ΤΡΙΠΛΑΣΙΟΣ ΜΙΣΘΟΣ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ, ΑΚΡΙΒΟΤΕΡΟ ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΕΞΗΓΟΥΝ ΓΙΑΤΙ Ο ΜΙΣΘΟΣ ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΗΝΑ

Ένας εργαζόμενος στη Γερμανία παίρνει κατά μέσο όρο τριπλάσιο μισθό από έναν εργαζόμενο στην Ελλάδα. Όταν όμως οι δύο τους μπουν στο σούπερ μάρκετ για τα ψώνια της εβδομάδας, ο Έλληνας θα πληρώσει λίγο ακριβότερα. Εδώ αρχίζει κανείς να καταλαβαίνει γιατί στην Ελλάδα, ακόμη και μετά τις αυξήσεις των τελευταίων ετών, ο μισθός εξακολουθεί να τελειώνει πριν από τον μήνα.

Η νέα ανάλυση του Ινστιτούτου ΕΝΑ, με βάση στοιχεία της Eurostat, αποτυπώνει με αριθμούς μια πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά χιλιάδες νοικοκυριά. Οι αποδοχές αυξάνονται, αλλά η ακρίβεια τρέχει ταχύτερα. Στα τρόφιμα και στο ηλεκτρικό ρεύμα, δύο από τις βασικότερες και πιο ανελαστικές δαπάνες μιας οικογένειας, οι ανατιμήσεις έχουν αφήσει πολύ πίσω τις μισθολογικές αυξήσεις.

Μισθοί 17,6% πάνω, τρόφιμα 35,8%, ρεύμα 43,8%

Από το 2019 έως το 2025, οι ονομαστικοί μισθοί στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 17,6%. Την ίδια περίοδο το γενικό επίπεδο τιμών ανέβηκε κατά 19,8%, οι τιμές των τροφίμων κατά 35,8% και του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 43,8%.

Με απλά λόγια, τα χρήματα που προστέθηκαν στον μισθό δεν έφτασαν για να καλύψουν τις αυξήσεις στις τιμές. Για τους εργαζόμενους χαμηλά στη μισθολογική κλίμακα η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη. Όταν το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος πηγαίνει σε ενοίκιο, φαγητό και λογαριασμούς, κάθε νέα ανατίμηση αφαιρεί χρήματα από έναν ήδη πιεσμένο οικογενειακό προϋπολογισμό.

Κάτω από το μισό του ευρωπαϊκού μισθού

Η Ελλάδα βρίσκεται στην προτελευταία θέση ανάμεσα στις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις μέσες ετήσιες αποδοχές πλήρους απασχόλησης, πάνω μόνο από τη Βουλγαρία.

Σύμφωνα με την ανάλυση, ο μέσος ετήσιος μικτός μισθός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε το 2025 στα 18.772 ευρώ, έναντι 41.464 ευρώ στην Ε.Ε. Ο Έλληνας εργαζόμενος αμείβεται δηλαδή με το 45,3% του ευρωπαϊκού μισθού. Ούτε καν με τα μισά.

Ανησυχητικότερο είναι ότι η χώρα δεν πλησιάζει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά απομακρύνεται από αυτόν. Το 2019 ο ελληνικός μισθός αντιστοιχούσε στο 48,7% του ευρωπαϊκού. Μέχρι το 2025 οι μισθοί στην Ε.Ε. αυξήθηκαν κατά 26,5%, ενώ στην Ελλάδα κατά 17,6%. Παρά τις αυξήσεις, το χάσμα μεγάλωσε.

Η σύγκριση με τη Γερμανία: διαφορά 37.588 ευρώ τον χρόνο

Πιο αποκαλυπτική είναι η σύγκριση με τη Γερμανία, όπου ζουν και εργάζονται εδώ και δεκαετίες χιλιάδες Έλληνες. Το 2025 ο μέσος ετήσιος μικτός μισθός εκεί έφτασε τα 56.360 ευρώ, έναντι 18.772 ευρώ στην Ελλάδα. Η διαφορά αγγίζει τα 37.588 ευρώ τον χρόνο.

Μοιρασμένα σε 12 μήνες, τα ποσά αυτά δίνουν μέσο μηνιαίο μικτό μισθό 1.564 ευρώ στην Ελλάδα, 3.455 ευρώ στην Ε.Ε. και 4.697 ευρώ στη Γερμανία.

Πρόκειται για μικτές αποδοχές, πριν από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές. Δεν σημαίνει ότι κάθε εργαζόμενος στην Ελλάδα παίρνει 1.564 ευρώ τον μήνα. Είναι ένας μέσος όρος που περιλαμβάνει και τις υψηλότερες αποδοχές, ενώ ένα μεγάλο μέρος των εργαζομένων καλείται να ζήσει με πολύ λιγότερα. Η σύγκριση δείχνει ωστόσο πόσο διαφορετικές είναι οι οικονομικές δυνατότητες στις δύο χώρες.

«Ναι, αλλά εκεί είναι όλα πιο ακριβά»

Η φράση ακούγεται σχεδόν σε κάθε συζήτηση για τους μισθούς στο εξωτερικό. Πράγματι, η ζωή στη Γερμανία είναι συνολικά ακριβότερη. Το ερώτημα είναι πόσο, και αν η διαφορά αρκεί για να εξανεμίσει το μισθολογικό χάσμα.

Τα στοιχεία της Eurostat δίνουν μια εντυπωσιακή απάντηση. Το γενικό επίπεδο τιμών καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών στη Γερμανία ήταν το 2025 περίπου 24% υψηλότερο από το ελληνικό. Σε μια χώρα με τριπλάσιο μισθό, δηλαδή, οι τιμές είναι υψηλότερες μόλις κατά ένα τέταρτο.

Στα τρόφιμα συμβαίνει το αντίθετο. Με ευρωπαϊκό μέσο όρο το 100, ο δείκτης τιμών τροφίμων διαμορφώθηκε στο 104,7 στην Ελλάδα και στο 102,7 στη Γερμανία. Τα τρόφιμα στη Γερμανία ήταν περίπου 2% φθηνότερα.

Εδώ βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες αντιφάσεις της ελληνικής οικονομίας: ο εργαζόμενος με τις πολύ χαμηλότερες αποδοχές πληρώνει κατά μέσο όρο ακριβότερα για να γεμίσει το καλάθι του.

Τα ενοίκια, η φορολογία, οι μετακινήσεις και οι ανάγκες κάθε οικογένειας μπορούν βέβαια να αλλάξουν την εικόνα. Δεν είναι όλες οι γερμανικές πόλεις το ίδιο ακριβές, ούτε είναι ίδια η ζωή στην Αθήνα και σε ένα μικρό χωριό της Λέσβου. Εκείνο που αναδεικνύουν τα στοιχεία είναι ότι η Ελλάδα, παρά τους χαμηλούς μισθούς της, κάθε άλλο παρά φθηνή χώρα είναι για όσους ζουν και εργάζονται σε αυτήν.

Πόσο κοστίζει πλέον ένα πιάτο φαγητό στη Λέσβο

Αν αφήσουμε τους πίνακες και μπούμε στην κουζίνα ενός σπιτιού στη Μυτιλήνη, η εικόνα γίνεται πιο απτή. Σε πρόσφατο ρεπορτάζ του «Ν» συγκρίθηκε το κόστος καθημερινών φαγητών για μια τετραμελή οικογένεια το 2021 και το 2026. Όχι πολυτέλειες, αλλά πιάτα που μαγειρεύονται στα περισσότερα ελληνικά σπίτια.

• Μακαρόνια με κιμά: από περίπου 6,50 ευρώ σε 9,20 ευρώ
• Γεμιστά με κιμά: από 8 ευρώ σε 11,50 ευρώ
• Μοσχαράκι γιουβέτσι: από 10 ευρώ σε 15 ευρώ

Στα ποσά αυτά δεν έχει υπολογιστεί το ρεύμα που χρειάζεται για το μαγείρεμα.

Τα δύο, τρία ή πέντε ευρώ παραπάνω για ένα φαγητό μπορεί να μη φαίνονται πολλά. Όταν όμως μια οικογένεια μαγειρεύει καθημερινά και αγοράζει πρωινό για τα παιδιά, γάλα, φρούτα και λαχανικά, η διαφορά στο τέλος του μήνα γίνεται αισθητή. Εκεί που παλαιότερα επαρκούσαν τα χρήματα για τα βασικά και περίσσευαν και λίγα για κάτι παραπάνω, πολλά νοικοκυριά κάνουν πλέον περικοπές ακόμη και στο καθημερινό τραπέζι.

Στη λαϊκή της Μυτιλήνης αγοράζουν λιγότερα

Την ίδια πραγματικότητα περιέγραψαν και οι παραγωγοί της λαϊκής αγοράς της Μυτιλήνης. «Ο κόσμος έχει περιορίσει πάρα πολύ τις αγορές του. Ακόμη και σε βασικά προϊόντα», ανέφερε τοπικός παραγωγός.

Πίσω από τους πάγκους βλέπουν τις αλλαγές στις συνήθειες των πελατών: μικρότερα σακουλάκια, λιγότερες ποσότητες, καταναλωτές που ρωτούν την τιμή πριν αποφασίσουν τι και πόσο θα αγοράσουν. Την ίδια ώρα, και οι ίδιοι οι παραγωγοί πιέζονται από το αυξημένο κόστος σε φυτά, λιπάσματα, πετρέλαιο, πότισμα και μεταφορές, που αφήνει ελάχιστα περιθώρια συγκράτησης των τιμών.

Η ακρίβεια δεν τελειώνει στο πορτοφόλι του καταναλωτή. Απλώνεται σε ολόκληρη την τοπική οικονομία, από το χωράφι στον πάγκο και από εκεί στο οικογενειακό τραπέζι.

Οι χαμηλόμισθοι πληρώνουν τον μεγαλύτερο λογαριασμό

Το Ινστιτούτο ΕΝΑ επισημαίνει ότι η συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης πλήττει δυσανάλογα τους χαμηλόμισθους, και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο εύρημα της ανάλυσης. Άλλες αντοχές έχει όποιος αμείβεται με 3.000 ευρώ τον μήνα και άλλες όποιος παίρνει 900 ή 1.000 ευρώ καθαρά. Για τον δεύτερο, μια αύξηση στον λογαριασμό του ρεύματος ή στο εβδομαδιαίο σούπερ μάρκετ μπορεί να σημαίνει αναβολή μιας αγοράς, μιας εξόδου με την οικογένεια ή μιας αναγκαίας επισκευής στο σπίτι.

Και δεν είναι μόνο τα τρόφιμα και η ενέργεια. Είναι το ενοίκιο, η θέρμανση, τα έξοδα των παιδιών, οι μετακινήσεις, όλα όσα δεν χωρούν εύκολα σε έναν στατιστικό πίνακα αλλά καθορίζουν την ποιότητα ζωής.

Οι μεγάλες μισθολογικές διαφορές εξηγούν, σε έναν βαθμό, γιατί αρκετοί νέοι εξακολουθούν να σκέφτονται την εργασία στο εξωτερικό. Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι να φύγουν, αλλά να μπορούν να μείνουν στον τόπο τους, να εργαστούν, να αποκτήσουν σπίτι, να κάνουν οικογένεια και να σχεδιάσουν το μέλλον τους με αξιοπρεπείς όρους.

Πίσω από όλους τους αριθμούς υπάρχει ένα απλό ερώτημα: τι αξία έχει μια αύξηση στον μισθό, όταν τα χρήματα που παίρνεις δεν φτάνουν για να αγοράσεις όσα αγόραζες πριν;

Αυτό είναι το πραγματικό μέτρο της αγοραστικής δύναμης. Και αυτό περιμένουν να δουν οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα: όχι απλώς μεγαλύτερους αριθμούς στη μισθοδοσία τους, αλλά περισσότερο χώρο για να ζήσουν.