Πώς οι αμερικανικές εκλογές μπορεί να εκτινάξουν παραπάνω τις τιμές του πετρελαίου.

Περισσότερα εμπορικά πλοία έχουν δεχθεί επιθέσεις τον Οκτώβριο από οποιαδήποτε άλλη στιγμή στον πόλεμο. Ωστόσο, σε αντίθεση με τον Μάρτιο, όταν οι εξαγωγές μειώθηκαν κατακόρυφα, τα δεξαμενόπλοια συνέχισαν να μεταφέρουν σημαντικούς όγκους αργού πετρελαίου μέσω του Ορμούζ, σε ένδειξη ότι η ναυτιλιακή βιομηχανία έχει προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες που επικρατούν στον Περσικό Κόλπο.

Μάλιστα οι πραγματικές εξαγωγές αργού πετρελαίου μέσω του Ορμούζ ανήλθαν σε σχεδόν 11,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα κατά μέσο όρο τον Οκτώβριο, μόνο περίπου 2% χαμηλότερες από τον Σεπτέμβριο, παρά την απότομη κλιμάκωση της βίας, σύμφωνα με τα στοιχεία της Kpler.

Oι τιμές του πετρελαίου όμως διατηρούνται σταθερά πέριξ του 10%-17% πάνω από τα 100 δολάρια- ανάλογα τη λήξη του συμβολαίου- παρά το γεγονός ότι τα δεξαμενόπλοια αψηφούν την απότομη κλιμάκωση των ιρανικών επιθέσεων προκειμένου να διατηρήσουν τη ροή αργού πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ.

Μια πρακτική που δεν υπολείπεται κινδύνου.

Μέχρι τις 27 Οκτωβρίου, τουλάχιστον 30 πλοία, κυρίως πετρελαιοφόρα, επλήγησαν, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν τουλάχιστον 16 ναυτικοί, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού , μιας υπηρεσίας των Ηνωμένων Εθνών. Οι επιθέσεις σε πλοία διπλασιάστηκαν τον Οκτώβριο σε σύγκριση με 15 επιβεβαιωμένα περιστατικά τον Σεπτέμβριο.

Παρά το γεγονός όμως ότι τα δεξαμενόπλοια αψηφώντας τους κινδύνους συνεχίζουν να μεταφέρουν σημαντικούς όγκους αργού πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ, η τιμή του Brent διαπραγματεύεται κοντά στα υψηλά του Μαρτίου, όταν η αγορά ήταν υπό καθεστώς πανικού, καθώς οι εξαγωγές αργού πετρελαίου είχαν μειωθεί κατά 90% στα 1,8 εκατομμύρια βαρέλια/ημέρα από 16 εκατομμύρια βαρέλια/ημέρα τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Kpler.

Γιατί λοιπόν ενώ οι ροές αργού πετρελαίου έχουν ανακάμψει τους τελευταίους οκτώ μήνες, με τον αμερικανικό στρατό να παρέχει προστασία στα δεξαμενόπλοια που διέρχονται από το Ορμούζ παρά την κλιμάκωση των επιθέσεων τις Τεχεράνης, οι τιμές του πετρελαίου πλησιάζουν πάλι τα 120 δολάρια/βαρέλι;

Οι λόγοι που κρατάνε τις τιμές ψηλά και ο ρόλος των αμερικανικών εκλογών

Οι τιμές του αργού πετρελαίου έχουν αυξηθεί περισσότερο από 13% αυτόν τον μήνα, καθώς οι συνθήκες ασφαλείας έχουν επιδεινωθεί στον Περσικό Κόλπο. Το διεθνές συμβόλαιο Brent λήξης Δεκεμβρίου 2026 το οποίο έληξε την Παρασκευή έκλεισε κοντά στα 117-118 δολάρια/βαρέλι, ενώ του Ιανουαρίου διαπραγματεύεται πέριξ των 113 δολαρίων/βαρέλι.

Oι λόγοι αυτής της κλιμάκωσης είναι:

– Το «κρυφό» κόστος του Shuttle System

Οι ναυτιλιακές εταιρείες έχουν πράγματι προσαρμοστεί στην περίοδο του πολέμου στον Περσικό Κόλπο, αλλά με πολύ υψηλό κόστος, καθώς πρόκειται για μια πραγματικά πολύ δύσκολη κατάσταση, με τα πλοία να δέχονται επιθέσεις σε καθημερινή βάση.

Oι αυξημένες ροές στο πρώτο μισό του Οκτωβρίου λόγω της προσαρμογής στην έκρυθμη κατάσταση που επικρατεί στα Στενά του Ορμούζ απαίτησαν περισσότερο εξοπλισμό και ένα περίπλοκο και πανάκριβο σύστημα εφοδιαστικής.

Βλέπετε, οι ναυτιλιακές εταιρείες προσαρμόστηκαν δημιουργώντας ένα σύστημα κυκλικών δρομολογίων -shuttle system- για να μειώσουν τον κίνδυνο επίθεσης. Τα δεξαμενόπλοια φορτώνουν αργό πετρέλαιο σε λιμάνια του Περσικού Κόλπου, πλέουν μέσω των Στενών του Ορμούζ με απενεργοποιημένους τους αναμεταδότες τους και μεταφορτώνουν το φορτίο σε δεξαμενόπλοια που περιμένουν στον Κόλπο του Ομάν, τα οποία στη συνέχεια το παραδίδουν σε διυλιστήρια στην Ασία.

Το σύστημα κυκλικών δρομολογίων αποδείχθηκε αποτελεσματικό για την εξαγωγή του πετρελαίου, με τις ροές μέσω του Ορμούζ να καταγράφουν άλμα άνω του 70% από τον Ιούλιο, σύμφωνα με την Kpler.

Ωστόσο, αυτό το σύστημα είναι σαφώς πιο περίπλοκο από πλευράς logistics και δαπανηρό σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, καθώς απαιτεί περισσότερο εξοπλισμό, περισσότερα πλοία και έμπειρα πληρώματα. Αρκεί να αναφέρουμε ότι το 20% του παγκόσμιου στόλου υπερδεξαμενόπλοιων είναι ακινητοποιημένο για να βοηθήσει στη μεταφορά πετρελαίου από τον Κόλπο.

Αντί λοιπόν ένα πλοίο να φορτώσει και να φύγει απευθείας για την Ασία, τώρα χρειάζονται δύο πλοία: το πρώτο ρισκάρει να μπει στο Ορμούζ με σβηστά ραντάρ, ξεφορτώνει το πετρέλαιο σε ένα δεύτερο πλοίο στον Κόλπο του Ομάν, και το δεύτερο φεύγει για τον προορισμό του. Αυτή η διπλή εργασία αυξάνει τα ναύλα και τον χρόνο, σπρώχνοντας την τιμή του πετρελαίου προς τα πάνω.

-Τα πανύψηλα ναύλα

Οι ναύλοι έχουν εκτοξευθεί, καθιστώντας πιο ελκυστικό για τους ριψοκίνδυνους στον κλάδο να πραγματοποιήσουν αυτά τα ταξίδια αλλά… με το αζημίωτο.

Η ενοικίαση ενός υπερδεξαμενόπλοιου για να πραγματοποιήσει το ταξίδι από τον Κόλπο του Ομάν στην Ασία στις αρχές Σεπτεμβρίου κόστιζε 249.000 δολάρια την ημέρα. Την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου, η τιμή είχε εκτοξευθεί σε περισσότερα από 900.000 δολάρια την ημέρα. Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 21 δολάρια σε κόστος μεταφοράς ανά Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 21 δολάρια σε κόστος μεταφοράς ανά βαρέλι αργού πετρελαίου σε σύγκριση με 6,50 δολάρια το βαρέλι τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του CNBC.

Έτσι ακόμα και οι εισαγωγείς στην Ασία που μέχρι πρότινος πλήρωναν ελάχιστα μεταφορικά, επιβαρύνονται πλέον 20% έως 30% για τη μεταφορά του αργού. Αυτό βέβαια με τη σειρά του επηρεάζει τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων.