Κατάρρευση της «τράπεζας του προέδρου» στην Παραγουάη, με 3 εκατ. πελάτες και εκατοντάδες εκατομμύρια δημόσιου χρήματος στον αέρα

Η Κεντρική Τράπεζα της Παραγουάης προχώρησε τα ξημερώματα της Τρίτης στην κατάσχεση και τον έλεγχο της Ueno Bank, ενός μεγάλου ψηφιακού δανειστή με στενούς δεσμούς με τον πρόεδρο Σαντιάγο Πένια, βυθίζοντας τη χώρα σε βαθύ οικονομικό και πολιτικό κλονισμό.

Το διοικητικό συμβούλιο της Κεντρικής Τράπεζας αποφάσισε ομόφωνα τη Δευτέρα να θέσει την Ueno Bank σε καθεστώς «resolution» (εξυγίανσης), αφού ο δείκτης φερεγγυότητάς της, που μετρά τα κεφάλαια μιας τράπεζας σε σχέση με τα στάθμισμα κινδύνου περιουσιακά της στοιχεία, υποχώρησε κάτω από το μισό του νόμιμου ελαχίστου, όπως ανακοίνωσε η ρυθμιστική αρχή.

Πελάτες κλειδωμένοι έξω από τους λογαριασμούς τους

Πελάτες ανέφεραν ότι έχασαν την πρόσβαση στους λογαριασμούς τους μέσω της εφαρμογής της τράπεζας. Αστυνομικές δυνάμεις τοποθετήθηκαν έξω από υποκαταστήματα, σε μια κίνηση που οι αρχές χαρακτήρισαν προληπτική, για την αποφυγή εντάσεων.

Η Ueno δηλώνει ότι έχει περίπου 3 εκατομμύρια πελάτες, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 60% του ενήλικου πληθυσμού της χώρας της Νότιας Αμερικής. Διαχειρίζεται επίσης 800 έως 850 εκατ. δολάρια δημόσιου χρήματος, εκ των οποίων περίπου 380 εκατ. δολάρια προέρχονται από το κρατικό ταμείο συντάξεων και υγείας (IPS), σύμφωνα με το ίδιο το ταμείο.

Τι σημαίνει η «εξυγίανση»

Σε αντίθεση με την πτώχευση στα δικαστήρια, η διαδικασία επιτρέπει στις ρυθμιστικές αρχές να μεταφέρουν τις καταθέσεις μιας προβληματικής τράπεζας σε πιο σταθερά ιδρύματα, προτού τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία ρευστοποιηθούν για την αποπληρωμή των πιστωτών.

Παραιτείται ο επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας

Αργότερα την Τρίτη, ο πρόεδρος της Κεντρικής Τράπεζας, Κάρλος Καρβάγιο, ο οποίος διοικούσε την Ueno προτού τον διορίσει ο Πένια στη θέση αυτή, δήλωσε ότι έχει υπογράψει την επιστολή παραίτησής του, αλλά θα παραμείνει προς το παρόν για να επιβλέψει τη διαδικασία. «Η Κεντρική Τράπεζα χρειάζεται ηρεμία για να κάνει τη δουλειά της», είπε.

Ένα σκάνδαλο που σκιάζει την προεδρία Πένια

Η παρέμβαση αποτελεί δραματική κορύφωση ενός σκανδάλου που ακολουθεί τον Πένια από την ανάληψη των καθηκόντων του το 2023. Λίγο μετά την ορκωμοσία του, όρισε τον Καρβάγιο επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας, κίνηση που οι επικριτές καταδίκασαν ως σύγκρουση συμφερόντων. Η Κεντρική Τράπεζα έχει δηλώσει ότι ο Καρβάγιο απείχε από αποφάσεις που αφορούσαν την Ueno.

Ο Πένια παρέμεινε επιχειρηματικός εταίρος του Grupo Vázquez, του ομίλου στον οποίο ανήκει η Ueno, μέχρι τον Μάρτιο του 2025, αν και η τράπεζα υποστηρίζει ότι δεν υπήρξε ποτέ μέτοχος ή επενδυτής. Ο ίδιος απέρριπτε επανειλημμένα τις ανησυχίες για τα οικονομικά της τράπεζας, κατηγορώντας τα μέσα ενημέρωσης ότι υποδαυλίζουν τον φόβο του κοινού.

Την ίδια ώρα, κρατικοί φορείς και δημόσια ταμεία διοχέτευαν χρήματα στην Ueno, όπως έχει αναφέρει η κορυφαία εφημερίδα της χώρας ABC Color με βάση στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών. Τον περασμένο μήνα, ο πρόεδρος της Ueno, Χουάν Μανουέλ Γκουστάλε, δήλωσε ότι το δημόσιο χρήμα αντιστοιχούσε περίπου στο ένα τέταρτο των καταθέσεων της τράπεζας.

Το γραφείο του Πένια ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι ο πρόεδρος ακύρωσε προγραμματισμένο ταξίδι σε διεθνή σύνοδο κορυφής στην Ισπανία, επικαλούμενο αόριστα προτεραιότητες στο εσωτερικό.

Πολιτικός σεισμός και στο κυβερνών κόμμα

Οι επιπτώσεις έχουν ήδη εξαπλωθεί στο κόμμα Colorado, το συντηρητικό κόμμα που κυριαρχεί εδώ και δεκαετίες. Οι πρόεδροι της Παραγουάης περιορίζονται σε μία θητεία, και ο αντιπρόεδρος Πέδρο Αλιάνα επιδίωκε το χρίσμα του κόμματος για τις εκλογές του 2028. Τη Δευτέρα ο Αλιάνα ανακοίνωσε ότι βάζει σε αναστολή την υποψηφιότητά του, επικαλούμενος την «οικονομική κρίση» γύρω από την Ueno.

«Αν δεν βάλουμε τάξη στο σπίτι μας, δεν υπάρχει προεδρικό σχέδιο», δήλωσε στο τοπικό ραδιόφωνο.

Έρευνα και κυρώσεις

Η Κεντρική Τράπεζα ανέφερε ότι η παρέμβαση θα της επιτρέψει να οδηγήσει την Ueno σε ελεγχόμενη διάλυση, προστατεύοντας τις αποταμιεύσεις των πελατών και αποτρέποντας διαταραχές σε άλλες τράπεζες. Επέμεινε ότι τα προβλήματα περιορίζονται στην Ueno, σημειώνοντας ότι η κατάσταση «δεν επηρεάζει το χρηματοπιστωτικό σύστημα στο σύνολό του».

Ο Καρβάγιο είπε στους δημοσιογράφους ότι οι εποπτικές αρχές αρχικά εντόπισαν ανησυχίες για δάνεια της Ueno προς εταιρείες συνδεδεμένες με τους ιδιοκτήτες της. Οι τράπεζες υπόκεινται σε αυστηρά όρια σε τέτοιου είδους χορηγήσεις, καθώς επιτρέπουν στους ιδιοκτήτες να διοχετεύουν τα χρήματα των πελατών στις δικές τους επιχειρήσεις.

Μια βαθύτερη επιθεώρηση αποκάλυψε σοβαρότερες παρατυπίες, τις οποίες η Κεντρική Τράπεζα σχεδιάζει να αναφέρει στις αρχές, πρόσθεσε. Απέδωσε επίσης στην πρόσφατη δημοσιογραφική κάλυψη των προβλημάτων της τράπεζας την επιτάχυνση της κατάρρευσής της.

Η Κεντρική Τράπεζα θα διορίσει στελέχη για να αναλάβουν την τράπεζα από τη διοίκησή της, να προσδιορίσουν την αξία της και να προστατεύσουν τα περιουσιακά της στοιχεία. Σχεδιάζει επίσης να διερευνήσει ποιοι ευθύνονται για την παρακμή της και να επιβάλει κυρώσεις.

Τι ισχύει για τους καταθέτες

Κάθε καταθέτης καλύπτεται με εγγύηση έως 228 εκατομμύρια γκουαρανί Παραγουάης, δηλαδή περίπου 38.000 δολάρια, από ταμείο της Κεντρικής Τράπεζας, σύμφωνα με τη ρυθμιστική αρχή. Βάσει του τραπεζικού νόμου της χώρας, το ποσό πρέπει να καταβληθεί εντός 15 ημερών, προθεσμία που μπορεί να παραταθεί μία φορά για άλλες 15.

Περίπου το 97% των καταθετών της Ueno έχει υπόλοιπα που καλύπτονται πλήρως από την εγγύηση, σύμφωνα με προκαταρκτικές εκτιμήσεις που ανέφερε το μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Κεντρικής Τράπεζας, Μάρκο Αουρέλιο Γκονσάλες. Για ποσά πάνω από το όριο, η Κεντρική Τράπεζα δεν δεσμεύτηκε για πλήρη αποπληρωμή, δηλώνοντας μόνο ότι θα επιδιώξει «τη μέγιστη δυνατή προστασία».

Το αν οι καταθέτες αυτοί θα ανακτήσουν χρήματα πάνω από την εγγύηση θα εξαρτηθεί από την έκβαση της διαδικασίας εξυγίανσης και μιας πιθανής εκκαθάρισης, δήλωσε η οικονομική διευθύντρια του κρατικού ταμείου συντάξεων, Γκλάντις Βέρα.

Τι σημαίνει για τους συνταξιούχους

Η Βέρα ανέφερε στα τοπικά μέσα ότι οι συνταξιούχοι θα πληρωθούν κανονικά αυτόν τον μήνα, καθώς τα χρήματα για τις μηνιαίες πληρωμές βρίσκονται σε άλλη τράπεζα. Πρόσθεσε ότι το ταμείο θα προσφύγει νομικά για να ανακτήσει την επένδυσή του και θα βρει άλλη τράπεζα για τους 32.000 συνταξιούχους που εισπράττουν τις συντάξεις τους μέσω της Ueno.