ζωντανή, ακμάζουσα δημοκρατία και η διατήρηση της επιβίωσής της αξίζει κάθε κόστος – συμπεριλαμβανομένων των τεράστιων απωλειών ζωής, της φυσικής καταστροφής και της οικονομικής καταστροφής που υφίσταται η χώρα ως αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής.
Ωστόσο, τώρα, τα δυτικά μέσα ενημέρωσης και οι σχολιαστές βρίσκονται σε κατάσταση πανικού και μόνο στην ιδέα ότι η Ουκρανία μπορεί να χρειαστεί να κάνει αυτό που λένε ότι είναι ολόκληρη η αποστολή της πολεμικής προσπάθειας: να συμπεριφέρεται σαν δημοκρατία.
Λίγο ιστορικό: Η Ουκρανία θα έπρεπε να είχε διεξάγει προεδρικές εκλογές πέρυσι, αλλά με την κυβέρνηση να έχει κηρύξει στρατιωτικό νόμο λίγο μετά τη ρωσική εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022, οι εκλογές αυτές αναβλήθηκαν επ’ αόριστον μέχρι να αρθεί. Η κίνηση αυτή ήταν αμφιλεγόμενη, μεταξύ άλλων και στην Ουκρανία, όπου οι επικριτές παραπονέθηκαν ότι ο Ζελένσκι – του οποίου η δημοτικότητα έχει μειωθεί σημαντικά από την έναρξη του πολέμου και ο οποίος έχει αναστείλει τα πολιτικά κόμματα της αντιπολίτευσης, έχει συλλάβει, εκφοβίσει και επιβάλει κυρώσεις σε πιθανούς αντιπάλους, έχει ενοποιήσει τα μέσα ενημέρωσης υπό τον έλεγχό του και γενικά έχει συγκεντρώσει την εξουσία – τη χρησιμοποιεί για να αποφύγει την απομάκρυνσή του από το αξίωμά του.
Οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις έχουν ρίξει μια ακόμη πτυχή σε αυτό το θέμα, καθώς, όπως ανέφερε το Fox News, ένα από τα πιθανά στάδια ενός ειρηνευτικού σχεδίου τριών σταδίων που συζητείται στις συνομιλίες ΗΠΑ-Ρωσίας για τον τερματισμό του πολέμου θα ήταν η διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία μετά την κατάπαυση του πυρός και πριν υπογραφεί ο διακανονισμός. Ωστόσο, δεν είναι ακόμη καθόλου σαφές αν η διεξαγωγή εκλογών θα ήταν πράγματι στο μείγμα, καθώς μια αμερικανική πηγή το απέσυρε αργότερα, ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας διέψευσε το δημοσίευμα και η ιδέα δεν έχει εμφανιστεί σε άλλες αναφορές σχετικά με τις συζητήσεις.
Σε κάθε περίπτωση, θα πίστευε κανείς ότι, δεδομένης της συντριπτικής ανησυχίας για την ουκρανική δημοκρατία μεταξύ των γερακιών του πολέμου, μια εκλογική αναμέτρηση στο εγγύς μέλλον θα χαιρετιζόταν με ενθουσιασμό. Εξάλλου, όχι μόνο θα έδινε στην Ουκρανία την ευκαιρία να αποδείξει τη δημοκρατική της πίστη, αλλά θα διέψευδε και τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι ο Ζελένσκι είναι «δικτάτορας», θα υπονόμευε ένα βασικό κομμάτι της προπαγάνδας του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και θα έδινε στον Ουκρανό πρόεδρο μια ανανεωμένη λαϊκή εντολή.
Αντίθετα, όπως κατηγορούν τώρα πλήθος δυτικών σχολιαστών και ειδησεογραφικών πρακτορείων, μια δημοκρατική εκλογή στην Ουκρανία δεν είναι μόνο αδύνατη, αλλά θα ήταν επικίνδυνη, λανθασμένη και μάλιστα μέρος μιας σκοτεινής συνωμοσίας του Κρεμλίνου.
Ο Βρετανός δημοσιογράφος και προσωπικότητα των μέσων ενημέρωσης Piers Morgan χαρακτήρισε την ιδέα «γελοία», επισημαίνοντας την αναστολή των εκλογών στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο δημοφιλής σχολιαστής του Twitter Aaron Rupar δήλωσε επίσης ότι είναι «πέρα για πέρα γελοίο» για την Ουκρανία «να διεξάγει εκλογές όταν η χώρα είναι ενεργή εμπόλεμη ζώνη και το 20% της βρίσκεται υπό ξένη κατοχή». Ο παρουσιαστής του CNN Jim Sciutto πρότεινε ότι το Κρεμλίνο θα νοθεύσει τις εκλογές και ενδεχομένως θα προσπαθήσει να δολοφονήσει τον Ζελένσκι.
Η επισήμανση του Sciutto αντιπροσωπεύει μια ευρεία συναίνεση μεταξύ εκείνων που αντιτίθενται στις εκλογές, οι οποίοι φαίνεται να θεωρούν οποιαδήποτε δημοκρατική διαδικασία ως μέρος μιας σκοτεινής συνωμοσίας του Κρεμλίνου. Το σημαίνον podcast MeidasTouch, που πρόσκειται στο Δημοκρατικό Κόμμα, κατηγόρησε τον Τραμπ ότι απλώς προσπαθεί να «απομακρύνει τον Ζελένσκι, να τον αντικαταστήσει με ένα τσιράκι του Πούτιν και στη συνέχεια να αφήσει τον Πούτιν να αναλάβει την Ουκρανία», ενώ ο αρχισυντάκτης της ιστοσελίδας του, Ρον Φιλιπόφσκι, χαρακτήρισε ξεχωριστά την προοπτική των εκλογών ως ανεπιθύμητη και απαράδεκτη έκπληξη, παραπονούμενος ότι, όλα αυτά τα χρόνια που ο Τραμπ μιλούσε για τον τερματισμό του πολέμου, «δεν ανέφερε ποτέ το σημείο των εκλογών του Πούτιν». Ιδιαίτερα παράλογος ήταν ο ισχυρισμός του σκηνοθέτη και εξέχοντος φιλελεύθερου παράγοντα επιρροής Morgan J. Freeman ότι η διεξαγωγή εκλογών ήταν «καθαρός αυταρχισμός» και μια προσπάθεια να «απομακρυνθεί ένας πατριώτης δημοκράτης από την εξουσία».
Αυτού του είδους η ρητορική ξεπέρασε τις απλές αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ήταν διάχυτη στα ρεπορτάζ σχετικά με την ιδέα. Η Telegraph υπέθεσε ότι «η Ρωσία θα χρησιμοποιήσει την ψηφοφορία για να εκδιώξει από το αξίωμα τον ηγέτη της Ουκρανίας κατά τη διάρκεια του πολέμου και να εγκαταστήσει έναν φιλο-Πούτιν υποψήφιο που θα συμφωνήσει σε ειρηνευτικούς όρους ευνοϊκούς για τη Μόσχα». Ο Guardian προειδοποίησε ομοίως ότι «μπορεί να προκύψουν υποψήφιοι που είναι προτιμότεροι για τα ρωσικά συμφέροντα», δηλαδή «ένας υποψήφιος “υπέρ της ειρήνης, υπέρ της εξομάλυνσης”» που «θα μπορούσε να καταλάβει τον διάλογο». Πιέζοντας για εκλογές, ο Τραμπ άνοιγε την πόρτα στην ανάμειξη του Κρεμλίνου στην πολιτική της χώρας και «έπεφτε σε [μια] παγίδα που είχε στήσει ο Πούτιν για να απονομιμοποιήσει τον Ζελένσκι», έγραψε η πολιτική επιστήμονας Lena Surzhko Harned.
Ξαφνικά, οι εκλογές αποτελούν απειλή για τη δημοκρατία, η δημοκρατία είναι μια συνωμοσία του Κρεμλίνου και το να κερδίσει την ψήφο του κοινού αποτελεί απειλή για τη νομιμότητα. Όλα αυτά εγείρουν το ερώτημα: για τις φωνές των γερακιών, η αντίθεση στις διαπραγματεύσεις και η πίεση για παράταση του πολέμου υποκινούνταν από γνήσιο ενδιαφέρον για τη δημοκρατία ή οι ρητορικοί παιάνες στη δημοκρατία υποκινούνταν από την επιθυμία για έναν πόλεμο μεγαλύτερης διάρκειας;
Οι διάφορες δικαιολογίες που χρησιμοποιούνται για να τετραγωνιστεί αυτός ο κύκλος δεν αντέχουν σε έλεγχο. Είναι αλήθεια ότι το Ηνωμένο Βασίλειο ανέστειλε τις εκλογές του κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Είναι επίσης αλήθεια ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διεξήγαγαν εκλογές κατά τη διάρκεια του ίδιου πολέμου, όπως και οι σύμμαχοι των ΗΠΑ, όπως ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία. Στην πραγματικότητα, ενώ οι ΗΠΑ διεξήγαγαν εκλογές και κατά τη διάρκεια άλλων πολέμων, πολλές χώρες που οι Αμερικανοί θεωρούν φιλικές δημοκρατίες, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ, διεξήγαγαν επίσης εκλογές ενώ βρίσκονταν σε πόλεμο.
Όχι πολύ καιρό πριν, το γεγονός ότι το Ιράκ και το Αφγανιστάν διεξήγαγαν επανειλημμένα εκλογές ενώ ήταν εστίες εσωτερικών ένοπλων συγκρούσεων θεωρούνταν ορόσημο για τις δημοκρατικές τους φιλοδοξίες. Ξαφνικά, εκείνοι που για χρόνια μιλούσαν για τα δημοκρατικά διαπιστευτήρια της Ουκρανίας πιστεύουν ότι δεν μπορεί να κάνει το ίδιο, παρά το γεγονός ότι έχει μεταβεί στη δημοκρατία περισσότερο από μια δεκαετία πριν από αυτούς;
Είναι αλήθεια ότι μια δημοσκόπηση σχεδόν ενός έτους δείχνει ότι οι Ουκρανοί προτιμούν οι εκλογές να περιμένουν μέχρι να αρθεί ο στρατιωτικός νόμος. Αλλά όπως έχουν επισημάνει ειδικοί όπως ο Volodymyr Ishchenko, ο Ivan Katchanovski και ο Gerard Toal, υπάρχουν βαθιές μεθοδολογικές δυσκολίες με τις δημοσκοπήσεις στην Ουκρανία εν καιρώ πολέμου, συμπεριλαμβανομένης της αδυναμίας τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον κόσμο και των κοινωνικών πιέσεων και των περιορισμών λόγου που συνοδεύουν την κινητοποίηση λόγω πολέμου. Μας λένε να αντιμετωπίσουμε μια δημοσκόπηση σε καιρό πολέμου ως το αντικειμενικό, αυθεντικό μέτρο της ουκρανικής κοινής γνώμης, αλλά ότι το να αφήσουμε ολόκληρο τον πληθυσμό να εκφράσει τη βούλησή του με μυστική ψηφοφορία (και, τουλάχιστον στο σχέδιο που φέρεται να συζητείται, κατά τη διάρκεια κατάπαυσης του πυρός) είναι αδύνατο και δεν μπορεί να εμπιστευτεί κανείς.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Μόσχα θα προσπαθήσει να παρέμβει σε οποιεσδήποτε ουκρανικές εκλογές και να επηρεάσει το αποτέλεσμά τους. Αλλά όπως επισημαίνουν ακούσια όσοι όπως ο Sciutto και ο Harned όταν επικαλούνται τον διαγωνισμό της χώρας το 2004, δεν υπήρξαν και δεν θα υπάρξουν ποτέ ουκρανικές εκλογές όπου αυτό δεν θα συμβεί. Αν αυτό αποτελούσε νόμιμο λόγο για την επ’ αόριστον καθυστέρηση των εκλογών, τότε αυτό αποτελεί επιχείρημα για τη μόνιμη αναστολή της δημοκρατίας.
Στην πραγματικότητα, το 2019, τα γεράκια του πολέμου συστηματικά συκοφαντούσαν τον ίδιο τον Ζελένσκι και τη νικηφόρα φιλολαϊκή εκστρατεία του ως «επικίνδυνα φιλορωσική», ως δώρο στον Πούτιν, ή ακόμη και ως ευθέως διοικούμενο από «πράκτορες του Κρεμλίνου». Όταν διαβάζεις τους σημερινούς σχολιαστές να ανησυχούν ότι ένας «φιλο-ειρηνικός, υπέρ της εξομάλυνσης» υποψήφιος θα μπορούσε να «καπελώσει» τις εκλογές κατ’ εντολή της Μόσχας, δεν μπορείς παρά να σκεφτείς ότι, όπως ακριβώς και οι αντίπαλοι του Ζελένσκι πριν από πέντε χρόνια, ο πραγματικός τους φόβος δεν είναι το Κρεμλίνο που «εγκαθιστά» τον ηγέτη που προτιμά, αλλά ο ουκρανικός λαός που επιλέγει έναν ηγέτη που οι δυτικές κυβερνήσεις και οι ειδήμονες προσωπικά δεν επιθυμούν.
Υπάρχει μια τελευταία, ιδιαίτερα ολέθρια πτυχή σε όλα αυτά. Το επιχείρημα ότι μια χώρα μπορεί και δεν πρέπει να διεξάγει εκλογές αν εμπλέκεται σε πόλεμο ή αν δέχεται επίθεση, ή αν η κυβέρνηση έχει κηρύξει στρατιωτικό νόμο, είναι ένα δώρο για κάθε επίδοξο αυταρχικό καθεστώς που θέλει να αψηφήσει τη δημοκρατία. Αυτοί που το διατυπώνουν θα πρέπει να αφιερώσουν ένα λεπτό για να σκεφτούν τι λένε – θα είναι οι πρώτοι που θα θρηνήσουν με δίκαιη οργή αν ένας ηγέτης προσπαθήσει ποτέ να το κάνει αυτό στην πατρίδα του.
Πηγή Responsible Statecraft
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
