Ένα μήνα μετά την εύθραυστη κατάπαυση του πυρός, οι κάτοικοι της Γάζας βιώνουν μια σύντομη ανάπαυλα από τη βία και τη συνεχή απελευθέρωση ισραηλινών ομήρων και φυλακισμένων Παλαιστινίων. Όμως, η συζήτηση για το μέλλον της Γάζας αντανακλά τις ατζέντες των κρατών που έχουν συμφέρον από τη συνεχιζόμενη κρίση – και όχι τη ζοφερή καθημερινή πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι της Γάζας στο έδαφος.
Μόλις ξεκίνησε η κατάπαυση του πυρός, η Γάζα εξαφανίστηκε από τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων – μέχρι που ο Τραμπ αναζωπύρωσε τη συζήτηση όταν δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα καταλάβουν τη Γάζα, θα μετεγκαταστήσουν τους κατοίκους της και θα τη μετατρέψουν σε «Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής».
«Θα την καταλάβουμε», διακήρυξε μόλις την περασμένη εβδομάδα. «Θα την κρατήσουμε».
Αυτό είναι ένα αποτέλεσμα που ούτε καν η ισραηλινή κυβέρνηση δεν πίστευε ότι θα μπορούσε να επιτύχει. Αν και στις αρχές του πολέμου είχε θέσει την ιδέα ότι η Αίγυπτος και η Ιορδανία θα μπορούσαν να δεχτούν κάποιους πρόσφυγες από τη Γάζα, η κυβέρνηση με επικεφαλής τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε εγκατασταθεί σε μια πολιτική εσωτερικού εκτοπισμού των Παλαιστινίων, μετακινώντας μεγάλα τμήματα του πληθυσμού εντός του θύλακα για να διευκολύνει τις IDF στη χαρτογράφηση και την καταστροφή των σηράγγων και να πραγματοποιεί επιθέσεις εναντίον των εναπομεινάντων μαχητών της Χαμάς.
Ο Τραμπ μπήκε κατευθείαν στο ψητό. Αν πρόκειται να εξαλειφθεί η Χαμάς από τη Γάζα, πρέπει να φύγουν όλοι. Όχι άλλο τρελό παιχνίδι. Οι παρατηρήσεις του Τραμπ παρέδωσαν στον Νετανιάχου ένα βολικό σχέδιο «για την επόμενη μέρα», κάτι που έλειπε από την προσέγγισή του στη Γάζα, που πρώτα βομβαρδίζει και μετά σχεδιάζει. Η διαμόρφωση της τοποθέτησής του από τον Τραμπ -ότι η μαζική μεταφορά ήταν ο μόνος εφικτός τρόπος για την ανακούφιση των Παλαιστινίων – ήταν παραπλανητικά πονηρή.
Για όσους απωθούνται από την προοπτική να προστεθεί η παλαιστινιακή διασπορά, η πραγματική ζημιά από τα τεχνάσματα του Τραμπ δεν είναι ότι θα γίνουν πραγματικότητα, αλλά μάλλον ότι απέσπασαν την προσοχή από τις προσπάθειες για την ανάπτυξη μιας γνήσιας μεταπολεμικής στρατηγικής. Ή μήπως όχι;
Ίσως, όπως υποστήριξε πρόσφατα ο καθηγητής Gregory Gause, η απειλή του Τραμπ εξυπηρετεί έναν διαφορετικό σκοπό. Προτείνοντας την εκδίωξη των Παλαιστινίων από τη Γάζα, ο Τραμπ κάνει μια σκόπιμα προκλητική κίνηση για να πιέσει τα αραβικά κράτη του Κόλπου -ιδίως τη Σαουδική Αραβία- να χρηματοδοτήσουν την ανοικοδόμηση της Γάζας και να εξομαλύνουν τους δεσμούς με το Ισραήλ. Σύμφωνα με τον Gause, μια τέτοια κίνηση αντανακλά την απειλή του Νετανιάχου το 2020 να προσαρτήσει τμήματα της Δυτικής Όχθης. Αυτό οδήγησε τελικά στην εξομάλυνση των σχέσεων των ΗΑΕ με το Ισραήλ εν μέρει με αντάλλαγμα την παύση του σχεδίου προσάρτησης.
Το αν αυτή είναι πραγματικά η στρατηγική του Τραμπ έχει λιγότερη σημασία από το γεγονός ότι η ανοικοδόμηση της Γάζας -και να ξεκινήσει σύντομα- είναι απαραίτητη για οποιαδήποτε ουσιαστική διαπραγμάτευση ή για ένα βιώσιμο τέλος της σύγκρουσης, πόσο μάλλον για μια συνολική ειρηνευτική συμφωνία. Πιο θεμελιωδώς, είναι απαραίτητη για την αποτροπή μιας ανθρωπιστικής καταστροφής και της υποβάθμισης της παλαιστινιακής κοινωνίας από πολλές γενιές.
Ενώ πολλοί κάτοικοι της Γάζας επικρίνουν τη Χαμάς ως διεφθαρμένη ή αναποτελεσματική, έχουν υποστηρίξει σε μεγάλο βαθμό τον ένοπλο αγώνα κατά του Ισραήλ και έχουν ενστερνιστεί την ειλικρινή πεποίθηση ότι η Παλαιστίνη θα βγει τελικά νικήτρια. Η ολοκληρωτική καταστροφή της Γάζας κινδυνεύει να ενισχύσει αυτή τη μαξιμαλιστική νοοτροπία μεταξύ των κατοίκων της Γάζας, οι οποίοι μπορεί τώρα να αισθάνονται ότι δεν έχουν πια πολλά να χάσουν.
Το να αφήσουμε τη Γάζα να σαπίσει στη σημερινή της αθλιότητα και καταστροφή θα ήταν ένα σοβαρό λάθος, αν και, για το Ισραήλ, αυτό μάλλον δεν αποτελεί ζήτημα. Μπορεί να εμποδίσει τους κατοίκους της Γάζας να διεισδύσουν στο έδαφός του απευθείας από τον θύλακα και να διατηρήσει αυστηρό έλεγχο στις πύλες εισόδου. Η Χαμάς μπορεί να ανασυγκροτηθεί σε κάποιο βαθμό, αλλά ο Θεός να βοηθήσει τον ηγέτη που θα βάλει το κεφάλι του πάνω από το στηθαίο.
Επιπλέον, πολλοί Ισραηλινοί πιθανότατα συμμερίζονται επίσης την άποψη της Γάζας ότι δεν έχουν πολλά να χάσουν και ότι η ένοπλη αντιπαράθεση είναι ο μόνος δρόμος για την τελική νίκη.
Αλλά αν κυβερνάτε ένα αραβικό κράτος που βρίσκεται κοντά στη Γάζα, πρέπει να περιμένετε ότι κάποιοι κάτοικοι της Γάζας, ριζοσπαστικοποιημένοι από τον πρόσφατο πόλεμο και πρόθυμοι για εκδίκηση, θα ξεφύγουν από το καζάνι για να σωθούν στις πόλεις σας. Η Αίγυπτος αντιμετώπισε αυτή την πρόκληση για σχεδόν 20 χρόνια, χάνοντας στην πορεία έναν πρόεδρο από δολοφονία. Η Ιορδανία υπέφερε από αυτήν το 1970-1971 και ο Λίβανος, με τη σειρά του, από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 και μετά. Ήταν η σειρά των Σαουδαράβων στις αρχές της δεκαετίας του 2000, μετά την Αμερική στις 11/9. Η ανοικοδόμηση της Γάζας, επομένως, είναι μια ουσιαστική επένδυση στην πολιτική και κοινωνική σταθερότητα των γειτονικών κρατών.
Οι Σαουδάραβες είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι επειδή το σχέδιο 2030 του πρίγκιπα διαδόχου -μια φιλόδοξη ώθηση του Βασιλείου προς την παγκόσμια ολοκλήρωση και την περιφερειακή ηγεσία- εξαρτάται από ένα σταθερό περιβάλλον ασφαλείας. Και η πολιτική του επιβίωση εξαρτάται πιθανώς από τη διατήρηση της πολιτικής τάξης στη χώρα του.
Ωστόσο, το σαουδαραβικό διακύβευμα είναι επίσης δυνητικά θετικό. Η εποικοδομητική παρέμβαση για την αποτροπή ενός κατακλυσμού στη Γάζα θα υπογράμμιζε την αξίωση του Mohammed bin Salman για ηγετικό ρόλο στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Η Αραβική Σύνοδος Κορυφής που έχει προγραμματιστεί για τις 4 Μαρτίου, η οποία έχει ήδη ωθήσει την Αίγυπτο να υποβάλει τη δική της πρόταση ανασυγκρότησης, θα αποτελούσε τον ιδανικό χώρο για να γίνει πράξη αυτή η αξίωση.
Ενώ οι Σαουδάραβες θα πρέπει να υπαναχωρήσουν ή να συγκαλύψουν διακριτικά την απαίτησή τους ότι η εξομάλυνση με το Ισραήλ και η συμμετοχή στην ανοικοδόμηση της Γάζας θα απαιτούσε τη δέσμευση του Ισραήλ για έναν πολιτικό ορίζοντα για τους Παλαιστίνιους, οι Ισραηλινοί θα πρέπει να οριστικοποιήσουν μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός. Κανείς, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας, δεν πρόκειται να ξεκινήσει την ανοικοδόμηση ενώ οι ισραηλινές πολεμικές επιχειρήσεις συνεχίζονται. Μια τολμηρή προσφορά της Σαουδικής Αραβίας να ξεκινήσει εργασίες θα προκαλούσε, επομένως, το Ισραήλ να κηρύξει τον τερματισμό των μαχών.
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με την αντίδραση των ΗΑΕ στο σχέδιο του Τραμπ για τη Γάζα, ο πρεσβευτής των Εμιράτων στις ΗΠΑ, Yousef Otaiba, σημείωσε ότι είναι «δύσκολο», προσθέτοντας ότι δεν γνωρίζει πού θα καταλήξουν τα πράγματα. Ένα ευρέως διαμοιραζόμενο απόσπασμα που επεξεργάστηκε έκανε να φαίνεται ότι ο Otaiba ενέκρινε το σχέδιο του Trump για τη Γάζα ως τη μόνη επιλογή, αλλά στο αρχικό υλικό είναι σαφές ότι αναφερόταν στο ευρύτερο σχέδιο του Trump για τη Μέση Ανατολή, το οποίο παραμένει ασαφές.
Μετά τις δηλώσεις του, ο πρόεδρος των ΗΑΕ Mohammed bin Zayed Al Nahyan, σύμφωνα με το εθνικό πρακτορείο ειδήσεων της χώρας, δήλωσε στον υπουργό Εξωτερικών Marco Rubio ότι το Άμπου Ντάμπι «απορρίπτει κάθε προσπάθεια εκτοπισμού του παλαιστινιακού λαού από τη γη του».
Παρ’ όλα αυτά, πού ήταν άλλες πιο ορεκτικές προτάσεις;
Δεν υπάρχουν, διότι οι Ισραηλινοί απέρριψαν εξαρχής έναν ρόλο στην ανοικοδόμηση της Γάζας- οι Σαουδάραβες κρύφτηκαν πίσω από την απαίτηση ότι, τουλάχιστον, το Ισραήλ πρέπει να κάνει απτά βήματα προς την παλαιστινιακή κρατική υπόσταση, ένα αποτέλεσμα που η ισραηλινή κυβέρνηση απορρίπτει κατηγορηματικά. Επιπλέον, η Παλαιστινιακή Αρχή δεν έχει την ικανότητα και τους πόρους να δράσει. Υπό τον Μπάιντεν, ο Λευκός Οίκος πίεσε για ένα σχέδιο για την επόμενη ημέρα, αλλά οι Ισραηλινοί, που επιδεικνύουν τη δύναμή τους μέσα στο αμερικανικό πολιτικό σώμα, διαπίστωσαν ότι μπορούσαν να αγνοήσουν το αίτημα ατιμώρητα.
Έτσι, σε αυτή τη συγκυρία, οι Σαουδάραβες είναι ο μόνος δυνητικά αποτελεσματικός παίκτης που είναι ικανός και, θεωρητικά, έχει κίνητρο να δράσει.
Δεν έχουμε τρόπο να γνωρίζουμε αν η κυβέρνηση Τραμπ έχει συστηματικά εμπλέξει τον πρίγκιπα διάδοχο του θρόνου στην υποθετική απειλή του – ή μήπως θα έπρεπε να πούμε μπλόφα; – να πετάξει εκατομμύρια εξαθλιωμένους Παλαιστίνιους σε εύθραυστα γειτονικά κράτη, αν το Βασίλειο δεν αναλάβει δράση και δεν αρχίσει να ανοικοδομεί τη Γάζα. Και, επιπλέον, να υπογράψει συνθήκη με το Ισραήλ. Αυτό που είναι γνωστό είναι ότι η ώρα είναι αργά και το έργο μεγάλο.
Πηγή Responsible Statecraft
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
