Με συμμετοχή που πλησίασε το 70%, οι ψηφοφόροι έδωσαν ισχυρό προβάδισμα στο κίνημα που γεννήθηκε μετά την τραγωδία του Νόβι Σαντ και μετέτρεψε την κοινωνική οργή σε εκλογική δύναμη. Η επόμενη ημέρα ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο για τη Σερβία, με κρίσιμο ζητούμενο αν η εκλογική νίκη μπορεί να μετατραπεί σε αποτελεσματική διακυβέρνηση.
Η πολιτική κυριαρχία του Αλεξάνταρ Βούτσιτς και του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος δέχεται ισχυρό πλήγμα. Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι η Φοιτητική Λίστα κέρδισε τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές, ύστερα από 14 χρόνια κατά τα οποία το κόμμα του διαμόρφωνε τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα.
«Είναι σαφές ότι χάσαμε αυτές τις εκλογές», δήλωσε, διευκρινίζοντας πως τα στοιχεία που είχε στη διάθεσή του ήταν ακόμη προσωρινά. Έκανε λόγο για 135 έως 140 έδρες για τη Φοιτητική Λίστα και περίπου 105 για τη δική του παράταξη, χωρίς άλλη πολιτική δύναμη να εκλέγεται στο κοινοβούλιο.
Με βάση τα στοιχεία που παρατίθενται, η Φοιτητική Λίστα συγκέντρωσε περίπου 2,2 εκατομμύρια ψήφους, ποσοστό 52% και 138 έδρες στη Βουλή των 250 μελών. Το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα έλαβε περίπου 1,72 εκατομμύρια ψήφους, ποσοστό 32,3% και 104 έδρες. Η συμμετοχή πλησίασε το 70%, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο από τη διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας το 1992.
Το Βελιγράδι γιορτάζει την ανατροπή
Η παραδοχή της ήττας του Βούτσιτς έβγαλε στους δρόμους του Βελιγραδίου υποστηρικτές της Φοιτητικής Λίστας. Αυτοκίνητα κορνάριζαν, σημαίες κυμάτιζαν και νέοι φώναζαν «νίκη» και «τελείωσε», ενώ συγκεντρωμένοι χόρευαν υπό τους ήχους μουσικής και σφυριχτρών.
Οι πανηγυρισμοί αποτύπωσαν το μέγεθος της πολιτικής αλλαγής που θεωρούν ότι πέτυχαν οι ψηφοφόροι. Έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια κινητοποιήσεων, το φοιτητικό κίνημα κατάφερε να μεταφέρει την κοινωνική δυσαρέσκεια από τους δρόμους στην κάλπη και να αναδειχθεί σε πλειοψηφική δύναμη.
«Απόψε ακούστηκε η φωνή του λαού», δήλωσε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου Ράντομιρ Σάιτσιτς, μιλώντας εκ μέρους των φοιτητών. «Απόψε γιορτάζουμε τη νίκη, αύριο χτίζουμε το μέλλον», πρόσθεσε.
Από την τραγωδία του Νόβι Σαντ στην κάλπη
Η αφετηρία του κινήματος ήταν η κατάρρευση τμήματος του στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, τον Νοέμβριο του 2024. Δεκαέξι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και η τραγωδία πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις, με αιτήματα για απόδοση ευθυνών, δημοσιοποίηση των εγγράφων της ανακαίνισης του σταθμού και διερεύνηση των καταγγελιών για διαφθορά, κακοτεχνίες και ελλιπείς ελέγχους.
Με τον καιρό, οι κινητοποιήσεις απέκτησαν ευρύτερο πολιτικό χαρακτήρα. Οι φοιτητές κατήγγειλαν την έλλειψη λογοδοσίας και τη συγκέντρωση εξουσίας, ενώ οι διαδηλώσεις εξαπλώθηκαν σε όλη τη χώρα. Για σχεδόν δύο χρόνια, το κίνημα διατήρησε την παρουσία του μέσα από συνελεύσεις, καταλήψεις, πορείες και μεγάλες συγκεντρώσεις.
Η Φοιτητική Λίστα, με την ονομασία «Οι φοιτητές νικούν», δεν προέκυψε ως ένα συνηθισμένο κόμμα. Αναπτύχθηκε μέσα από αυτή την κοινωνική κινητοποίηση και επιχείρησε να εκφράσει πολίτες που είχαν διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες, αλλά συνέκλιναν στην απαίτηση για αλλαγή του τρόπου λειτουργίας της χώρας.
Ένα ψηφοδέλτιο χωρίς φοιτητές
Παρά την ονομασία και την προέλευσή της, κανένας από τους 250 υποψηφίους της Φοιτητικής Λίστας δεν ήταν φοιτητής. Οι νέοι επέλεξαν να μην καταλάβουν οι ίδιοι τις εκλόγιμες θέσεις, αλλά να προτείνουν πρόσωπα από διαφορετικούς επαγγελματικούς και κοινωνικούς χώρους.
Στο ψηφοδέλτιο συμμετείχαν πανεπιστημιακοί, γιατροί, καλλιτέχνες, επιχειρηματίες, αγρότες, κοινωνικοί ακτιβιστές και αθλητές. Οι υποψηφιότητες συζητήθηκαν πρώτα στις συνελεύσεις των πανεπιστημίων και στη συνέχεια σε πανεθνικό επίπεδο, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί ο ρόλος των κλειστών κομματικών μηχανισμών.
Επικεφαλής τέθηκε ο καρδιολόγος και πανεπιστημιακός Ίλια Σρντάνοβιτς, ο οποίος παρέμεινε σχετικά άγνωστος στο ευρύ κοινό πριν από την προεκλογική περίοδο. Ο ίδιος απέφυγε να εμφανιστεί ως αρχηγός, καθώς το κίνημα επέλεξε να δώσει έμφαση στη συλλογική εκπροσώπηση και όχι σε μια προσωποκεντρική ηγεσία.
Το ψηφοδέλτιο κατατέθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2026 και εγκρίθηκε την επόμενη ημέρα από την αρμόδια εκλογική επιτροπή. Για τη συμμετοχή του συγκεντρώθηκαν περισσότερες από 69.000 επικυρωμένες υπογραφές, ενώ η εκλογική νομοθεσία απαιτούσε 10.000.
Οι δεσμεύσεις και τα δύσκολα ερωτήματα
Η προεκλογική εκστρατεία επικεντρώθηκε στην αποκατάσταση της δημοκρατικής λειτουργίας των θεσμών και στην αντιμετώπιση της διαφθοράς. Μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων της Φοιτητικής Λίστας είναι η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, η διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις, η μεταρρύθμιση των κρατικών θεσμών και η οικονομική ανασυγκρότηση.
Τον Σεπτέμβριο παρουσιάστηκε πρόγραμμα 11 σημείων. Σε αυτό περιλαμβάνονται η δημιουργία ειδικής αστυνομικής υπηρεσίας που θα υποστηρίζει τις εισαγγελικές έρευνες και η δήμευση περιουσιακών στοιχείων που έχουν αποκτηθεί παράνομα. Προβλέπονται επίσης κοινωνικά μέτρα, όπως δωρεάν σχολικά βιβλία και σημαντική μείωση στις τιμές των φαρμάκων.
Το κίνημα απέφυγε να βρεθεί στο επίκεντρο των έντονων ιδεολογικών αντιπαραθέσεων για το Κόσοβο, την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις σχέσεις με τη Ρωσία. Έδωσε προτεραιότητα στα εσωτερικά ζητήματα, μια επιλογή που του επέτρεψε να συσπειρώσει ψηφοφόρους με διαφορετικές πολιτικές πεποιθήσεις.
Τώρα, όμως, η εκλογική νίκη φέρνει μαζί της απαιτήσεις που δεν απαντώνται μόνο με ένα ισχυρό μήνυμα αλλαγής. Η νέα δύναμη καλείται να συγκροτήσει κυβερνητικό σχέδιο, να στελεχώσει θεσμούς και να λάβει αποφάσεις για την οικονομία και τη λειτουργία του κράτους. Η κάλπη επιβεβαίωσε ότι μπορεί να αμφισβητήσει την παλιά πολιτική τάξη. Το επόμενο ζητούμενο είναι αν μπορεί να αναλάβει την ευθύνη της διακυβέρνησης.
Ο Ντέγιαν Μποντιρόγκα στο ψηφοδέλτιο
Ανάμεσα στα πρόσωπα που συμμετείχαν στη Φοιτητική Λίστα βρίσκεται και ο Ντέγιαν Μποντιρόγκα, πρόεδρος της EuroLeague και μία από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες του σερβικού αθλητισμού. Το όνομά του κατατάχθηκε στην 24η θέση του ψηφοδελτίου.
Ο πρώην άσος του Παναθηναϊκού, της Ρεάλ Μαδρίτης και της Μπαρτσελόνα συμμετείχε σε συγκεντρώσεις του κινήματος και εξέφρασε δημόσια τη στήριξή του στην πολιτική αλλαγή. Την ημέρα των εκλογών δήλωσε ότι η χώρα δίνει μάχη για την ελευθερία της και για την ανάκτηση ενός κράτους που, όπως υποστήριξε, έχει «υφαρπαγεί».
Η παρουσία του έδωσε στο εγχείρημα μεγαλύτερη δημόσια απήχηση, αλλά και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της προσπάθειας να ενταχθούν στο ψηφοδέλτιο πρόσωπα που δεν προέρχονται από την κομματική ιεραρχία.
Εκστρατεία και έξω από τα αστικά κέντρα
Η εκλογική επιτυχία δεν περιορίστηκε στα πανεπιστήμια και στις μεγάλες πόλεις. Οι φοιτητές πραγματοποίησαν πορείες με ποδήλατα και πεζοπορίες, φτάνοντας σε μικρές πόλεις και αγροτικές περιοχές που παραδοσιακά θεωρούνταν προπύργια του Βούτσιτς και του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος.
Η άμεση επαφή με τους πολίτες και η εικόνα ενός κινήματος έξω από τους καθιερωμένους κομματικούς μηχανισμούς συνέβαλαν στη διεύρυνση της απήχησής του. Παράλληλα, οι φοιτητές αντιμετώπισαν επικρίσεις από φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης και κατηγορίες του Βούτσιτς ότι εξυπηρετούν ξένα συμφέροντα, τις οποίες απέρριψαν.
Η προεκλογική περίοδος σημαδεύτηκε επίσης από καταγγελίες για πιέσεις σε ψηφοφόρους, παρακολουθήσεις ακτιβιστών, κυβερνοεπιθέσεις και άνιση πρόσβαση στα μέσα ενημέρωσης. Οι αναφορές αυτές προσθέτουν ένα ακόμη βάρος στην επόμενη ημέρα, καθώς η νέα κοινοβουλευτική δύναμη καλείται να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.
Καταγγελίες για παρατυπίες και επιθέσεις
Η εκλογική διαδικασία δεν κύλησε χωρίς καταγγελίες. Οργανώσεις ανέφεραν περιστατικά που αφορούν εξαγορά ψήφων, διπλούς εκλογικούς καταλόγους και επιθέσεις σε ψηφοφόρους.
Σοβαρό επεισόδιο καταγράφηκε στο Πάντσεβο, έξω από εκλογικό τμήμα στη Γεωργική Σχολή της πόλης. Ομάδα κουκουλοφόρων επιτέθηκε σε νεαρούς που περίμεναν να ψηφίσουν. Βίντεο που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο δείχνουν έναν νεαρό με αιμόφυρτο πρόσωπο. Η αστυνομία έσπευσε στο σημείο για έρευνα και στους τραυματίες παρασχέθηκε ιατρική βοήθεια.
Παράλληλα, κυκλοφόρησε βίντεο με εκατοντάδες μαυροφορεμένους νεαρούς με κουκούλες να κινούνται σε κεντρική λεωφόρο του Βελιγραδίου. Στην πρωτεύουσα καταγράφηκε ενισχυμένη παρουσία αστυνομικών δυνάμεων και οχημάτων καταστολής διαδηλώσεων. Φάλαγγα περίπου 20 βαρέων αστυνομικών οχημάτων εντοπίστηκε νωρίτερα στον αυτοκινητόδρομο Βελιγραδίου προς Νις, με κατεύθυνση την πρωτεύουσα.
Παρόμοια οχήματα είχαν χρησιμοποιηθεί στις διαδηλώσεις του καλοκαιριού του 2025 στο Νόβι Σαντ, όταν οι αστυνομικές δυνάμεις επιχείρησαν να απωθήσουν διαδηλωτές από λεωφόρους και βασικούς οδικούς άξονες.
Η επιλογή των υποψηφίων και το μοντέλο εκπροσώπησης
Παρά το όνομά της, η «Φοιτητική Λίστα» δεν περιλάμβανε φοιτητές ανάμεσα στους 250 υποψηφίους της. Το κίνημα επέλεξε πρόσωπα από διαφορετικούς επαγγελματικούς και κοινωνικούς χώρους, όπως πανεπιστημιακούς, γιατρούς, καλλιτέχνες, αγρότες, επιχειρηματίες και ακτιβιστές. Οι φοιτητές υποστήριξαν ότι οι υποψηφιότητες δεν προέκυψαν από αποφάσεις κομματικών αρχηγών ή κλειστές διαπραγματεύσεις, αλλά από μια διαδικασία συζητήσεων και συνελεύσεων που διήρκεσε περισσότερο από έναν χρόνο.
Η επιλογή αυτή συνδέεται με την προσπάθεια του κινήματος να μεταφέρει τη δράση του από τους δρόμους στους θεσμούς, χωρίς να υιοθετήσει το μοντέλο ενός ισχυρού, προσωποκεντρικού αρχηγού. Επικεφαλής του ψηφοδελτίου τέθηκε ο καρδιολόγος και καθηγητής Ιατρικής Ίλια Σρντάνοβιτς, ο οποίος δεν παρουσιάστηκε ως ο μοναδικός ηγέτης της προσπάθειας. Η Φοιτητική Λίστα επιδίωξε να αναδείξει τη συλλογική εκπροσώπηση, με τους υποψηφίους να αναλαμβάνουν την ευθύνη να μεταφέρουν τα αιτήματα των πολιτών μέσα στο κοινοβούλιο.
Οι προτάσεις για τους θεσμούς και την καθημερινότητα
Το πρόγραμμα της λίστας περιλάμβανε προτάσεις για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, τη διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις και την αντιμετώπιση της διαφθοράς. Ανάμεσα στα μέτρα που παρουσιάστηκαν ήταν η δημιουργία ειδικής αστυνομικής υπηρεσίας για την υποστήριξη των εισαγγελικών ερευνών, καθώς και η δήμευση περιουσιακών στοιχείων που έχουν αποκτηθεί παράνομα. Στο κοινωνικό πεδίο, το σχέδιο περιλάμβανε δωρεάν σχολικά βιβλία και μείωση του κόστους των φαρμάκων.
Η έμφαση στα εσωτερικά ζητήματα επέτρεψε στο κίνημα να συγκεντρώσει ψηφοφόρους με διαφορετικές πολιτικές απόψεις. Η στάση του απέναντι σε κρίσιμα θέματα εξωτερικής πολιτικής, όπως οι σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Ρωσία, δεν αποσαφηνίστηκε με τον ίδιο τρόπο. Σημείωση για το κείμενό σου: οι θέσεις ότι δεν θα επιβληθούν κυρώσεις στη Ρωσία, ότι δεν θα υπάρξει παραχώρηση του Κοσόβου και ότι η Σερβία δεν θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ δεν προκύπτουν από το συνημμένο κείμενο. Το αρχικό υλικό αναφέρει ότι η λίστα απέφυγε να ανοίξει αυτές τις ιδεολογικές αντιπαραθέσεις.
Η εκστρατεία πέρα από τα μεγάλα αστικά κέντρα
Η απήχηση της Φοιτητικής Λίστας δεν περιορίστηκε στους νέους και στις μεγάλες πόλεις. Μέλη του κινήματος πραγματοποίησαν πορείες με ποδήλατα και πεζοπορίες, επισκεπτόμενα μικρές πόλεις και αγροτικές περιοχές που θεωρούνταν παραδοσιακά ισχυρές για το κόμμα του Βούτσιτς. Η άμεση επαφή με τους κατοίκους έδωσε στο κίνημα τη δυνατότητα να διευρύνει την εκλογική του βάση πέρα από τον αρχικό πυρήνα των φοιτητικών κινητοποιήσεων.
Κατά την προεκλογική περίοδο, οι φοιτητές δέχθηκαν επιθέσεις από φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης και κατηγορίες ότι εξυπηρετούν ξένα συμφέροντα, τις οποίες απέρριψαν. Παράλληλα, καταγράφηκαν αναφορές για πιέσεις σε ψηφοφόρους, παρακολουθήσεις ακτιβιστών, κυβερνοεπιθέσεις και άνιση πρόσβαση στα μέσα ενημέρωσης.
Η εκλογική ημέρα συνοδεύτηκε από καταγγελίες για παρατυπίες και περιστατικά βίας. Στο Πάντσεβο, έξω από εκλογικό τμήμα κοντά στη Γεωργική Σχολή, ομάδα μασκοφόρων επιτέθηκε σε νεαρούς που βρίσκονταν στο σημείο. Βίντεο που αναρτήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδειξαν έναν από τους νεαρούς με αιμόφυρτο πρόσωπο. Η αστυνομία μετέβη στην περιοχή και οι εισαγγελικές αρχές ανακοίνωσαν ότι διερευνούσαν το περιστατικό και την ταυτότητα των εμπλεκομένων.
Παράλληλα, καταγράφηκε αυξημένη παρουσία αστυνομικών δυνάμεων στο Βελιγράδι, ενώ φάλαγγα βαρέων οχημάτων της αστυνομίας κινήθηκε προς την πρωτεύουσα. Οι εικόνες αυτές ενίσχυσαν την ανησυχία για το κλίμα που επικρατούσε την ημέρα των εκλογών, χωρίς από μόνες τους να αποδεικνύουν ότι συνδέονταν με συγκεκριμένο σχεδιασμό ή με τα επεισόδια στα εκλογικά τμήματα.
Εκλογές στη Σερβία: Παραδέχθηκε την ήττα του ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
