ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ: 9 ΣΤΙΣ 10 ΣΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΣΦΥΞΙΑΣ – ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ

Το 60% των βιοτεχνιών στη Θεσσαλονίκη δηλώνει ότι διαθέτει οριακά ταμειακά αποθέματα και το 29% ανεπαρκή – Μόλις το 5% εξασφάλισε πλήρως την τραπεζική χρηματοδότηση που ζήτησε

Σε οριακή οικονομική κατάσταση βρίσκονται οι περισσότερες μικρές επιχειρήσεις, με την έλλειψη ρευστότητας να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τη λειτουργία και την επιβίωσή τους. Τα στοιχεία του νέου Οικονομικού Βαρόμετρου του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΒΕΘ) δείχνουν ότι σχεδόν 9 στις 10 επιχειρήσεις διαθέτουν οριακά ή ανεπαρκή ταμειακά αποθέματα.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την έρευνα για το δίμηνο Σεπτεμβρίου – Οκτωβρίου 2026, το 60% των βιοτεχνών δηλώνει ότι έχει οριακή ρευστότητα, ενώ το 29% αναφέρει ότι τα διαθέσιμά του είναι ανεπαρκή. Μόλις το 11% εκτιμά ότι βρίσκεται σε ικανοποιητική οικονομική θέση ως προς τη ρευστότητα.

Τα στοιχεία αφορούν τα χρήματα που μπορούν να διαθέσουν οι επιχειρήσεις για τις καθημερινές λειτουργικές τους ανάγκες, όπως η αγορά πρώτων υλών, η μισθοδοσία, τα ενοίκια και οι λογαριασμοί.

Η πίεση αποτυπώνεται και στη διάρκεια για την οποία επαρκούν τα διαθέσιμα χρήματα. Το 73% των επιχειρήσεων μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του για διάστημα μόλις ενός έως τριών μηνών. Το 14% διαθέτει αποθέματα για τέσσερις έως έξι μήνες, ενώ μόνο το 13% μπορεί να ανταποκριθεί για περισσότερο από έξι μήνες.

Το αυξημένο κόστος «στεγνώνει» τα ταμεία

Ως σημαντικότερη αιτία της οικονομικής ασφυξίας αναδεικνύεται η συνεχής αύξηση του λειτουργικού κόστους. Το 44% των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα υπέδειξε τις ανατιμήσεις στην ενέργεια, στις πρώτες ύλες και στις μεταφορές ως βασικό παράγοντα που περιορίζει τη ρευστότητά του.

Ακολουθούν οι συσσωρευμένες φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις, τις οποίες αναφέρει το 24% των ερωτηθέντων. Το 20% αποδίδει τις δυσκολίες στη μείωση των πωλήσεων και στη χαμηλή ζήτηση, ενώ το 10% στις καθυστερήσεις πληρωμών από πελάτες.

Το υψηλό κόστος εξυπηρέτησης υφιστάμενων δανείων αναφέρθηκε από μόλις το 2%. Ωστόσο, η χαμηλή επίδοση δεν αποτυπώνει απαραίτητα περιορισμένη δανειακή επιβάρυνση, καθώς μεγάλο μέρος των μικρών επιχειρήσεων δυσκολεύεται εξαρχής να αποκτήσει πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση.

Οι τράπεζες παραμένουν απρόσιτες για τις περισσότερες επιχειρήσεις

Ενδεικτικά είναι τα στοιχεία για τις αιτήσεις χρηματοδότησης κεφαλαίου κίνησης κατά το τελευταίο έτος. Το 37% των επιχειρήσεων απάντησε ότι δεν υπέβαλε καν αίτηση, φοβούμενο είτε την απόρριψη είτε τα υψηλά επιτόκια.

Το 41% δήλωσε ότι δεν χρειάστηκε τραπεζική χρηματοδότηση, ενώ από όσες επιχειρήσεις υπέβαλαν αίτηση, το 11% απορρίφθηκε, το 6% έλαβε μικρότερο ποσό από εκείνο που ζήτησε και μόλις το 5% εξασφάλισε πλήρη έγκριση.

Η δυσκολία πρόσβασης σε χρηματοδοτικά εργαλεία δεν αφορά μόνο τη Θεσσαλονίκη. Αντίστοιχη έρευνα του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθηνών είχε δείξει ότι το 77% των επιχειρήσεων αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα πρόσβασης σε ρευστότητα και χρηματοδότηση.

Καθυστερήσεις σε προμηθευτές, φόρους και μισθούς

Η έλλειψη διαθέσιμων χρημάτων μεταφέρεται σε ολόκληρη την αλυσίδα λειτουργίας των επιχειρήσεων. Σύμφωνα με το ΒΕΘ, το 42% των συμμετεχόντων καθυστερεί την πληρωμή προμηθευτών πρώτων υλών, ενώ το 24% αφήνει πίσω φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι το 9% των επιχειρήσεων παραδέχεται πως καθυστερεί τη μισθοδοσία του προσωπικού όταν αντιμετωπίζει προβλήματα ρευστότητας.

Από την άλλη πλευρά, το 19% δηλώνει ότι καταφέρνει να εξυπηρετεί κανονικά όλες τις υποχρεώσεις του, ακόμη και σε περιόδους οικονομικής πίεσης.

Τέσσερις στις δέκα βιοτεχνίες σε κακή κατάσταση

Η συνολική εικόνα των επιχειρήσεων της Θεσσαλονίκης παραμένει δύσκολη. Το 39% των βιοτεχνών χαρακτηρίζει κακή την κατάσταση της επιχείρησής του, το 45% την αξιολογεί ως ικανοποιητική και μόλις το 16% δηλώνει ότι βρίσκεται σε καλή κατάσταση.

Παράλληλα, το 38% καταγράφει μείωση του τζίρου σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα, το 45% αναφέρει ότι παρέμεινε σταθερός και το 17% ότι αυξήθηκε.

Οι προσδοκίες για το επόμενο εξάμηνο δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Το 56% δεν αναμένει κάποια μεταβολή, το 35% φοβάται περαιτέρω επιδείνωση και μόλις το 9% προβλέπει βελτίωση.

Όσον αφορά την απασχόληση, το 80% δεν σχεδιάζει ούτε προσλήψεις ούτε απολύσεις το επόμενο δίμηνο. Το 7% αναφέρει ότι προσανατολίζεται σε απολύσεις, ενώ το 5% σχεδιάζει νέες προσλήψεις.

Ο δείκτης οικονομικής συγκυρίας διαμορφώθηκε στις 4,8 μονάδες, από 5,1 μονάδες το προηγούμενο δίμηνο Ιουλίου – Αυγούστου. Στις αρχές του 2026 βρισκόταν στις 5,9 μονάδες, ενώ μετά από προσωρινή ανάκαμψη ακολούθησε πτωτική πορεία.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την εταιρεία Interview για λογαριασμό του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, σε δείγμα 405 επιχειρήσεων-μελών του.

Η εικόνα σε ολόκληρη τη χώρα

Η δυσκολία εξασφάλισης ρευστότητας καταγράφεται και σε πανελλαδικό επίπεδο. Σύμφωνα με την έκθεση του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της ΓΣΕΒΕΕ για το πρώτο εξάμηνο του 2026, το 21,8% των μικρών επιχειρήσεων δεν διαθέτει καθόλου ρευστότητα.

Ένα επιπλέον 22,9% έχει διαθέσιμα χρήματα που επαρκούν το πολύ για έναν μήνα. Συνολικά, το 44,7% των μικρών επιχειρήσεων στην Ελλάδα βρίσκεται σε κατάσταση όπου μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του για διάστημα από λίγες ημέρες έως έναν μήνα.

Την ίδια στιγμή, έρευνα του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθηνών, που δημοσιοποιήθηκε τον Ιούλιο, έδειξε ότι το 77% των επιχειρήσεων δυσκολεύεται να αποκτήσει πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Παράλληλα, το 69% κατέγραψε σημαντική αύξηση στο κόστος των πρώτων υλών κατά την τελευταία διετία και το 65% επισήμανε την καθοριστική επίδραση του ενεργειακού κόστους στη λειτουργία του.

Τα ευρήματα αποτυπώνουν μια αγορά όπου μεγάλο μέρος των μικρών επιχειρήσεων δυσκολεύεται να καλύψει ακόμη και τις βασικές λειτουργικές του ανάγκες, ενώ η περιορισμένη πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό και οι συσσωρευμένες υποχρεώσεις εντείνουν την οικονομική πίεση.