Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ «ΠΑΓΩΝΕΙ» ΤΗΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΟΠΛΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ

Η Βουλγαρία δεν πρόκειται να αποστείλει άλλα όπλα από τα αποθέματα του στρατού της στην Ουκρανία, δήλωσε στις 14 Νοεμβρίου ο Πρωθυπουργός Ρούμεν Ράντεφ, επαναλαμβάνοντας μια θέση που είχε διατυπώσει ο Υπουργός Άμυνας τον Ιούνιο.

Η δήλωση αυτή έγινε μία ημέρα αφότου η Πολωνία ανέστειλε τις πληρωμές για αμερικανικά όπλα που προορίζονται για το Κίεβο, στο πλαίσιο του καταλόγου PURL (Prioritised Ukraine Requirements List ). «Η θέση της βουλγαρικής κυβέρνησης είναι ότι δεν θα παρέχονται πλέον όπλα και πυρομαχικά από τα αποθέματα του βουλγαρικού στρατού στην Ουκρανία», έγραψε ο Ράντεφ στο Facebook. Οι αποφάσεις της Βουλγαρίας και της Πολωνίας αναδεικνύουν τους δημοσιονομικούς περιορισμούς ως κεντρικό ζήτημα σε δύο ανακοινώσεις σχετικά με τη βοήθεια προς την Ουκρανία.

Σύμφωνα με διπλωμάτες της Συμμαχίας, οι σύμμαχοι υπολείπονται κατά περίπου 7 δισ. ευρώ από το ποσό των 70 δισ. ευρώ σε στρατιωτική βοήθεια που είχαν δεσμευτεί να παρέχουν στην Ουκρανία για το 2026. Επιπλέον, έχουν διαθέσει περίπου 9 δισ. δολάρια στον κατάλογο PURL, έναντι του στόχου των 15 δισ. δολαρίων που είχε θέσει για φέτος ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.

Η Ευρώπη, μέχρι στιγμής, δεν έχει καταφέρει να καλύψει το κενό που προέκυψε από τον τερματισμό της αμερικανικής στρατιωτικής χρηματοδότησης, ενώ έξι πρωτεύουσες, μεταξύ των οποίων και η Σόφια, αντιτίθενται πλέον στη διάθεση κονδυλίων για την Ουκρανία μέσω του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού της ΕΕ, ενόψει της συνόδου κορυφής που έχει προγραμματιστεί για τις 26-27 Νοεμβρίου. Η Σόφια δεν θα εμποδίσει τις αποφάσεις άλλων κρατών-μελών της ΕΕ να χρηματοδοτήσουν το Κίεβο, αλλά δεν είναι σε θέση να αναλάβει περαιτέρω οικονομικές δεσμεύσεις, δήλωσε ο Ράντεφ.

Παράλληλα, η Βουλγαρία δεν θα συμμετάσχει σε στρατιωτικές ασκήσεις που διοργανώνονται από τον «Συνασπισμό των Προθύμων» (Coalition of the Willing), καθώς τέτοιες άτυπες αποστολές «υπονομεύουν την ενότητα της ΕΕ και του ΝΑΤΟ», έγραψε ο ίδιος. «Η Βουλγαρία ουδέποτε έπαψε να στηρίζει την Ουκρανία. Παρέχουμε δωρεάν βοήθεια σε χιλιάδες ουκρανικές οικογένειες, προμηθεύουμε ηλεκτρική ενέργεια και συνδράμουμε στην αποκατάσταση του ενεργειακού συστήματος και των σιδηροδρομικών υποδομών. Αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζουμε υπερβολικό έλλειμμα και καλούμαστε να τηρήσουμε το όριο του 3%, επομένως δεν διαθέτουμε επιπλέον πόρους», δήλωσε νωρίτερα ο Ράντεφ, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS.

Η κίνηση αυτή επισημοποιεί μια στάση που τηρεί η Σόφια από τότε που ο Ράντεφ, πρώην πρόεδρος που τάσσεται υπέρ του διαλόγου με τη Μόσχα, εξασφάλισε απόλυτη πλειοψηφία τον Απρίλιο. Ο Υπουργός Άμυνας Ντιμίταρ Στογιάνοφ δήλωσε τον Ιούνιο ότι η Βουλγαρία δεν θα προμηθεύει πλέον όπλα στην Ουκρανία, ενώ το Κρεμλίνο χαιρέτισε τις εκκλήσεις του Ράντεφ για έναρξη συνομιλιών.

Σύμφωνα με το Μητρώο Συμβατικών Όπλων του ΟΗΕ, η Βουλγαρία εξήγαγε όπλα στην Ουκρανία από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής το 2022. Τον Ιούλιο, η ΕΕ κίνησε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος κατά της Βουλγαρίας, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβλέπει ότι το έλλειμμα της χώρας θα φτάσει το 4,1% του ΑΕΠ φέτος. Το προσχέδιο προϋπολογισμού του Ράντεφ για το 2027 θέτει ως στόχο το 3,5%, με το έλλειμμα να επανέρχεται εντός του ορίου του 3% που θέτει η ΕΕ μόλις το 2029.

Η Πολωνία, μία από τις πιο ένθερμες υποστηρίκτριες του Κιέβου, διατύπωσε το ίδιο επιχείρημα μία ημέρα νωρίτερα. Ο Πολωνός Πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ δήλωσε, μετά από άτυπη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στο Δουβλίνο στις 13 Νοεμβρίου, ότι ενημέρωσε τον Ρούτε πως η Πολωνία δεν θα συνεισφέρει, προς το παρόν, στο PURL, το πρόγραμμα μέσω του οποίου ευρωπαίοι σύμμαχοι και ο Καναδάς χρηματοδοτούν την αγορά αμερικανικών όπλων (κυρίως συστημάτων αεράμυνας και πυρομαχικών) για την Ουκρανία. «Έχουμε παράσχει και συνεχίζουμε να παρέχουμε σημαντική βοήθεια στην Ουκρανία. Αντιμετωπίζουμε μεγάλο έλλειμμα και δαπανούμε τεράστια ποσά για την άμυνα», δήλωσε ο Τουσκ, σύμφωνα με την European Pravda. Η Πολωνία δεν πρόκειται να διαθέσει περισσότερα χρήματα, «καθώς έχουμε τις δικές μας αμυντικές δαπάνες, οι οποίες είναι πιθανότατα από τις υψηλότερες στην Ευρώπη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στις 6 Νοεμβρίου, ο οίκος αξιολόγησης S&P Global Ratings υποβάθμισε τις προοπτικές της Πολωνίας σε «αρνητικές», προβλέποντας έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της τάξης του 7,1% του ΑΕΠ τόσο για το 2026 όσο και για το 2027. Ως αιτίες για την εξέλιξη αυτή κατονομάζονται οι αμυντικές δαπάνες (που ανέρχονται στο 4%-5% του ΑΕΠ), οι κοινωνικές δαπάνες και οι μισθοί στον δημόσιο τομέα.

Το πρόγραμμα PURL εγκαινιάστηκε στις 14 Ιουλίου 2025 από τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και τον Ρούτε, αφότου η Ουάσιγκτον σταμάτησε να παρέχει δωρεάν οπλισμό στο Κίεβο. Η Βαρσοβία εξακολουθεί να παρέχει βοήθεια σε είδος. Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ουκρανίας επιβεβαίωσε στις 30 Οκτωβρίου ότι η Πολωνία ετοιμαζόταν να παραδώσει δύο μαχητικά αεροσκάφη MiG-29 σοβιετικής κατασκευής, με αντάλλαγμα ουκρανική τεχνολογία αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones). Επιπλέον, όπως μετέδωσε η Ukrainska Pravda, οι δύο χώρες συμφώνησαν στις 10 Νοεμβρίου στη σύσταση κοινών ομάδων εργασίας για θέματα που αφορούν τα drones και τα συστήματα αντιμετώπισής τους. Η κίνηση αυτή για περιορισμό της παρουσίας έρχεται σε μια στιγμή που το Κίεβο ζητά περισσότερη ενίσχυση.

Η Ουκρανία έχει ζητήσει από τους Ευρωπαίους συμμάχους της να παραχωρήσουν μέρος των αποθεμάτων τους σε πυραύλους Patriot τύπου PAC-2 και PAC-3, καθώς τα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων της χώρας εξαντλούνται. Οι σύμμαχοι αναμένεται να συζητήσουν τη χρηματοδότηση και την παράδοση κρίσιμου οπλισμού σε συνάντηση του ΝΑΤΟ, στις 17 Νοεμβρίου.