Ποια τα κέρδη του «Μασούτη» από την εξαγορά του «Κρητικού» – Οι αντιδράσεις των προμηθευτών

Αποτελεί το αντικείμενο συζήτησης όλης της αγοράς. Εδώ και αρκετές εβδομάδες. Προμηθευτές και λιανέμποροι το συζητούν δοθείσης ευκαιρίας. Αλλά και πίσω από κλειστές πόρτες γίνονται συζητήσεις. Με τις αντίστοιχες «προσομοιώσεις» στα «καθ΄ ημάς».

Το κυοφορούμενο deal Μασούτη με Κρητικού

Δηλαδή τι μπορεί να σημαίνει για την κάθε επιχείρηση ξεχωριστά. Πρόκειται για την επίσημη ανακοίνωση της εξαγοράς της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός από την Μασούτης ΑΕ. Φαίνεται πως οι διαπραγματεύσεις εξελίσσονται ομαλά.

Κι όπως συμβαίνει σ΄ αυτές τις περιπτώσεις – όταν ο ένας θέλει να πουλήσει και ο άλλος θέλει να αγοράσει – τα δύο μέρη συναντώνται στη … μέση της διαφοράς – ή περίπου! Βέβαια τέτοιες κινήσεις έχουν συνέπειες. Και συνήθως όχι τις προφανείς.

Δεν «μετατοπίζονται» απλώς μερίδια. Αλλά επηρεάζονται και οι σχέσεις. Όταν ο ένας «συνωθείται» προς τα πάνω βρίσκεται αντιμέτωπος βρίσκεται αντιμέτωπος με τις διαθέσεις των «πάνω» να περιορίσουν τις φιλοδοξίες του.

Οι προμηθευτές και οι διαπραγματεύσεις

Αλλά και οι συνεργαζόμενες μ΄ αυτόν προμηθευτικές επιχειρήσεις διαπραγματεύονται πλέον με διαφορετικό μέγεθος κι ως εκ τούτου πρέπει να βάλουν «βαθύτερα το χέρι στην τσέπη»! Μάλιστα πηγές της αγοράς μιλώντας προς τον ΟΤ έλεγαν πως οι προμηθευτές δεν διανύουν και την … ευτυχέστερη στιγμή της ζωής τους! Ανησυχούν.

Και μεταφέρουν αυτό κλίμα στις μεταξύ τους συζητήσεις. Είναι λογικό. Το έχει αποδείξει η ιστορία του κλάδου στη διάρκεια των τελευταίων τριών δεκαετιών. Όσο μειώνεται ο αριθμός των αλυσίδων σούπερ μάρκετ τόσο η πίεση που τους ασκείται από τους μεγαλύτερους πλέον ομίλους είναι πιο έντονη. Και πράγματι στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας η συγκέντρωση του κλάδου διαθέτει ισχυρή δυναμική.

Το μπαράζ εξαγορών εκτός Αίγινας

Στην προκειμένη περίπτωση η ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός αποτελεί τον ένα μέρος αυτής της δυναμικής. Με τον πιο σαφή τρόπο. Από την χρονιά που η οικογένεια Κρητικού αποφάσισε να βγει εκτός των ορίων της πατρογονικής Αίγινας και να επεκτείνει την δραστηριότητα της στην «μεγάλη αγορά», πραγματοποίησε επτά εξαγορές. Που αφορούσαν βέβαια το «κάτω μέρος» της αγοράς του λιανεμπορίου – δηλαδή μικρές τοπικές επιχειρήσεις.

Όχι βέβαια τόσο… τοπικές δεδομένου ότι είχαν παρουσία και σε γειτονικούς νομούς. Ετσι όμως η οικογένεια Κρητικού που ξεκίνησε την δραστηριότητα της από το όμορφο νησί του Αργοσαρωνικού κατόρθωσε να αποκτήσει ένα πανελλαδικό δίκτυο καταστημάτων. Και σε πολλές περιοχές πυκνό – έστω κι αν η πυκνότητα του οφείλονταν σε έναν μεγάλο αριθμό μικρών καταστημάτων.

Η γιγάντωση του τζίρου, με μικρά περιθώρια

Η ουσία είναι πως έχει παρουσία σχεδόν στο σύνολο της ελληνικής αγοράς. Από το 2000 που βγήκε εκτός των ορίων της Αίγινας η ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός αγοράζει τζίρο, «σκουπίζει την αγορά, δεν αφήνει τίποτα» λένε χαρακτηριστικά – ανεξάρτητα αν ο τζίρος της είναι κερδοφόρος ή όχι. Έτσι κατόρθωσε να φτάσει στα 703 εκατ. ευρώ πωλήσεις στη διάρκεια του 2023 και περί τα 780 εκατ. ευρώ πωλήσεις το 2024!

Το γεγονός ότι σε βάθος χρόνου εμφανίζει πολύ μικρό περιθώριο καθαρού κέρδους – μάλιστα το 2023 ήταν μόλις 0,33%! Και μάλιστα τα κέρδη του 2023 ήταν μικρότερα του 2022 – αποδεικνύει την προαναφερόμενη διαπίστωση. Η εταιρεία έχει ισχυρά οικογενειακά χαρακτηριστικά – η πολυμελής οικογένεια Κρητικού είναι ενσωματωμένη στην λειτουργία της επιχείρησης, με την κ. Αγγελο Κρητικό στο «τιμόνι» της.

Μικρά καταστήματα σε κάθε γωνιά

Αξίζει να σημειωθεί ότι διαθέτει ή διαχειρίζεται συνολικά 870 καταστήματα, από τα οποία λίγα από αυτά είναι μεγάλα, ενώ τα περισσότερα είναι μεσαίου ή κυρίως μικρού μεγέθους. Από τον ανταγωνισμό το μέγεθος των καταστημάτων θεωρείται μειονέκτημα.

Όμως δεδομένου ότι υπάρχει μία σαφής τάση στην αγορά, σύμφωνα με την οποία τα «καταστήματα ευκολίας» – όπως αποκαλούνται τα μικρά καταστήματα των αλυσίδων – εμφανίζουν ισχυρό ρυθμό ανάπτυξης, ως τις πωλήσεις τους, ίσως τελικά με την ανάλογη διαχείριση το εμφανές μειονέκτημα να μπορεί να μετατραπεί σε πλεονέκτημα!

Η ανταγωνιστικότητα των τιμών

Αποφασιστικό ρόλο βέβαια επ΄ αυτού θα παίξει η ανταγωνιστικότητα των τιμών. Που είναι πιθανή δεδομένης της νέας διαπραγματευτικής ισχύος που θα αποκτήσει η Μασούτης ΑΕ με την εξαγορά της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικού. Αυτό όμως μένει να φανεί. Σε κάθε περίπτωση είναι οι προμηθευτικές επιχειρήσεις αυτές που θα επωμιστούν το νέο βάρος.

Ανεξάρτητες πηγές της αγοράς μιλώντας προς τον ΟΤ έλεγαν πως εφόσον ολοκληρωθεί η εξαγορά «τουλάχιστον δύο μονάδες κερδίσει στις παροχές του από τους προμηθευτές η Μασούτης». Δεν είναι και λίγο. Τώρα βέβαια ως προς το τίμημα της εξαγοράς και την διαφορά που έχει προκύψει μεταξύ των δύο πλευρών, οι ίδιες πηγές δεν το θεωρούν ανυπέρβλητο εμπόδιο.

Η ξεχωριστή περίπτωση της Κρητικός

Σε κάθε περίπτωση οι εξελίξεις δεν θα αργήσουν – είτε θετικές είτε αρνητικές! Πάντως η περίπτωση της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός στην διάρκεια των τελευταίων περίπου 25 χρόνων σίγουρα διαθέτει μία μοναδικότητα.

Και τούτο διότι όντας υγιής οικονομικά – ακόμη και τώρα οι δανειακές της επιβαρύνσεις συνολικά είναι χαμηλές και κατά το μεγαλύτερο μέρος τους είναι μακροπρόθεσμες – εκμεταλλεύτηκε την ρευστότητα και την αστάθεια που προκάλεσε η μακρόχρονη οικονομική κρίση και κατόρθωσε να μεγαλώσει  βγαίνοντας από τα όρια της Αίγινα.

Μια εξαγορά τον χρόνο

Κι από το 2017 μέχρι και 2023 δηλαδή σε διάστημα περίπου επτά χρόνων προχώρησε σε επτά εξαγορές. Οι δύο πρώτες έγιναν στη διάρκεια του 2017. Κι ήταν η Υπερ – Γρηγοριάδης, που δραστηριοποιούνταν στους νομούς Φλώρινα, Καστοριά, Κοζάνη και Γρεβενά και η CRM Αριάδνη, ένα σύστημα μικρών καταστημάτων που λειτουργούσε με φραντσάιζ.

Από εκεί και μετά κάθε χρόνο έκανε και μία εξαγορά. Από αυτές ίσως η σημαντικότερη ήταν το καλοκαίρι του 2022, όταν απέκτησε τον όμιλο Συνεργαζόμενοι Παντοπώλες ΑΕ στην Βόρειο Ελλάδα επρόκειτο για 52 καταστήματα και περίπου 300 καταστήματα που λειτουργούν με φραντσάιζ. Τότε «πρόσθεσε» πωλήσεις περίπου 100 εκατ. ευρώ ετησίως.

Στην ελίτ του λιανεμπορίου

Μ΄ αυτά και μ΄ αυτά όμως πέτυχε να υποσκελίσει ως προς τις πωλήσεις και τον αριθμό των καταστημάτων, την Πέντε ΑΕ (Γαλαξίας) και να βρεθεί στην έκτη θέση του κλάδου των σούπερ μάρκετ. Ομως ο ανταγωνισμός μεταξύ των αλυσίδων έχει αλλάξει πίστα. Κι έχει γίνει πιο … οδυνηρός για όσους βρίσκονται κάτω από την πέμπτη θέση.

Η απόσταση μεταξύ του πέμπτου και του έκτου στον κλάδο – δηλαδή της Μασούτης και της Κρητικό – είναι μεγαλύτερη από 350 εκατ. ευρώ πωλήσεις. Ετσι τα πράγματα έχουν γίνει πιο δύσκολα. Οι ανάγκες των δύο επιχειρηματιών που οδήγησαν στις διαπραγματεύσεις. Μένει να φανεί το αποτέλεσμα….