ΨΥΧΡΟΛΟΥΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΥΤΙΝ… Η «ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΛΙΣΤΑ»

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Δυσαρέσκεια και ανησυχία προκαλεί στη Μόσχα η εκλογική ήττα του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ενός ηγέτη που διατηρούσε στενούς δεσμούς με τη Ρωσία και αποτελούσε σημαντικό εταίρο της στα Βαλκάνια. Το Κρεμλίνο δήλωσε ότι έλαβε γνώση του αποτελέσματος και εξέφρασε την ελπίδα πως η συνεργασία με το Βελιγράδι θα συνεχιστεί και υπό τη νέα κυβέρνηση. Ωστόσο, η επικράτηση της Φοιτητικής Λίστας δημιουργεί αβεβαιότητα για την πορεία των σχέσεων ανάμεσα στη Σερβία, τη Ρωσία και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η ήττα Βούτσιτς αλλάζει τις ισορροπίες

Στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου, η Φοιτητική Λίστα επικράτησε του συνασπισμού που στήριζε τον Βούτσιτς, τερματίζοντας δεκατέσσερα χρόνια πολιτικής κυριαρχίας του. Με σχεδόν το σύνολο των ψήφων καταμετρημένο, οι προβολές έδιναν στους φοιτητές περίπου 52,7% και έως 140 έδρες στην 250μελή Βουλή, ενώ ο συνασπισμός του Βούτσιτς συγκέντρωνε περίπου 39%. Ο ίδιος αναγνώρισε την ήττα του.

Η προσπάθειά του να επιστρέψει στην πρωθυπουργία, μετά την αποχώρησή του από την προεδρία, δεν ανέκοψε το κύμα αμφισβήτησης. Η συμμετοχή κινήθηκε κοντά στο 70%, καθώς η δυσαρέσκεια για τη διαφθορά, την ευνοιοκρατία, την πίεση στους θεσμούς και την περιορισμένη πολυφωνία εκφράστηκε στην κάλπη.


Γιατί η Μόσχα ανησυχεί

Η Σερβία αποτελεί σημαντικό εταίρο της Ρωσίας στα Βαλκάνια. Αγοράζει μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου από τη Gazprom, διατηρεί στενούς πολιτικούς και οικονομικούς δεσμούς με τη Μόσχα και δεν έχει ευθυγραμμιστεί με τις ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της Ρωσίας για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Η νέα πολιτική ηγεσία δεν έχει ανακοινώσει ότι θα αλλάξει άμεσα αυτή την πολιτική. Η Φοιτητική Λίστα έχει δηλώσει ότι δεν σκοπεύει να επιβάλει κυρώσεις στη Μόσχα, ενώ υποστηρίζει τη διατήρηση της στρατιωτικής ουδετερότητας της χώρας και απορρίπτει την ένταξη στο ΝΑΤΟ. Ωστόσο, η ανατροπή του Βούτσιτς στερεί από τη Ρωσία έναν ηγέτη με τον οποίο είχε καλλιεργήσει στενή σχέση και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αναπροσαρμογής των ισορροπιών.

Το Κρεμλίνο τόνισε ότι εκτιμά τη συμβολή του Βούτσιτς στις διμερείς σχέσεις και εξέφρασε την προσδοκία πως οι νέες αρχές θα συνεχίσουν τη συνεργασία. Η πραγματική στάση της νέας κυβέρνησης, όμως, θα φανεί από τις αποφάσεις της για την ενέργεια, τις σχέσεις με την ΕΕ και την πολιτική απέναντι στη Μόσχα.


Από την τραγωδία του Νόβι Σαντ στο φοιτητικό κίνημα

Η πολιτική κρίση ξεκίνησε μετά την κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, την 1η Νοεμβρίου 2024, που κόστισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους. Η τραγωδία πυροδότησε οργή και ερωτήματα για τα έργα ανακαίνισης, την εποπτεία τους και τις ευθύνες των αρμόδιων αρχών. Οι διαδηλωτές συνέδεσαν το δυστύχημα με τη διαφθορά και τις παραλείψεις, ζητώντας διαφάνεια, λογοδοσία και ουσιαστική έρευνα.

Οι φοιτητές οργάνωσαν συνελεύσεις και καταλήψεις, ενώ οι κινητοποιήσεις εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα. Στο πλευρό τους βρέθηκαν εκπαιδευτικοί, αγρότες, εργαζόμενοι και πολίτες που ζητούσαν αλλαγές στους θεσμούς. Έτσι, η αρχική διαμαρτυρία για την τραγωδία μετατράπηκε σε ευρύτερη αμφισβήτηση του τρόπου με τον οποίο κυβερνιόταν η Σερβία.

Μια κοινωνία που ζητούσε απαντήσεις για 16 νεκρούς έφτασε τελικά να αμφισβητήσει ολόκληρο το πολιτικό μοντέλο που είχε οικοδομηθεί γύρω από τον Βούτσιτς.


Η συλλογική οργάνωση και το δύσκολο στοίχημα της επόμενης ημέρας

Η Φοιτητική Λίστα δεν στηρίχθηκε σε έναν παραδοσιακό κομματικό αρχηγό. Οι υποψήφιοί της επιλέχθηκαν μέσα από διαδικασίες των φοιτητικών συνελεύσεων και προήλθαν κυρίως από τον ακαδημαϊκό χώρο, τις επιστήμες και την κοινωνία των πολιτών. Επικεφαλής του ψηφοδελτίου τέθηκε ο καρδιολόγος και καθηγητής Ιλία Σρντάνοβιτς, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αναδείχθηκε αυτομάτως και ως υποψήφιος πρωθυπουργός.

Η απουσία παραδοσιακής ηγεσίας βοήθησε το κίνημα να συσπειρώσει πολίτες που δεν εμπιστεύονταν τα υφιστάμενα κόμματα. Τώρα, όμως, αρχίζει η δυσκολότερη δοκιμασία. Η νέα πλειοψηφία πρέπει να συμφωνήσει σε πρωθυπουργό, να στελεχώσει την κυβέρνηση και να μετατρέψει τις εξαγγελίες για ανεξάρτητη Δικαιοσύνη, καταπολέμηση της διαφθοράς και ενίσχυση της δημόσιας εκπαίδευσης και υγείας σε συγκεκριμένες πολιτικές.


Το μήνυμα προς τις κυβερνήσεις

Η εκλογική ανατροπή στη Σερβία στέλνει ένα ευρύτερο πολιτικό μήνυμα. Η επικοινωνιακή υπεροχή, οι υποσχέσεις παροχών και η μακρά παραμονή στην εξουσία δεν εξασφαλίζουν από μόνες τους την κοινωνική ανοχή. Όταν οι πολίτες θεωρούν ότι οι ευθύνες αποφεύγονται, οι θεσμοί πιέζονται και οι καταγγελίες μένουν χωρίς πειστικές απαντήσεις, η δυσαρέσκεια μπορεί να μετατραπεί σε πολιτική απόφαση. Για την ελληνική κυβέρνηση, η εξέλιξη αυτή αποτελεί προειδοποίηση με ευρύτερη σημασία. Η εμπιστοσύνη των πολιτών δεν εξασφαλίζεται με διαβεβαιώσεις, αλλά με λογοδοσία, διαφάνεια και απαντήσεις όταν το κράτος αποτυγχάνει. Η Φοιτητική Λίστα κέρδισε την κάλπη. Τώρα καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να αλλάξει το σύστημα χωρίς να αναπαράγει τις πρακτικές που κατήγγειλε.

ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΣΕΙΣΜΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΝΙΚΗ ΤΗΣ «ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΛΙΣΤΑΣ» – «ΧΑΣΑΜΕ» ΠΑΡΑΔΕΧΤΗΚΕ Ο ΒΟΥΤΣΙΤΣ