Άμστερνταμ: Εισβολή ακτιβιστών σε εργοτάξιο της Microsoft – Αντιδράσεις για τα data centers

Περισσότεροι από 100 διαδηλωτές μπήκαν στον χώρο κατασκευής και ανέβηκαν σε γερανούς – Ζητούν πάγωμα νέων έργων μέχρι να θεσπιστούν αυστηρότεροι κανόνες

Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στην Ευρώπη η επέκταση των κέντρων δεδομένων (data centers), με περισσότερους από 100 ακτιβιστές να εισβάλλουν την Παρασκευή (6/11) σε εργοτάξιο της Microsoft κοντά στο Άμστερνταμ.

Η κινητοποίηση σηματοδότησε την έναρξη διήμερων διαμαρτυριών κατά της ταχύτατης κατασκευής εγκαταστάσεων που υποστηρίζουν τη λειτουργία υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης και διαδικτύου. Οι διαδηλωτές έφτασαν στον χώρο αγκαζέ, εισήλθαν στο εργοτάξιο, ανέβηκαν σε γερανούς, κρέμασαν μπαλόνια και χόρεψαν.

Ορισμένοι κρατούσαν πλακάτ με το σύνθημα «Στα τσακίδια το data center σας», ενώ η αστυνομία παρακολουθούσε την κινητοποίηση χωρίς να προχωρήσει σε επέμβαση.

«Αυτά τα κέντρα δεδομένων καταστρέφουν τον κόσμο μας, που γίνεται αβίωτος εξαιτίας όλων των πόρων που καταναλώνουν. Γι’ αυτό είμαστε σήμερα εδώ», δήλωσε ένας από τους συμμετέχοντες.

Το έργο ανήκει στην Pure Data Centres, πίσω από την οποία βρίσκεται η επενδυτική εταιρεία Oaktree του ομίλου Brookfield. Ο σχεδιασμός προβλέπει επένδυση άνω του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων.

Η εταιρεία δήλωσε πρόθυμη να συζητήσει με την τοπική κοινωνία, καλώντας τους διαδηλωτές να αποχωρήσουν με ασφάλεια και να εκφράσουν τις ανησυχίες τους μέσω διαλόγου. Από την πλευρά της, η Microsoft ανέφερε ότι κατανοεί τις αντιδράσεις και σέβεται το δικαίωμα ειρηνικής διαμαρτυρίας, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι δεν εγκρίνει παράνομες ενέργειες.

Γιατί αντιδρούν οι κάτοικοι στα data centers

Τα κέντρα δεδομένων φιλοξενούν τους διακομιστές που είναι απαραίτητοι για τη λειτουργία διαδικτυακών υπηρεσιών, εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης και υποδομών cloud. Ωστόσο, η λειτουργία τους απαιτεί μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ αρκετές εγκαταστάσεις καταναλώνουν σημαντικό όγκο νερού για την ψύξη του εξοπλισμού τους.

Οι κάτοικοι περιοχών όπου σχεδιάζονται τέτοιες επενδύσεις εκφράζουν φόβους ότι η αυξημένη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να οδηγήσει σε ακριβότερους λογαριασμούς, ενώ η κατανάλωση νερού ενδέχεται να επιβαρύνει περιοχές που ήδη αντιμετωπίζουν ελλείψεις.

Στις ανησυχίες τους περιλαμβάνονται επίσης ο θόρυβος από τη λειτουργία των μηχανημάτων, η ατμοσφαιρική ρύπανση από τις εφεδρικές γεννήτριες και η αυξημένη κυκλοφορία φορτηγών κατά την κατασκευή των εγκαταστάσεων.

Όπως επισημαίνουν εκπρόσωποι των κινητοποιήσεων, το ζήτημα έχει πλέον αποκτήσει ευρωπαϊκές διαστάσεις, καθώς τοπικές κοινότητες αντιδρούν στην κατανάλωση ενέργειας, νερού και γης από τις μεγάλες τεχνολογικές υποδομές.

Κινητοποιήσεις σε 16 χώρες

Ομάδες ακτιβιστών έχουν προγραμματίσει δράσεις σε 16 χώρες την Παρασκευή και το Σάββατο, στο πλαίσιο πρωτοβουλίας του συνασπισμού «Stop Dirty Data Centres», στον οποίο συμμετέχουν περιβαλλοντικές οργανώσεις και ομάδες που ασχολούνται με τα ψηφιακά δικαιώματα.

Στις κινητοποιήσεις περιλαμβάνονται πορεία στο Δουβλίνο, διαμαρτυρία έξω από το κοινοβούλιο της Πολωνίας στη Βαρσοβία και συγκέντρωση κατά άλλου κέντρου δεδομένων της Microsoft στη Δανία.

Ο συνασπισμός ζητά την αναστολή της έγκρισης νέων μεγάλων εγκαταστάσεων μέχρι να θεσπιστούν σαφέστεροι και αυστηρότεροι κανόνες για την κατασκευή και τη λειτουργία τους. Διευκρινίζει, πάντως, ότι δεν αντιτίθεται στην τεχνολογική πρόοδο ούτε ζητά να κλείσουν τα κέντρα δεδομένων που ήδη λειτουργούν.

Οι επικριτές των έργων υποστηρίζουν ότι οι εγκαταστάσεις ανταγωνίζονται κατοικίες και επιχειρήσεις για περιορισμένους φυσικούς πόρους, επιβαρύνουν τις ενεργειακές υποδομές και δυσκολεύουν την επίτευξη των κλιματικών στόχων. Αντίθετα, οι τεχνολογικές εταιρείες θεωρούν ότι η επέκτασή τους είναι αναγκαία για να καλυφθεί η αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση σε τεχνητή νοημοσύνη και υπηρεσίες cloud.

Η Ευρώπη ανάμεσα στην τεχνολογική ανάπτυξη και την περιβαλλοντική προστασία

Η αντιπαράθεση αναδεικνύει το δίλημμα που αντιμετωπίζει η Ευρώπη: από τη μία πλευρά επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της απέναντι στις ΗΠΑ και την Ασία στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και, από την άλλη, καλείται να διασφαλίσει ότι η ανάπτυξη των σχετικών υποδομών δεν θα επιβαρύνει τους πολίτες και το περιβάλλον.

Η Ευρωπαία επίτροπος αρμόδια για την τεχνολογία, Χένα Βίρκουνεν, έχει υποστηρίξει ότι η ήπειρος χρειάζεται περισσότερα κέντρα δεδομένων, αλλά με προσεκτικό σχεδιασμό. Όπως ανέφερε, η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί σημαντική τεχνολογική προτεραιότητα και η Ευρώπη πρέπει να αποκτήσει τις δικές της δυνατότητες, μέσα από επενδύσεις σε εργοστάσια μικροτσίπ, νεοφυείς επιχειρήσεις και μεγάλες μονάδες τεχνητής νοημοσύνης.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι πολίτες πρέπει να είναι βέβαιοι πως οι εγκαταστάσεις δεν θα προκαλούν εκτόξευση των λογαριασμών ρεύματος, διακοπές ηλεκτροδότησης ή περιβαλλοντική καταστροφή.

Οι αντιδράσεις συνοδεύονται και από αυστηρότερους ελέγχους σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Στη Φινλανδία, έργο της Google βρίσκεται υπό ποινική διερεύνηση για αποψίλωση εκτάσεων, ενώ η Ιταλία και η Πορτογαλία αυστηροποιούν τους περιβαλλοντικούς κανόνες για τα data centers. Παράλληλα, η Microsoft αποσύρθηκε από επενδυτικό σχέδιο στη Βρετανία, το οποίο αντιμετώπιζε καθυστερήσεις λόγω προβλημάτων στις υποδομές.

Στην Ολλανδία, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περίπου 200 κέντρα δεδομένων βρίσκονται σε λειτουργία, υπό κατασκευή ή σε στάδιο σχεδιασμού.