Φυλακές Λάρισας: 810 κρατούμενοι σε 554 θέσεις – «Δεν έπρεπε κανονικά να κρατείται κανένας» για ποινές έως δύο έτη

Πληρότητα 146,21% στο Σωφρονιστικό Κατάστημα Λάρισας – Εισαγγελείς κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις συνέπειες της «αυστηροποίησης» του Ποινικού Κώδικα

Με 810 κρατούμενους να στοιβάζονται σε χώρο που σχεδιάστηκε για 554, το Σωφρονιστικό Κατάστημα Λάρισας βρίσκεται στο επίκεντρο μιας συζήτησης που ξεπερνά τα όρια της πόλης. Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε νομική εκδήλωση από τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Λάρισας και Αναπληρωτή Επόπτη του Καταστήματος, Χρήστο Σπηλιόπουλο, περιγράφουν μια πραγματικότητα υπερπληθυσμού, ενώ ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Ευάγγελος Μπακέλας, έθεσε ευθέως το ερώτημα: γιατί κρατούνται άνθρωποι που, κατά τη γνώμη του, δεν θα έπρεπε.

Τα στοιχεία που προκαλούν προβληματισμό

Στις 27 Οκτωβρίου 2026, ο συνολικός αριθμός των κρατουμένων ανερχόταν σε 784, με τη χωρητικότητα του καταστήματος να είναι για 554 άτομα. Από αυτούς, 129 είναι υπόδικοι και 655 κατάδικοι.

Λίγες ημέρες αργότερα η εικόνα επιδεινώθηκε. Στις 2 Νοεμβρίου, η πληρότητα έφτασε το 146,21%, δηλαδή 810 κρατούμενοι για 554 θέσεις, σύμφωνα με στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής. Πρόκειται για τον δεύτερο υψηλότερο αριθμό της τελευταίας τριετίας στις φυλακές Λάρισας, μετά την εφαρμογή του Ν. 5090/2024.

Ποιοι εκτίουν ποινές: Η ανάλυση των καταδίκων

Η εικόνα των ποινών είναι αποκαλυπτική:

• Ισόβια κάθειρξη ή περισσότερο: 65 κρατούμενοι
• Πρόσκαιρη κάθειρξη: 364 κρατούμενοι, εκ των οποίων 189 με ποινή από 5 έως 10 έτη, 84 από 10 έως 15 έτη και 91 από 15 έτη και πάνω
• Ποινή φυλάκισης: έως 6 μήνες 17 άτομα, από 6 μήνες έως 1 έτος 13, από 1 έως 2 έτη 21, από 2 έως 5 έτη 117 και από 5 έως 10 έτη 57

Σε έναν κρατούμενο έχει επιβληθεί περιορισμός σε ειδικό Κατάστημα Κράτησης Νέων.

«Δεν έπρεπε κανονικά να κρατείται κανένας»

Η πιο έντονη παρέμβαση ήρθε από τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Ευάγγελο Μπακέλα. Παρατηρώντας ότι συνολικά 51 άτομα εκτίουν ποινή φυλάκισης έως δύο έτη, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «δεν έπρεπε κανονικά να κρατείται κανένας».

Όπως εξήγησε, για ποινές έως δύο έτη θα μπορούσε να εφαρμοστεί η ηλεκτρονική επιτήρηση, δηλαδή η έκτιση της ποινής στο σπίτι με «βραχιολάκι». Στο πανελλαδικό επίπεδο, σύμφωνα με στοιχεία του προηγούμενου μήνα, 1.440 κρατούμενοι εκτίουν στη φυλακή ποινές έως δύο ετών.

Ο ρόλος του Ν. 5090/2024

Τα στοιχεία αυτά θεωρούνται ενδεικτικά της αυξητικής τάσης στον αριθμό των κρατουμένων μετά την εφαρμογή του Ν. 5090/2024. Ο νόμος έφερε σημαντικές τροποποιήσεις σε βασικά άρθρα του Ποινικού Κώδικα, με χαρακτηριστικό την «αυστηροποίηση» των ποινών, που με τη σειρά της οδηγεί σε φαινόμενα υπερπληθυσμού στις ελληνικές φυλακές.

«Το ζητούμενο είναι ποιοι βγαίνουν από τις φυλακές»

Ο κ. Σπηλιόπουλος, αναγνωρίζοντας ότι υπάρχουν πολλά περιθώρια βελτίωσης στη σωφρονιστική πολιτική, υποστήριξε ότι η συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται στο πόσοι και πώς εισέρχονται στις φυλακές, αλλά και στο τι είδους άνθρωποι εξέρχονται από αυτές.

Τον προβληματισμό του εξέφρασε και ο Αντεισαγγελέας Εφετών Λάρισας και Επίκουρος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΔΠΘ, Βασίλειος Αδάμπας, με μια εύγλωττη αναλογία: «Μήπως θα έπρεπε κάποια στιγμή να θέσουμε το ερώτημα γιατί είναι τόσοι στις φυλακές και αν αυτό έχει βελτιώσει κάπου τα πράγματα; Είναι σαν να λέμε ότι το φαγητό καίγεται κάθε μέρα, αλλά πρέπει να δούμε το μάτι γιατί δεν σβήνει μόνο του, ενώ εμείς δεν πάμε να το σβήσουμε».

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό

Με τον υπερπληθυσμό να κινείται σε επίπεδα που ξεπερνούν το 146%, και με δεκάδες κρατούμενους να εκτίουν σύντομες ποινές που θα μπορούσαν να εκτιστούν εκτός φυλακής, οι εισαγγελικοί λειτουργοί φέρνουν στο προσκήνιο μια συζήτηση που αφορά όλη τη χώρα: αν η αυστηροποίηση αποδίδει πράγματι, ή αν απλώς γεμίζει τα σωφρονιστικά καταστήματα.