Το λιομάζωμα στην Κρήτη γίνεται αβάσταχτο: Μεροκάματα έως 80 ευρώ και συνολικό κόστος που αγγίζει τα 1.200 ευρώ

Αβάσταχτο γίνεται φέτος το κόστος συγκομιδής της ελιάς για χιλιάδες κρητικές οικογένειες. Με τα μεροκάματα να φτάνουν τα 70-80 ευρώ την ημέρα και τις συνολικές δαπάνες για πέντε μέρες εργασίας να αγγίζουν ή να ξεπερνούν τα 1.200 ευρώ, πολλοί περιορίζονται πλέον στο να μαζέψουν μόνο όσο καρπό χρειάζονται για το λάδι του σπιτιού τους.

Η εικόνα που διαμορφώνεται στα λιοφύτα του νησιού είναι ξεκάθαρη: ακόμη και όταν η οικογένεια βάζει τα δικά της χέρια, τα δίχτυα και τα ελαιοραβδιστικά, το λιομάζωμα έχει μετατραπεί σε ακριβό εγχείρημα πριν καν ο καρπός φτάσει στο ελαιοτριβείο.

Πόσο κοστίζει πραγματικά μια πενθήμερη συγκομιδή

Σύμφωνα με έρευνα αγοράς που αποτυπώνει την φετινή πραγματικότητα, το άμεσο κόστος για πέντε ημέρες συγκομιδής με δύο εργάτες, δύο μέλη της οικογένειας και ιδιόκτητο εξοπλισμό κυμαίνεται από 800 έως 1.000 ευρώ. Από αυτά, τα 700 έως 800 ευρώ πηγαίνουν αποκλειστικά στα μεροκάματα.

Δύο εργάτες, δύο άνθρωποι της οικογένειας και πέντε ημέρες στο χωράφι. Αν η εργασία παραταθεί κατά μία ημέρα, προστίθενται άλλα 140 έως 160 ευρώ μόνο σε ημερομίσθια. Σε επτά ημέρες, οι αμοιβές των δύο εργατών φτάνουν ήδη τα 980 έως 1.200 ευρώ.

Η οικογενειακή εργασία δεν πληρώνεται, αλλά έχει κόστος. Δύο μέλη της οικογένειας για πέντε ημέρες σημαίνουν δέκα ημέρες προσωπικής εργασίας: άδειες από τη δουλειά, χαμένα μεροκάματα αλλού, κούραση και χρόνο που αφαιρείται από άλλες υποχρεώσεις. Στο λογαριασμό προστίθεται και το καθημερινό κολατσιό ή το μεσημεριανό φαγητό στα λιόφυτα.

Έλλειψη εργατών και «μοίρασμα» των χωραφιών

Η έλλειψη εργατών γης σε συνδυασμό με το υψηλό κόστος οδηγεί πολλές οικογένειες σε πρακτικές επιβίωσης. Μοιράζουν τις εργασίες και μαζεύουν ταυτόχρονα τις ελιές δύο ή περισσότερων ιδιοκτητών, ώστε να μοιραστούν και τα έξοδα. Το φαινόμενο γίνεται όλο και πιο συχνό σε αρκετές περιοχές της Κρήτης.

Το τελικό βάρος φαίνεται στο ελαιοτριβείο

Όταν ο καρπός φτάσει στο ελαιοτριβείο, ο λογαριασμός γίνεται ακόμη πιο σκληρός. Αν από ένα πενθήμερο προκύψουν, για παράδειγμα, 300 κιλά ελαιόλαδο, τα 800 έως 1.000 ευρώ της συγκομιδής αντιστοιχούν σε περίπου 2,70 έως 3,30 ευρώ ανά κιλό μόνο για το μάζεμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι παραγωγοί μιλούν ακόμη και για 3,10 έως 4 ευρώ το κιλό. Από εκεί και πέρα απομένουν τα έξοδα του ελαιοτριβείου και όσα έχουν ήδη πληρωθεί μέσα στη χρονιά για τη φροντίδα του ελαιώνα.

Το τελικό κριτήριο είναι η τιμή του προϊόντος. Όταν το κόστος συγκομιδής πλησιάζει ή ξεπερνά το πιθανό κέρδος, η διαδικασία μετατρέπεται σε πολυτέλεια. Πολλοί πλέον δηλώνουν ανοιχτά ότι μαζεύουν τις ελιές τους ίσα-ίσα για να εξασφαλίσουν το λάδι της χρονιάς για το σπίτι και τίποτα περισσότερο.

Το παραδοσιακό λιομάζωμα, που για γενιές αποτελούσε κεντρική οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα στην Κρήτη, δοκιμάζεται φέτος από αριθμούς που δυσκολεύουν όλο και περισσότερες οικογένειες να το αντέξουν.