Η Λιθουανία αποφάσισε να αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες στο 5% έως 6% της συνολικής εθνικής οικονομικής παραγωγής, αρχής γενομένης από το 2026, λόγω της απειλής της ρωσικής επιθετικότητας στην περιοχή, δήλωσε την Παρασκευή ο Λιθουανός πρόεδρος Γκιτάνας Ναουσέδα.
Με την υπόσχεση του προέδρου, το κράτος της Βαλτικής που συνορεύει με τη Ρωσία γίνεται το πρώτο κράτος του ΝΑΤΟ που υπόσχεται να επιτύχει τον στόχο του 5% που ζήτησε ο εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Επί του παρόντος δαπανά λίγο πάνω από το 3%.
O Ναουσέδα δήλωσε ότι η «ιστορική απόφαση» ελήφθη από το Κρατικό Συμβούλιο Άμυνας την Παρασκευή. «Η πιθανότητα ρωσικής στρατιωτικής επίθεσης εξακολουθεί να είναι πραγματική, αλλά όχι επικείμενη», δήλωσε o Ναουσέδα στους δημοσιογράφους μετά τη συνεδρίαση στη λιθουανική πρωτεύουσα Βίλνιους. «Πρέπει να αυξήσουμε τις προσπάθειές μας για να ενισχύσουμε σημαντικά την άμυνα και την αποτροπή, αφιερώνοντας περισσότερους πόρους για τον σκοπό αυτό».
Η απόφαση έρχεται καθώς τα ευρωπαϊκά μέλη της συμμαχίας του ΝΑΤΟ παλεύουν με το πώς να αποτρέψουν τον νέο επιθετικό γείτονά τους στα ανατολικά μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Οι αυξήσεις στις αμυντικές δαπάνες έχουν μπει στην ατζέντα καθώς η Ευρώπη αντιμετωπίζει από τη Δευτέρα μια νέα αμερικανική κυβέρνηση υπό τον Τραμπ, ο οποίος εδώ και χρόνια εκφράζει σκεπτικισμό για το ΝΑΤΟ, αμφισβητώντας ανοιχτά την αξία της συμμαχίας που έχει καθορίσει την αμερικανική εξωτερική πολιτική για δεκαετίες και απειλώντας να μην υπερασπιστεί τα μέλη που δεν επιτυγχάνουν τους στόχους των αμυντικών δαπανών.
Ο Τραμπ έχει επίσης δηλώσει ότι δεν θα απέκλειε τη χρήση στρατιωτικής βίας για την κατάληψη του ελέγχου της Γροιλανδίας, μιας αυτόνομης περιοχής που ανήκει στη Δανία, μέλος του ΝΑΤΟ.
Η επίτευξη του στόχου του 5%, από τον τρέχοντα στόχο του 2% για τα μέλη, θα καταστήσει τη Λιθουανία τη χώρα του ΝΑΤΟ που δαπανά τα περισσότερα για την άμυνα ως ποσοστό της οικονομικής της παραγωγής. Ο σημερινός ηγέτης είναι η Πολωνία, η οποία δαπανά ήδη πάνω από 4% και σχεδιάζει να ανέβει περισσότερο.
«Η ασφάλειά μας διασφαλίζεται επίσης από τη συμμετοχή μας στη συμμαχία του ΝΑΤΟ, αλλά θα είναι αποτελεσματική μόνο αν είμαστε προετοιμασμένοι να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας», δήλωσε ο Ναουσέδα. Η κεντροαριστερή κυβέρνηση έχει αυξήσει το όριο του διεθνούς δανεισμού του κράτους προκειμένου να είναι σε θέση να δαπανήσει περισσότερα για την άμυνα.
Υπήρξε ανάμεικτη αντίδραση από τους Ευρωπαίους ηγέτες του ΝΑΤΟ στην έκκληση του Τραμπ να αυξήσει μαζικά τις επενδύσεις στην άμυνα, με ορισμένους να τονίζουν τη δυσκολία να αυξήσουν τις δαπάνες τους τόσο δραματικά και ενδεχομένως να αναλάβουν πρόσθετο δημόσιο χρέος. Οι τρεις χώρες της Βαλτικής βρίσκονται εντός του ορίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το δημόσιο χρέος που ανέρχεται στο 60% της ετήσιας οικονομικής παραγωγής, αλλά η Γερμανία αντιμετωπίζει συνταγματικούς περιορισμούς για πρόσθετο δανεισμό και η Γαλλία αντιμετωπίζει ανησυχίες για το σωρό του χρέους της που ανέρχεται στο 110% του ΑΕΠ.
Η Ισπανία δαπανούσε μόνο 1% για την άμυνα το 2022, όταν η Ρωσία ξεκίνησε την πλήρους κλίμακας εισβολή της στην Ουκρανία το 2022. Έκτοτε το αύξησε στο 1,5%.
Ωστόσο, εκείνοι στο ανατολικό μέτωπο του ΝΑΤΟ που αισθάνονται πιο ευάλωτοι αγκαλιάζουν την ιδέα και πολλοί πιστεύουν ότι οι δαπανηρές δαπάνες για την άμυνα τώρα θα είναι πολύ λιγότερο δαπανηρές από το να πρέπει να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης αργότερα.
«Αν είσαι μια χώρα της Βαλτικής, είσαι πολύ πιο εκτεθειμένος σε άμεσες απειλές από ό,τι, ας πούμε, αν είσαι η Πορτογαλία», δήλωσε ο Γκούντραμ Γουλφ, ανώτερος συνεργάτης της δεξαμενής σκέψης Bruegel στις Βρυξέλλες. «Έτσι, λοιπόν, υπάρχει ένα θέμα διανομής εδώ σχετικά με το ποιος θα επενδύσει πόσα. Και οι Βαλτικές χώρες σίγουρα μπορεί να θέλουν να επενδύσουν περισσότερα».
Αλλά οι άλλες χώρες που υποστηρίζουν τις Βαλτικές με υψηλότερες δαπάνες, είπε, «από ευρωπαϊκή άποψη έχει απόλυτο νόημα, επειδή είναι, κατά μία έννοια, η πρώτη γραμμή και ό,τι κάνουν προστατεύει και εμάς».
Οι πρόσθετες δαπάνες είναι πιθανό να προέλθουν από δανεισμό στην αρχή για να κατανεμηθεί το σοκ της αλλαγής της κατάστασης ασφαλείας σε μια σειρά ετών, είπε, αλλά τελικά θα πρέπει να ληφθούν πολιτικές αποφάσεις για τη μετατόπιση δαπανών από άλλους τομείς.
Η Μαργκαρίτα Σέσελγκιτε, διευθύντρια του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων και Πολιτικών Επιστημών στο Βίλνιους, υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει τρόπος να αποφύγουμε τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες, επειδή η Ρωσία δεν δείχνει κανένα σημάδι υποχώρησης στον σχεδόν τριετή πόλεμό της στην Ουκρανία.
«Είμαστε ένα κράτος πρώτης γραμμής και πρέπει να ενεργούμε ως τέτοιο. Ο πόλεμος συνεχίζεται και η στρατιωτική παραγωγή της Ρωσίας λειτουργεί με πλήρη δυναμικότητα», δήλωσε σε συνέντευξή της αυτή την εβδομάδα στο Associated Press. «Η νέα κυβέρνηση στις ΗΠΑ προσθέτει αβεβαιότητα στη μελλοντική κατάσταση στην Ουκρανία. Η Αμερική χάνει την όρεξή της να είναι παρούσα εδώ, οπότε πρέπει να επιταχύνουμε τις επενδύσεις στην ασφάλειά μας».
Αναγνωρίζει ότι η χρηματοδότηση των αγορών όπλων και άλλων επενδύσεων εγείρει το ερώτημα από πού θα πρέπει να προέλθουν τα χρήματα αυτά και αναμφίβολα «θα επιβαρύνει σημαντικά τον προϋπολογισμό».
Λόγω της πρόσφατης οικονομικής ανάπτυξης της Λιθουανίας, η χώρα βρίσκεται σε ισχυρή θέση για διεθνή δανεισμό.
«Η οικονομία μιας δημοκρατικής χώρας δεν μπορεί να λειτουργήσει σε ένα τέτοιο καθεστώς για μεγάλα χρονικά διαστήματα, αλλά αυτή τη στιγμή χρειαζόμαστε μια έκρηξη πρωτοβουλιών και επενδύσεων», δήλωσε η Σέσελγκιτε.
Πηγή apnews.com
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
