«Οι Έλληνες φοβούνται τον καρκίνο αλλά πεθαίνουν από καρδιά» – Ανησυχητικά τα στοιχεία για τους νέους
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου στην Ελλάδα, με χιλιάδες πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο – Τι προβλέπει το Εθνικό Σχέδιο για τη μείωση της θνησιμότητας έως το 2035.
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα εξακολουθούν να αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου στην Ελλάδα, ευθυνόμενα για περίπου έναν στους τρεις θανάτους στη χώρα. Παρά την πρόοδο της ιατρικής επιστήμης και τις νέες θεραπευτικές δυνατότητες, η καρδιαγγειακή θνησιμότητα παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα δημόσιας υγείας, με ιδιαίτερη ανησυχία να προκαλούν οι θάνατοι σε νεότερες ηλικίες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία (ΕΚΕ), περίπου κάθε 12 λεπτά καταγράφεται ένας θάνατος από καρδιαγγειακή αιτία στην Ελλάδα. Μάλιστα, μέσα σε διάστημα δέκα ετών, η χώρα μετακινήθηκε από την κατηγορία χαμηλού καρδιαγγειακού κινδύνου στο μεσαίο επίπεδο μεταξύ των κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα στους ανθρώπους κάτω των 50 ετών, ακόμη και σε ηλικίες γύρω στα 30. Το 2023 καταγράφηκαν 8.324 πρόωροι θάνατοι από καρδιαγγειακά νοσήματα, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο του συνόλου των καρδιαγγειακών θανάτων.
Παράλληλα, η πρόωρη θνησιμότητα από ισχαιμική καρδιοπάθεια ήταν περίπου 37% υψηλότερη στην Ελλάδα σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στους άνδρες η διαφορά έφτανε περίπου το 42%. Οι επιστήμονες αποδίδουν την επιβάρυνση κυρίως στο συνολικό φορτίο των γνωστών παραγόντων κινδύνου.
«Οι Έλληνες φοβούνται τον καρκίνο, όμως πεθαίνουν από καρδιά»
Τα παραπάνω στοιχεία παρουσιάστηκαν από την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, η οποία εκπόνησε το Εθνικό Σχέδιο για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση των Καρδιαγγειακών Νόσων.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Κωνσταντίνος Δάβος, επικεφαλής της επιστημονικής επιτροπής για την εκπόνηση του σχεδίου, «οι Έλληνες φοβούνται τον καρκίνο, όμως πεθαίνουν από καρδιά».
Η διαπίστωση αυτή συνδέεται με τα ευρήματα πανελλαδικής έρευνας κοινής γνώμης που πραγματοποίησε η ΕΚΕ τον Σεπτέμβριο του 2026. Μόλις το 25,1% των πολιτών γνωρίζει ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου, ενώ το 50,7% θεωρεί λανθασμένα ότι αφορούν κυρίως τους άνδρες.
Παρά το γεγονός ότι το 77,9% των ερωτηθέντων έχει πραγματοποιήσει προληπτικό έλεγχο, το 39,9% δεν έχει συζητήσει ποτέ με γιατρό τον προσωπικό του καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Επιπλέον, τρεις στους τέσσερις πολίτες δεν γνωρίζουν καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ), ενώ τρεις στους δέκα δεν γνωρίζουν τον αριθμό του ΕΚΑΒ.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, έως και το 80% των καρδιαγγειακών παθήσεων θα μπορούσε να προληφθεί, την ώρα που μόλις το 3% της συνολικής δαπάνης υγείας κατευθύνεται στην πρόληψη.
Πάνω από 4,3 δισ. ευρώ το κόστος των καρδιαγγειακών νοσημάτων
Το οικονομικό βάρος των καρδιαγγειακών νοσημάτων στην Ελλάδα είναι επίσης ιδιαίτερα μεγάλο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το συνολικό κόστος ανέρχεται σε 4,315 δισ. ευρώ.
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν οι παράγοντες κινδύνου, οι οποίοι παραμένουν ιδιαίτερα διαδεδομένοι στον ελληνικό πληθυσμό.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την πανελλαδική μελέτη ΕΜΕΝΟ της περιόδου 2013-2016:
Περίπου τέσσερις στους δέκα ενήλικες είχαν υπέρταση.
Έξι στους δέκα παρουσίαζαν υπερχοληστερολαιμία.
Ένας στους τρεις αντιμετώπιζε παχυσαρκία.
Παράλληλα, το κάπνισμα και η έλλειψη σωματικής άσκησης εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά προβλήματα. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Έρευνα Υγείας της ΕΛΣΤΑΤ για το 2019, περίπου ένας στους τέσσερις ενήλικες κάπνιζε καθημερινά, ενώ περίπου επτά στους δέκα ανέφεραν απουσία σωματικής δραστηριότητας.
Οι ειδικοί επισημαίνουν επίσης την ανάγκη εντοπισμού των γυναικών που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο, καθώς υπάρχει λανθασμένη αντίληψη ότι προστατεύονται περισσότερο από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Η διαφορά στον κίνδυνο περιορίζεται μετά την εμμηνόπαυση, όταν μειώνεται η προστατευτική επίδραση των οιστρογόνων.
Οι έξι άξονες του Εθνικού Σχεδίου
Το Εθνικό Σχέδιο για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση των Καρδιαγγειακών Νόσων εκπονείται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας EU Safe Hearts Plan, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία. Αναμένεται να υποβληθεί στο υπουργείο Υγείας τον Δεκέμβριο του 2026, με αναλυτική κοστολόγηση.
Το σχέδιο στηρίζεται σε έξι βασικούς στρατηγικούς άξονες:
Πρόληψη και προαγωγή της καρδιαγγειακής υγείας: Παρεμβάσεις από τη σχολική ηλικία, με ιδιαίτερη έμφαση στις ανάγκες των γυναικών.
Έγκαιρη διάγνωση και ολοκληρωμένη φροντίδα: Καθολική εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου στους ενήλικες.
Ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας: Αναβάθμιση της καρδιολογικής φροντίδας σε νησιωτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές.
Ψηφιακός μετασχηματισμός: Δημιουργία Εθνικού Παρατηρητηρίου Καρδιαγγειακής Υγείας, διασύνδεση μητρώων με τον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας και αξιοποίηση της τηλεϊατρικής και της τεχνητής νοημοσύνης.
Εκπαίδευση και έρευνα: Ενίσχυση της επιστημονικής κατάρτισης και της Προληπτικής Καρδιολογίας, καθώς και συνεργασία με συλλόγους ασθενών.
Υλοποίηση και αξιολόγηση: Καθορισμός εθνικών δεικτών παρακολούθησης, χρηματοδότηση και αξιολόγηση των παρεμβάσεων.
Στόχος η μείωση των πρόωρων θανάτων κατά 25% έως το 2035
Κεντρικός στόχος του Εθνικού Σχεδίου είναι η μείωση της πρώιμης καρδιαγγειακής θνησιμότητας κατά 25% έως το 2035, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2022.
Για την επίτευξή του προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η αύξηση των τακτικών μετρήσεων αρτηριακής πίεσης, χοληστερόλης και σακχάρου στο αίμα, ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως οι πολίτες που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, Κωνσταντίνος Τούτουζας, χαρακτήρισε το σχέδιο μακροπρόθεσμη εθνική επένδυση στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την αποτελεσματική θεραπεία.
Βασική επιδίωξη είναι να περιοριστούν τα πρώτα και επαναλαμβανόμενα καρδιαγγειακά επεισόδια, να μειωθούν οι πρόωροι θάνατοι και να εξασφαλιστεί ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών στις υπηρεσίες πρόληψης και θεραπείας.
