Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ ΘΑ ΚΟΣΤΙΣΕΙ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΤΟΥ ΚΟΛΠΟΥ ΣΧΕΔΟΝ 1 ΤΡΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΟ ΔΟΛΑΡΙΑ ΕΩΣ ΤΟ 2030 – ALLIANZ RESEARCH
Ο πόλεμος με το Ιράν θα κοστίσει στα έξι κράτη του Κόλπου 790 δισ. δολάρια σε απώλεια παραγωγής έως το 2030, ποσό στο οποίο προστίθενται 200 δισ. δολάρια από υλικές ζημιές, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Allianz Research στις 9 Νοεμβρίου. Το ποσό των 790 δισ. δολαρίων αντιστοιχεί στη διαφορά μεταξύ της παραγωγής που ανέμεναν να επιτύχουν οι οικονομίες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) βάσει της προπολεμικής τους πορείας για την περίοδο 2026-2030, και της παραγωγής που προβλέπεται πλέον ότι θα επιτύχουν.
Πρόκειται για μια σωρευτική απώλεια της τάξης του 5,9% του ΑΕΠ, σύμφωνα με την έκθεση του οικονομικού τμήματος της γερμανικής ασφαλιστικής εταιρείας Allianz και της θυγατρικής της, Allianz Trade (που ειδικεύεται στην ασφάλιση πιστώσεων). Οι ζημιές, ύψους «λίγο πάνω από 200 δισ. δολάρια», εντοπίζονται κυρίως στις ενεργειακές υποδομές των οικονομιών που βρίσκονται «εγκλωβισμένες» πέρα από τα Στενά του Ορμούζ.
Περισσότερες από 80 ενεργειακές εγκαταστάσεις, από μονάδες παραγωγής έως διυλιστήρια και αγωγούς, έχουν πληγεί, εκ των οποίων το ένα τρίτο έχει υποστεί σοβαρές ζημιές. Η εκτίμηση αυτή έρχεται σε μια στιγμή που τα κράτη του GCC αξιώνουν από το Ιράν αποζημιώσεις για τις περισσότερες από 7.000 ρουκέτες και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) που έχουν εκτοξευθεί εναντίον τους από τις 28 Φεβρουαρίου.
Παράλληλα, διαφαίνεται μια μετατόπιση του οικονομικού βάρους από τον πετρελαϊκό τομέα στα δημόσια οικονομικά: η Allianz προβλέπει σωρευτικό δημοσιονομικό έλλειμμα 475 δισ. δολαρίων για την περίοδο 2026-2030, εγκαινιάζοντας αυτό που η έκθεση αποκαλεί «μια νέα εποχή δανεισμού» για μια περιοχή που, επί πέντε δεκαετίες, διοχέτευε τα πλεονάσματά της από το πετρέλαιο σε διεθνείς τίτλους χρέους (ομόλογα).
Το ΑΕΠ του GCC αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 4,0% φέτος, ποσοστό χαμηλότερο κατά 8,2 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τις προπολεμικές προβλέψεις.
Οι οικονομίες που εξαρτώνται αποκλειστικά από τα Στενά του Ορμούζ υφίστανται το βαρύτερο πλήγμα: το ΑΕΠ του Κατάρ προβλέπεται να συρρικνωθεί κατά 14%, του Κουβέιτ κατά περίπου 11% και του Μπαχρέιν κατά 8%. Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία έχουν τη δυνατότητα να διοχετεύσουν μέρος των εξαγωγών τους παρακάμπτοντας τα Στενά, παρουσιάζουν συρρίκνωση 2,8% και 0,9% αντίστοιχα, ενώ το Ομάν καταγράφει ανάπτυξη 3,3%, λειτουργώντας ως «γέφυρα» προς τις παγκόσμιες αγορές.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) εμφανίζεται ακόμη πιο απαισιόδοξο, προβλέποντας συρρίκνωση 4,8% για την περιοχή συνολικά και 3, Σύμφωνα με την έκθεση, το μεγαλύτερο μέρος των υποδομών παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου δεν υπέστη ζημιές, επομένως το σοκ στον τομέα των υδρογονανθράκων αναμένεται να είναι προσωρινό. Εξαίρεση αποτελεί το Κατάρ: ένα κοίτασμα φυσικού αερίου, το οποίο αντιστοιχεί περίπου στο 18% της παραγωγής της χώρας και σε περίπου 4% της παγκόσμιας παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), υπέστη σοβαρές ζημιές κατά τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου.
Η αποκατάσταση της κανονικής λειτουργίας του θα απαιτήσει αρκετά χρόνια, γεγονός που επιτείνει το σοκ στην περιοχή Ρας Λαφάν (Ras Laffan). Συνυπολογίζοντας χρέος ύψους 247 δισ. δολαρίων που λήγει, οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες ανέρχονται σε 722 δισ. δολάρια για την επόμενη πενταετία.
Η Allianz προβλέπει έκδοση χρέους ύψους 534 δισ. Δολαρίων, ποσό που περιλαμβάνει 301 δισ. δολάρια σε νέο δανεισμό, πέραν της αναχρηματοδότησης υφιστάμενου χρέους, καθώς και χρήση συναλλαγματικών αποθεμάτων ύψους 125 δισ. δολαρίων και, «ως έσχατη λύση», μεταφορές κεφαλαίων ύψους 90 δισ. δολαρίων από κρατικά επενδυτικά ταμεία. Πρόκειται για μια απότομη στροφή σε μια αγορά όπου, σύμφωνα με τον οίκο Fitch Ratings, ο όγκος των εκδόσεων μειώθηκε κατά 21% σε ετήσια βάση κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2026.
Το Μπαχρέιν είναι η χώρα που εκτίθεται περισσότερο. Με την τιμή του πετρελαίου που απαιτείται για την επίτευξη δημοσιονομικής ισορροπίας (fiscal break-even price) να διαμορφώνεται στα 161 δολάρια ανά βαρέλι και το χρέος της κεντρικής κυβέρνησης να ανέρχεται στο 134% του ΑΕΠ, προκύπτει ένα ακάλυπτο χρηματοδοτικό κενό περίπου 6 δισ. δολαρίων. Όπως αναφέρει η έκθεση, αυτό «υποδηλώνει την πιθανότητα ενός νέου προγράμματος στήριξης για το νησιωτικό κράτος, κατά τα πρότυπα παλαιότερων περιπτώσεων».
Έως τις αρχές Οκτωβρίου, τα περιθώρια (spreads) των συμβολαίων ανταλλαγής πιστωτικού κινδύνου (CDS) είχαν αυξηθεί, σε σύγκριση με τις αρχές του έτους, κατά 80% στο Μπαχρέιν, 58% στο Κατάρ, 32% στο Ντουμπάι και 26% στο Κουβέιτ. Το εξωτερικό πλεόνασμα της περιοχής αναμένεται να υποχωρήσει στο μισό, από ετήσιο μέσο όρο 200 δισ. δολαρίων την περίοδο 2021-2025 σε 100 δισ. δολάρια, ενώ οι άμεσες ξένες επενδύσεις προβλέπεται να υπολείπονται κατά περίπου 136 δισ. δολάρια (ή 16%) της πορείας που θα ακολουθούσαν αν δεν είχε ξεσπάσει ο πόλεμος.
Τα κρατικά επενδυτικά ταμεία του Κόλπου, τα οποία διαχειρίζονται περιουσιακά στοιχεία ύψους 4,7 τρισ. δολαρίων, αναμένεται να διοχετεύσουν περίπου 120 δισ. δολάρια στην εγχώρια οικονομία έως το 2030. Το ποσό αυτό υπερβαίνει τα 74 δισ. δολάρια που είχαν αποσύρει τα πέντε μεγαλύτερα ταμεία κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19, σύμφωνα με στοιχεία της Global SWF που παρατίθενται στην έκθεση. Όπως σημειώνουν οι συντάκτες, αυτό «συνεπάγεται μειωμένη ζήτηση από την πλευρά του Κόλπου για παγκόσμιους τίτλους σταθερού εισοδήματος σε βάθος χρόνου».
Η Αρχή Επενδύσεων του Κατάρ (Qatar Investment Authority) έχει ήδη επιβραδύνει τον ρυθμό των επενδύσεών της κατά περίπου 2 δισ. δολάρια ανά τρίμηνο, από τον Μάρτιο και μετά. Οι τουριστικές αφίξεις σημείωσαν πτώση 22% σε ετήσια βάση κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, ενώ τα τουριστικά έσοδα της περιοχής αναμένεται να διαμορφωθούν φέτος στα 104 δισ. Δολάρια, ποσό μειωμένο κατά 56 δισ. δολάρια σε σχέση με το επίπεδο που θα αναμενόταν για το 2026 αν δεν υπήρχε ο πόλεμος.
Τον Σεπτέμβριο, οι τιμές των κατοικιών στο Ντουμπάι ήταν κατά 10,2% χαμηλότερες σε σχέση με το υψηλό που είχαν καταγράψει τον Ιανουάριο. Σύμφωνα με την Allianz, η επίθεση στο αεροδρόμιο του Ριάντ τον Οκτώβριο εξανέμισε τα κέρδη που είχαν σημειωθεί στον τουριστικό τομέα κατά το τρίτο τρίμηνο, μεταθέτοντας τη χρονική στιγμή κατά την οποία τα μεγέθη θα πλησιάσουν ξανά τα προπολεμικά επίπεδα για το 2029.





