Κυβερνοεπιθέσεις σε ψυγεία: Πώς χάκερ αλλοιώνουν τρόφιμα από απόσταση – Τα σημάδια που πρέπει να προσέχετε
Περισσότερα από 300 εκτεθειμένα συστήματα εντοπίστηκαν στην Ελλάδα, με αναφορές περιστατικών σε Αθήνα, Άρτα, Ιωάννινα, Πρέβεζα και Κρήτη – Τι πρέπει να κάνουν καταναλωτές και επιχειρήσεις
Μια νέα μορφή κυβερνοεπίθεσης, με στόχο τα ηλεκτρονικά συστήματα ελέγχου ψυγείων και καταψυκτών, προκαλεί ανησυχία, καθώς επιτρέπει σε χάκερ να μεταβάλλουν εξ αποστάσεως τις θερμοκρασίες λειτουργίας των εγκαταστάσεων και να προκαλούν αλλοίωση των αποθηκευμένων τροφίμων.
Στην Ελλάδα έχουν εντοπιστεί περισσότερα από 300 συστήματα που είναι εκτεθειμένα στο διαδίκτυο και θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο τέτοιων ενεργειών. Αναφορές για περιστατικά υπάρχουν σε Αθήνα, Άρτα, Ιωάννινα, Πρέβεζα και Κρήτη.
Το ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι οι δράστες δεν χρειάζεται να εισέλθουν σε ένα κατάστημα ή σε μια αποθήκη. Αρκεί να αποκτήσουν πρόσβαση στο ψηφιακό σύστημα που ελέγχει τις ψυκτικές εγκαταστάσεις, προκειμένου να αλλάξουν τις ρυθμίσεις και να προκαλέσουν ζημιές στα προϊόντα.
«Δεν είναι επίθεση σε σούπερ μάρκετ, είναι επίθεση στο πιο καθημερινό πράγμα που έχουμε»
Τη διάσταση της απειλής και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στην καθημερινότητα περιγράφει ο Νίκος Βασιλάκος, σύμβουλος Ψυχικής Υγείας Διαδικτύου.
Όπως επισημαίνει, η συγκεκριμένη πρακτική διαφέρει από τις συνηθισμένες κυβερνοεπιθέσεις που έχουν ως στόχο την οικονομική απολαβή μέσω εκβιασμών ή την υποκλοπή προσωπικών δεδομένων.
«Αυτό δεν είναι επίθεση σε σούπερ μάρκετ. Είναι επίθεση στο πιο καθημερινό πράγμα που έχουμε: το κρύο που κρατάει το φαγητό μας ασφαλές. Κανείς δεν ζήτησε λύτρα. Κανείς δεν έκλεψε δεδομένα. Κάποιος ανέβασε τη θερμοκρασία και έφυγε. Άρα δεν μιλάμε για εγκληματίες που θέλουν χρήματα. Μιλάμε για κάποιον που θέλει να δείξει ότι μπορεί», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Εξηγώντας την επιλογή των ψυκτικών εγκαταστάσεων ως στόχου, υποστηρίζει ότι τέτοιες επιθέσεις μπορούν να προκαλέσουν αναστάτωση και αβεβαιότητα, χωρίς να απαιτείται άμεση σωματική βλάβη.
Οι επιχειρήσεις καλούνται να διαπιστώσουν εάν πρόκειται για τεχνική βλάβη ή για σκόπιμη παρέμβαση, ενώ οι καταναλωτές ενδέχεται να αμφισβητούν την ασφάλεια των προϊόντων που αγοράζουν.
«Γιατί ψυγεία; Γιατί δεν σκοτώνουν. Σε κάνουν όμως να αμφιβάλλεις. Στην Κηφισιά οι άνθρωποι έχασαν μία ώρα ρωτώντας “βλάβη είναι ή μας χτύπησαν;”. Αυτή η ώρα είναι ο στόχος», σημειώνει.
Γιατί οι «έξυπνες» συσκευές γίνονται στόχος
Η ολοένα μεγαλύτερη σύνδεση εγκαταστάσεων και συσκευών στο διαδίκτυο διευκολύνει την απομακρυσμένη διαχείρισή τους, δημιουργεί όμως και νέους κινδύνους όταν δεν εφαρμόζονται επαρκή μέτρα προστασίας.
Σύμφωνα με τον Νίκο Βασιλάκο, συστήματα που δεν αντιμετωπίζονται ως συμβατικοί υπολογιστές, όπως τα ψυγεία, οι εγκαταστάσεις θέρμανσης και τα αντλιοστάσια, μπορεί να αποτελέσουν ευάλωτα σημεία.
«Ό,τι συνδέσαμε στο ίντερνετ για ευκολία, το συνδέσαμε και για όποιον θέλει να κάνει ζημιά. Το ψυγείο, η θέρμανση, το αντλιοστάσιο. Κανείς δεν τα θεωρεί υπολογιστές. Γι’ αυτό είναι τα πιο εύκολα», τονίζει.
Τι πρέπει να προσέχουν οι καταναλωτές
Ο ειδικός καλεί τους πολίτες να μην αντιδρούν με πανικό και να αποφεύγουν τις μαζικές αγορές ή το άδειασμα των ραφιών των καταστημάτων. Μια τέτοια συμπεριφορά θα μπορούσε να ενισχύσει την αναστάτωση που ενδεχομένως επιδιώκουν οι δράστες.
Αντίθετα, συνιστά προσεκτικό έλεγχο των κατεψυγμένων προϊόντων κατά την αγορά τους, δίνοντας ιδιαίτερη σημασία στην κατάσταση των συσκευασιών.
Ειδικότερα, οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι επιφυλακτικοί όταν διαπιστώνουν:
- Κατεψυγμένα τρόφιμα που έχουν κολλήσει μεταξύ τους και σχηματίζουν έναν συμπαγή όγκο.
- Ασυνήθιστα μεγάλες ποσότητες πάγου στο εσωτερικό της συσκευασίας.
- Παραμορφώσεις ή άλλες εμφανείς αλλοιώσεις στη συσκευασία.
Τα συγκεκριμένα σημάδια ενδέχεται να υποδεικνύουν ότι τα προϊόντα έχουν αποψυχθεί και στη συνέχεια έχουν καταψυχθεί ξανά. Σε μια τέτοια περίπτωση, η σύσταση είναι να αποφεύγεται η αγορά τους.
Τι πρέπει να κάνουν οι επιχειρήσεις
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η προστασία των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν συνδεδεμένα συστήματα ψύξης.
Το πρώτο βήμα είναι να ελέγξουν ποιοι διαθέτουν απομακρυσμένη πρόσβαση στις εγκαταστάσεις τους και υπό ποιες προϋποθέσεις. Παράλληλα, θα πρέπει να επικοινωνήσουν με τους τεχνικούς που αναλαμβάνουν τη συντήρηση των συστημάτων, ζητώντας σαφείς πληροφορίες για τα μέτρα κυβερνοασφάλειας που εφαρμόζονται.
«Τι κάνει ο μαγαζάτορας; Παίρνει σήμερα τον ψυκτικό του και ρωτάει ένα πράγμα: ποιος άλλος μπορεί να μπει στα ψυγεία μου από απόσταση; Αν δεν απαντήσει σε μία πρόταση, έχει πρόβλημα», υπογραμμίζει ο Νίκος Βασιλάκος.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας έχει προειδοποιήσει για την ανάγκη αποσύνδεσης των συστημάτων ψύξης από το δημόσιο διαδίκτυο, ώστε να αποτρέπεται η μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση.
«Το ερώτημα δεν είναι αν θα ξανασυμβεί»
Ο Νίκος Βασιλάκος εκτιμά ότι η συγκεκριμένη μέθοδος ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί ξανά, καθώς η τεχνική έχει πλέον γίνει γνωστή και μπορεί να αξιοποιηθεί από διαφορετικούς δράστες.
«Αυτό θα ξανασυμβεί. Αύγουστος, Οκτώβριος, Νοέμβριος. Η μέθοδος είναι πια γνωστή σε όποιον διαβάζει ειδήσεις. Το ερώτημα δεν είναι αν θα χτυπήσει στην Ελλάδα. Χτύπησε. Το ερώτημα είναι πόσοι θα πουν “βλάβη ήταν” και δεν θα το ψάξουν περισσότερο», αναφέρει.
Ποιοι βρίσκονται πίσω από τις επιθέσεις
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει ανάληψη ευθύνης για τις επιθέσεις, ενώ δεν έχουν προκύψει σαφείς ενδείξεις ότι στόχος των δραστών είναι η απόσπαση χρημάτων ή η υποκλοπή δεδομένων.
Μεταξύ των ενδεχομένων που εξετάζονται είναι η πρόκληση κοινωνικής αναστάτωσης και η επίδειξη τεχνολογικών δυνατοτήτων.
Παράλληλα, έχει διατυπωθεί η εκτίμηση ότι ενδέχεται να εμπλέκονται οργανωμένες ομάδες με κρατική υποστήριξη, με αναφορές ακόμη και σε πιθανές διασυνδέσεις με τη Ρωσία ή την Κίνα. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία που να επιβεβαιώνουν αυτές τις υποψίες.
