Διόδια: Ποιοι δικαιούνται δωρεάν διέλευση – Όλα τα δικαιολογητικά και η διαδικασία αίτησης

Η δωρεάν διέλευση από τα διόδια δεν αφορά μόνο τα οχήματα έκτακτης ανάγκης, αλλά και συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών, όπως μόνιμους κατοίκους ορισμένων περιοχών, ανέργους και άτομα με αναπηρία. Οι δικαιούχοι μπορούν, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να εξασφαλίσουν απαλλαγή από την καταβολή διοδίων, ακολουθώντας τη διαδικασία που προβλέπεται για κάθε αυτοκινητόδρομο.

Η υποχρέωση καταβολής διοδίων ισχύει γενικά για τη χρήση των ελληνικών αυτοκινητοδρόμων. Ωστόσο, υπάρχουν συγκεκριμένες εξαιρέσεις που καθορίζονται από το θεσμικό πλαίσιο και εφαρμόζονται από τις εταιρείες διαχείρισης των δρόμων. Οι απαλλαγές αφορούν κυρίως ευπαθείς ομάδες, οχήματα δημόσιων υπηρεσιών και ειδικές κατηγορίες μετακινήσεων.

Ποιοι δικαιούνται δωρεάν διέλευση από τα διόδια

Μόνιμοι κάτοικοι συγκεκριμένων Δήμων

Δωρεάν διέλευση προβλέπεται για μόνιμους κατοίκους ορισμένων Δήμων που βρίσκονται κοντά σε σταθμούς διοδίων, κυρίως στην Εγνατία Οδό και στους κάθετους άξονές της. Οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν ηλεκτρονική αίτηση και, εφόσον εγκριθεί, το δηλωμένο όχημα μπορεί να περνά χωρίς χρέωση από τα διόδια για τα οποία ισχύει η σχετική απαλλαγή.

Άνεργοι οδηγοί

Απαλλαγή προβλέπεται και για ανέργους, όταν το όχημα βρίσκεται στο όνομά τους και το οδηγούν οι ίδιοι. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να διαθέτουν ενεργή κάρτα ανεργίας. Ανάλογα με τον αυτοκινητόδρομο, μπορεί να απαιτείται ηλεκτρονική καταχώριση ή επίδειξη των σχετικών δικαιολογητικών.

Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ)

Στις κατηγορίες που μπορούν να δικαιούνται δωρεάν διέλευση περιλαμβάνονται τα άτομα με αναπηρία, καθώς και οχήματα που τα εξυπηρετούν, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις κάθε οδικού άξονα. Συνήθως απαιτείται Δελτίο Στάθμευσης ΑμεΑ ή ειδική ταυτότητα αναπήρου πολέμου, όπου προβλέπεται. Σε αρκετούς αυτοκινητοδρόμους υπάρχει δυνατότητα έκδοσης ειδικής ηλεκτρονικής κάρτας ή καταχώρισης για την ατελή διέλευση.

Ποια οχήματα άμεσης ανάγκης δεν πληρώνουν διόδια

Απαλλαγή από την καταβολή διοδίων προβλέπεται για οχήματα που ανήκουν σε υπηρεσίες άμεσης επέμβασης και έκτακτης ανάγκης. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται:

• Ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ.
• Πυροσβεστικά οχήματα.
• Αστυνομικά περιπολικά.
• Οχήματα Πολιτικής Προστασίας.
• Οχήματα των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η απαλλαγή καλύπτει τις υπηρεσιακές μετακινήσεις και τις αποστολές έκτακτης ανάγκης. Σε αρκετές περιπτώσεις προβλέπονται επίσης εξαιρέσεις για οχήματα οδικής βοήθειας, εφόσον φέρουν τα απαραίτητα διακριτικά και βρίσκονται σε αποστολή.

Τι ισχύει για κρατικά και διπλωματικά οχήματα

Από την πληρωμή διοδίων εξαιρούνται επίσης ορισμένα κρατικά οχήματα που διαθέτουν ειδικές πινακίδες, όπως οχήματα υπουργείων, της Βουλής και της Εθνικής Άμυνας.

Στην ίδια κατηγορία περιλαμβάνονται διπλωματικά οχήματα με τις αντίστοιχες ειδικές πινακίδες CD (Corps Diplomatique). Οι συγκεκριμένες εξαιρέσεις βασίζονται σε διεθνείς συμβάσεις και κανονισμούς που αναγνωρίζονται από το ελληνικό κράτος και τις εταιρείες διαχείρισης των αυτοκινητοδρόμων.

Ποια δικαιολογητικά χρειάζονται για δωρεάν διέλευση

Για την υποβολή αίτησης απαλλαγής απαιτείται η προσκόμιση συγκεκριμένων εγγράφων, ανάλογα με την κατηγορία στην οποία ανήκει ο ενδιαφερόμενος.

Τα βασικά δικαιολογητικά είναι:

• Αντίγραφο αστυνομικής ταυτότητας: Για την ταυτοποίηση του αιτούντος.
• Πρόσφατο εκκαθαριστικό Εφορίας: Για την απόδειξη της μόνιμης κατοικίας, όπου απαιτείται.
• Άδεια κυκλοφορίας οχήματος: Για την καταχώριση της απαλλαγής στο συγκεκριμένο όχημα.
• Κάρτα ανεργίας σε ισχύ: Για όσους υποβάλλουν αίτηση ως άνεργοι.
• Δελτίο Στάθμευσης ΑμεΑ: Για όσους ανήκουν στην κατηγορία των ατόμων με αναπηρία.

Τα έγγραφα συνήθως υποβάλλονται σε ηλεκτρονική μορφή PDF ή JPG. Η μεταφόρτωσή τους είναι απαραίτητη για την ολοκλήρωση και την αξιολόγηση της αίτησης, όπου προβλέπεται ηλεκτρονική διαδικασία.

Πώς γίνεται η αίτηση για απαλλαγή από τα διόδια

Η διαδικασία διαφέρει ανάλογα με την κατηγορία του δικαιούχου και τον αυτοκινητόδρομο στον οποίο επιθυμεί να πραγματοποιεί δωρεάν διελεύσεις.

1. Επιλογή κατηγορίας δικαιούχου

Ο ενδιαφερόμενος πρέπει αρχικά να προσδιορίσει αν αιτείται απαλλαγή ως μόνιμος κάτοικος, άνεργος ή άτομο με αναπηρία.

2. Είσοδος στην αρμόδια ηλεκτρονική πλατφόρμα

Για τους μόνιμους κατοίκους που δικαιούνται απαλλαγή στην Εγνατία Οδό και στους κάθετους άξονες, η αίτηση μπορεί να υποβληθεί μέσω της πλατφόρμας της Γενικής Γραμματείας Υποδομών (mimed.ggde.gr) ή μέσω της αντίστοιχης υπηρεσίας στο gov.gr.

Για τα άτομα με αναπηρία, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να ελέγξουν τις προβλεπόμενες διαδικασίες στην ιστοσελίδα της εταιρείας διαχείρισης του αυτοκινητοδρόμου. Ενδεικτικά, ο Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου παρέχει σχετική ενημέρωση για τις υπηρεσίες προς ΑμεΑ.

Για τους ανέργους, η διαδικασία εξαρτάται από τον οδικό άξονα και μπορεί να περιλαμβάνει επίδειξη ενεργής κάρτας ανεργίας ή ηλεκτρονική καταχώριση.

3. Συγκέντρωση και υποβολή δικαιολογητικών

Ο αιτών συγκεντρώνει τα απαραίτητα έγγραφα σε μορφή PDF ή JPG και συμπληρώνει τα στοιχεία του, καθώς και τον αριθμό κυκλοφορίας του οχήματος για το οποίο ζητά την απαλλαγή.

4. Αναμονή έγκρισης

Μετά την υποβολή της αίτησης, ακολουθεί ο έλεγχος των δικαιολογητικών. Εφόσον εγκριθεί, η απαλλαγή συνδέεται με την πινακίδα του δηλωμένου οχήματος ή εκδίδεται ειδική ηλεκτρονική κάρτα, όπου αυτό απαιτείται.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι οδηγοί κατά τη διέλευση

Η απαλλαγή από τα διόδια δεν ισχύει αυτόματα σε όλους τους αυτοκινητοδρόμους της χώρας. Υπάρχουν συγκεκριμένοι όροι και περιορισμοί που πρέπει να γνωρίζουν οι δικαιούχοι:

• Η απαλλαγή αφορά αποκλειστικά το όχημα που έχει δηλωθεί και εγκριθεί.
• Ισχύει μόνο στους σταθμούς διοδίων για τους οποίους προβλέπεται η συγκεκριμένη ρύθμιση.
• Σε αρκετούς αυτοκινητοδρόμους η αναγνώριση γίνεται αυτόματα μέσω της πινακίδας κυκλοφορίας.
• Σε χειροκίνητα γκισέ μπορεί να ζητηθεί η επίδειξη της κάρτας ανεργίας, του Δελτίου Στάθμευσης ΑμεΑ ή άλλου σχετικού εγγράφου.
• Η απαλλαγή δεν μεταφέρεται αυτόματα σε διαφορετικό αυτοκινητόδρομο, εφόσον δεν υπάρχει αντίστοιχη πρόβλεψη.

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει, πριν από τη μετακίνησή τους, να ενημερώνονται από την αρμόδια εταιρεία διαχείρισης του αυτοκινητοδρόμου, καθώς οι προϋποθέσεις και η διαδικασία αναγνώρισης της απαλλαγής μπορεί να διαφέρουν από δρόμο σε δρόμο.