Στους δρόμους βγαίνουν σήμερα, Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, μαθητές, φοιτητές, εκπαιδευτικοί και εργαζόμενοι στο Δημόσιο και στην Υγεία, με αιτήματα για ισχυρότερη δημόσια Παιδεία, αξιοπρεπείς μισθούς, ασφαλή σχολεία και ουσιαστική στήριξη όσων δυσκολεύονται να καλύψουν το κόστος των σπουδών και της στέγασης. Η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα και άλλες πόλεις βρίσκονται στο επίκεντρο μιας κινητοποίησης που ξεκίνησε με σκηνές διαμαρτυρίας και κορυφώνεται με απεργίες, στάσεις εργασίας και συλλαλητήρια.

Στο φόντο βρίσκεται ένα πιεστικό ερώτημα: πόσο προσβάσιμη παραμένει η μόρφωση όταν οι οικογένειες δυσκολεύονται να πληρώσουν ενοίκια, μετακινήσεις και βασικά έξοδα, τα σχολεία καταγράφουν ελλείψεις και οι εκπαιδευτικοί καταγγέλλουν ότι οι αποδοχές τους δεν ακολουθούν το κόστος ζωής; Οι κινητοποιήσεις στρέφουν την πίεση προς την κυβέρνηση, από την οποία ζητούνται συγκεκριμένες παρεμβάσεις και όχι γενικές διακηρύξεις για την αναβάθμιση της εκπαίδευσης.

Σκηνές διαμαρτυρίας και συγκεντρώσεις σε όλη τη χώρα

Οι φοιτητικές δράσεις άρχισαν την Τρίτη 20 Οκτωβρίου, με σκηνές στο Σύνταγμα, στον πεζόδρομο της Αγίας Σοφίας στη Θεσσαλονίκη, στην πλατεία Γεωργίου στην Πάτρα και έξω από την Περιφέρεια Ηπείρου στα Ιωάννινα. Κινητοποιήσεις έχουν προγραμματιστεί επίσης σε Λάρισα, Καρδίτσα, Βόλο και Τρίκαλα.

Οι φοιτητές διαμαρτύρονται για το κόστος σπουδών και τη στεγαστική κρίση, ζητώντας αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης των πανεπιστημίων, βελτίωση των υποδομών, ανακαίνιση και επέκταση των εστιών, υψηλότερο φοιτητικό στεγαστικό επίδομα, δωρεάν σίτιση και μετακίνηση. Ζητούν ακόμη πλαφόν στα ενοίκια και διεύρυνση των κριτηρίων για τη χορήγηση στεγαστικής ενίσχυσης.

Η κεντρική συγκέντρωση στην Αθήνα έχει οριστεί για τις 12:00 στα Προπύλαια, με κάλεσμα για πορεία προς τη Βουλή. Την ίδια ώρα, η Ομοσπονδία Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας έχει προγραμματίσει κινητοποίηση έξω από το υπουργείο Οικονομικών. Στη Θεσσαλονίκη, το συλλαλητήριο θα γίνει στις 11:30 στο Άγαλμα Βενιζέλου, ενώ στην Πάτρα έχει οριστεί συγκέντρωση στις 10:30 στην πλατεία Γεωργίου.

Στις διεκδικήσεις των φοιτητών περιλαμβάνονται επίσης η αντίθεση στην ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων και στην αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, καθώς και η αντίδραση στις διαγραφές φοιτητών. Ζητούν πτυχία με ουσιαστική επαγγελματική αξία και ίσες δυνατότητες ολοκλήρωσης των σπουδών, ανεξάρτητα από την οικονομική κατάσταση κάθε οικογένειας.

Απεργίες και στάσεις εργασίας σε Παιδεία, Υγεία και Δημόσιο

Η Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδας έχει προκηρύξει 24ωρη πανελλαδική απεργία για τους δασκάλους και τους νηπιαγωγούς. Η ΟΛΜΕ έχει ανακοινώσει στάση εργασίας από τις 11:00 έως τις 14:00 για τους καθηγητές Γυμνασίων και Λυκείων, ενώ έχει καλέσει τις τοπικές ΕΛΜΕ να συμπληρώσουν το ωράριο με στάσεις εργασίας από τις 08:00 έως τις 11:00.

Η ΑΔΕΔΥ έχει προκηρύξει στάση εργασίας για τους εργαζομένους στο Δημόσιο από τις 11:00 έως τη λήξη του ωραρίου, ώστε να διευκολυνθεί η συμμετοχή τους στις συγκεντρώσεις. Πανελλαδική απεργία πραγματοποιούν και οι νοσοκομειακοί γιατροί.

Οι απεργιακές αποφάσεις ενδέχεται να επηρεάσουν τη λειτουργία των σχολείων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλες οι σχολικές μονάδες θα παραμείνουν κλειστές. Στα νηπιαγωγεία και στα δημοτικά, το πρόγραμμα εξαρτάται από τη συμμετοχή των εκπαιδευτικών στην απεργία. Στα Γυμνάσια και στα Λύκεια, πιθανές αλλαγές αναμένονται κυρίως από τις 11:00 έως τις 14:00, ενώ πρόσθετες στάσεις εργασίας μπορεί να επηρεάσουν και τις πρωινές ώρες. Ενδέχεται να υπάρξουν τροποποιήσεις και στη λειτουργία των ολοήμερων τμημάτων.

Οι γονείς καλούνται να επικοινωνούν με τις διευθύνσεις των σχολείων για το ωρολόγιο πρόγραμμα και την ώρα αποχώρησης των παιδιών. Η συμμετοχή μαθητών σε συλλαλητήριο δεν δικαιολογεί αυτομάτως τις απουσίες, εφόσον το μάθημα πραγματοποιείται κανονικά. Όταν η διδασκαλία δεν γίνεται λόγω απεργίας του εκπαιδευτικού, η διδακτική ώρα αντιμετωπίζεται διαφορετικά.

Οι εκπαιδευτικοί καταγγέλλουν ελλείψεις και ζητούν αυξήσεις

Στην πρώτη γραμμή των διεκδικήσεων των εκπαιδευτικών βρίσκονται οι ουσιαστικές αυξήσεις στους μισθούς, η επαναφορά του 13ου και του 14ου μισθού, οι μόνιμοι διορισμοί και η κάλυψη των κενών στα σχολεία. Η ΟΛΜΕ κάνει λόγο για τουλάχιστον 15.000 ακάλυπτα εκπαιδευτικά κενά και ζητά άμεσες προσλήψεις, σταθερή εργασία και πλήρη δικαιώματα για τους αναπληρωτές.

Στα αιτήματα περιλαμβάνεται αύξηση μισθών κατά 20%, καθώς και μέτρα για τους εκπαιδευτικούς που εργάζονται μακριά από τον τόπο κατοικίας τους, όπως στήριξη για τη στέγαση και δωρεάν μετακίνηση. Οι ομοσπονδίες ζητούν ακόμη ενίσχυση της χρηματοδότησης των σχολείων, επαρκή κάλυψη των αναγκών σε εξοπλισμό και αναλώσιμα, μικρότερα τμήματα και ασφαλείς, συντηρημένες σχολικές εγκαταστάσεις.

Ειδικότερα, προτείνεται ανώτατο όριο 15 μαθητών στα νηπιαγωγεία και 20 στα δημοτικά. Για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, η ΟΛΜΕ ζητά έως 20 μαθητές στα τμήματα γενικής παιδείας, έως 15 στα τμήματα προσανατολισμού και έως 10 στα εργαστήρια. Στο πλαίσιο των διεκδικήσεων τίθεται επίσης η αύξηση των δημόσιων δαπανών για την Παιδεία στο 5% του ΑΕΠ.

Οι εκπαιδευτικές ομοσπονδίες εκφράζουν ακόμη αντιρρήσεις για συγχωνεύσεις τμημάτων και για πλευρές της αξιολόγησης, τις οποίες συνδέουν με την κατηγοριοποίηση σχολείων, μαθητών και εκπαιδευτικών. Ζητούν να σταματήσουν οι διώξεις που, όπως υποστηρίζουν, σχετίζονται με τη συνδικαλιστική δράση και την άσκηση του απεργιακού δικαιώματος. Στα αιτήματά τους περιλαμβάνονται επίσης η υπογραφή συλλογικής σύμβασης εργασίας και η προστασία των εκπαιδευτικών από βία και στοχοποίηση.

Μαθητές ζητούν ασφαλή σχολεία και καλύτερες συνθήκες μάθησης

Οι μαθητές διεκδικούν περισσότερη χρηματοδότηση για τις σχολικές μονάδες, ελέγχους και αποκατάσταση των κτιριακών προβλημάτων, σύγχρονα εργαστήρια, κατάλληλους αθλητικούς χώρους και ενισχυτική διδασκαλία για όσους τη χρειάζονται. Ζητούν επίσης περισσότερους εκπαιδευτικούς και προσωπικό υποστήριξης, δωρεάν και ασφαλείς σχολικές εκδρομές, καθώς και χαμηλότερες τιμές στα κυλικεία.

Στο πεδίο της καθημερινής σχολικής ζωής, καταγγέλλουν ελλείψεις εκπαιδευτικών, πολυπληθή τμήματα και αυξημένες οικονομικές επιβαρύνσεις για σχολικές δραστηριότητες. Αντιδρούν στις συγχωνεύσεις τμημάτων και σε αλλαγές που αφορούν τις Πανελλαδικές Εξετάσεις, ενώ ζητούν να μην αντιμετωπίζονται οι μαθητικές κινητοποιήσεις με αποβολές και μέτρα καταστολής.

Στις διεκδικήσεις επανέρχεται και η αντίθεση στην Τράπεζα Θεμάτων και στην Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής. Η πρώτη αφορά τη διαδικασία επιλογής θεμάτων στις εξετάσεις της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ η δεύτερη θέτει κατώτατο όριο επίδοσης για την εισαγωγή στην ανώτατη εκπαίδευση. Οι συμμετέχοντες στις κινητοποιήσεις υποστηρίζουν ότι τα μέτρα αυτά εντείνουν τις εκπαιδευτικές ανισότητες.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση των σχολικών υποδομών. Η υπόθεση του σχολικού συγκροτήματος της Γκράβας, όπου μαθητές παρακολουθούν μαθήματα με τηλεκπαίδευση, επαναφέρει με ένταση το ζήτημα της ασφάλειας και της συντήρησης των κτιρίων. Όταν η λειτουργία σχολείων εξαρτάται από έκτακτες λύσεις, η συζήτηση για τους ελέγχους και τις αναγκαίες επισκευές δεν μπορεί να εξαντλείται σε υποσχέσεις.

Το κόστος σπουδών μετατρέπεται σε εμπόδιο

Για όσους φοιτούν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους, το ενοίκιο είναι μόνο ένα μέρος του κόστους. Σίτιση, μετακινήσεις, εκπαιδευτικό υλικό και καθημερινές ανάγκες επιβαρύνουν τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, ενώ η έλλειψη προσιτής φοιτητικής στέγης δυσκολεύει την ίδια την πρόσβαση στις σπουδές.

Αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα των φοιτητικών συλλόγων που ζητούν αύξηση και διεύρυνση του στεγαστικού επιδόματος, περισσότερες εστίες και δωρεάν σίτιση και μετακίνηση. Η διεκδίκηση αφορά κάτι περισσότερο από την οικονομική ανακούφιση. Αφορά το αν ένας νέος άνθρωπος μπορεί να σπουδάσει και να ολοκληρώσει τις σπουδές του χωρίς η οικονομική δυνατότητα της οικογένειάς του να καθορίζει τις επιλογές του.

Οι κινητοποιήσεις συνδέονται με ανάλογες κοινωνικές διαμαρτυρίες σε ευρωπαϊκές χώρες, με αναφορές στη Γαλλία, το Βέλγιο, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Αλβανία. Στο επίκεντρο βρίσκονται κοινές ανησυχίες για την Παιδεία, τη στέγη, το κόστος ζωής και τις δημόσιες υπηρεσίες. Γαλλίδα φοιτήτρια της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών της Αθήνας περιγράφει κοινά προβλήματα στα δύο εκπαιδευτικά περιβάλλοντα, όπως το αυξημένο κόστος σπουδών, τις περικοπές, τη μείωση διαθέσιμων εκπαιδευτικών θέσεων και την ανεπαρκή συντήρηση χώρων.

Οι διεκδικήσεις των νοσοκομειακών γιατρών

Η απεργία της ΟΕΝΓΕ διευρύνει την κινητοποίηση πέρα από την εκπαίδευση. Οι νοσοκομειακοί γιατροί ζητούν διπλασιασμό των καθαρών αποδοχών, επαναφορά του 13ου και του 14ου μισθού, κατάργηση του πλαφόν 12% στις πρόσθετες εφημερίες και μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ενίσχυση του δημόσιου συστήματος Υγείας και η αντιμετώπιση των ελλείψεων προσωπικού στα νοσοκομεία. Η συμμετοχή των υγειονομικών και των εργαζομένων στο Δημόσιο αναδεικνύει ότι οι διεκδικήσεις για μισθούς και στελέχωση συνδέονται με τη δυνατότητα των δημόσιων υπηρεσιών να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πολιτών.

Πώς θα κινηθούν τα μέσα μεταφοράς

Στην Αθήνα δεν έχει ανακοινωθεί απεργία ή στάση εργασίας στα βασικά μέσα μαζικής μεταφοράς. Μετρό, Ηλεκτρικός, λεωφορεία, τρόλεϊ και τραμ αναμένεται να λειτουργήσουν κανονικά, αν και οι συγκεντρώσεις και η πορεία προς τη Βουλή μπορεί να προκαλέσουν καθυστερήσεις, προσωρινές αλλαγές διαδρομών και κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στο κέντρο.

Στη Θεσσαλονίκη, πέντε σταθμοί του μετρό αναστέλλουν προσωρινά τη λειτουργία τους: Δημοκρατίας, Βενιζέλου, Αγίας Σοφίας, Σιντριβάνι και Πανεπιστήμιο. Οι συρμοί διέρχονται από τους σταθμούς χωρίς στάση για επιβίβαση ή αποβίβαση. Η γενική ενημέρωση τοποθετεί την αναστολή από τις 09:00, ενώ για τον σταθμό Πανεπιστήμιο αναφέρεται ειδικά ώρα 10:00. Δεν έχει δοθεί συγκεκριμένη ώρα επαναλειτουργίας.

Το εύρος των κινητοποιήσεων αποτυπώνει μια συσσωρευμένη δυσαρέσκεια για ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα μαθητές, γονείς, εκπαιδευτικούς, φοιτητές και εργαζομένους. Οι διεκδικήσεις δεν περιορίζονται σε μισθολογικές αυξήσεις. Αφορούν τη χρηματοδότηση των σχολείων και των πανεπιστημίων, την ασφάλεια των κτιρίων, τη στελέχωση, τη φοιτητική στέγη και την πρόσβαση σε ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες.