Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Η στροφή Χαφτάρ και το σχέδιο της Τουρκίας για «Μία Λιβύη»

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Η κύρωση της συμφωνίας αναδιαμορφώνει τις ισορροπίες στη Λιβύη – Οι επαφές της Άγκυρας με τον Χαφτάρ, το ενδεχόμενο ενιαίας κυβέρνησης και οι επιπτώσεις για την Ελλάδα

Η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και δημιουργεί νέα δεδομένα στις περιφερειακές ισορροπίες. Η Ελλάδα απορρίπτει τη συμφωνία, με το υπουργείο Εξωτερικών να χαρακτηρίζει άκυρη την απόφαση και να δηλώνει ότι η Αθήνα προτίθεται να προχωρήσει σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια.

Πίσω από τις τελευταίες εξελίξεις, ωστόσο, φαίνεται να βρίσκεται μια ευρύτερη προσπάθεια της Τουρκίας να ενισχύσει την επιρροή της και στα δύο πολιτικά στρατόπεδα της διχασμένης Λιβύης, προωθώντας την πολιτική της «Μίας Λιβύης».

Το παρασκήνιο των επαφών με τον Χαφτάρ

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται περιφερειακές πηγές, η απόφαση για την κύρωση του μνημονίου συνέπεσε με επίσκεψη του επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών, Ιμπραήμ Καλίν, στην Τρίπολη. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι η τουρκική πλευρά διαπραγματευόταν επί μήνες με τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει τη συνεργασία του.

Η προσέγγιση αυτή συνδέεται με την προσπάθεια του Χαφτάρ να διευρύνει τις περιφερειακές συμμαχίες του. Η Άγκυρα φέρεται να προσέφερε ανταλλάγματα που αφορούν την αμυντική βιομηχανία, τις επενδύσεις και την ενίσχυση της διεθνούς αποδοχής του.

Αντίθετα, η Ελλάδα είχε ασκήσει πιέσεις προς την πλευρά Χαφτάρ ώστε να μην εγκρίνει τη συμφωνία, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί για τις προηγούμενες διαβουλεύσεις.

Οι εξελίξεις ενισχύουν την εκτίμηση ότι η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει τις επαφές με την ανατολική Λιβύη σε σταθερή πολιτική και στρατηγική συνεργασία.

Το σχέδιο για ενιαία κυβέρνηση στη Λιβύη

Παράλληλα με τις κινήσεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, βρίσκεται σε εξέλιξη προσπάθεια για πολιτική συνεννόηση μεταξύ των αντίπαλων πλευρών της χώρας. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, συμφωνία που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ και στην οποία συνέβαλαν περιφερειακοί παράγοντες θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για προεδρικές και κοινοβουλευτικές εκλογές μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.

Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται προβλέπει τη συγχώνευση των δύο αντίπαλων διοικήσεων σε ενιαία κυβέρνηση, με τον Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπε στη θέση του πρωθυπουργού και τον Χαλίφα Χαφτάρ ή έναν από τους γιους του στην προεδρία.

Πρόκειται για ένα ενδεχόμενο που, εφόσον προχωρήσει, θα μπορούσε να μεταβάλει σημαντικά τον συσχετισμό δυνάμεων στη Λιβύη και να ενισχύσει τη θέση της Τουρκίας σε ολόκληρη τη χώρα.

Η πολιτική «Μία Λιβύη» της Άγκυρας

Η τουρκική στρατηγική προσέγγισης των δύο πλευρών έγινε εμφανής και κατά την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στη Λιβύη, στις αρχές Αυγούστου. Ο Φιντάν επισκέφθηκε την Τρίπολη και τη Βεγγάζη, όπου συναντήθηκε με τον Χαφτάρ, τους γιους του Σαντάμ και Μπελκασέμ, καθώς και με τον πρόεδρο της Βουλής, Αγκίλα Σαλέχ.

Η Άγκυρα παρουσίασε τις επαφές αυτές ως μέρος της πολιτικής της «Μίας Λιβύης», επιδιώκοντας να διατηρεί διαύλους επικοινωνίας και με τα δύο στρατόπεδα.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η κύρωση του μνημονίου αποτελεί σημαντική καμπή στην πολιτική πορεία της χώρας, καθώς μπορεί να επηρεάσει τόσο τη διαδικασία ενοποίησης όσο και τις σχέσεις της Λιβύης με τις γειτονικές χώρες.

Την ίδια ώρα, η προσέγγιση της Τουρκίας με τον Χαφτάρ ενισχύει και τη θέση του γιου του, Σαντάμ Χαφτάρ, ο οποίος εμφανίζεται να αποκτά αυξανόμενο ρόλο στις πολιτικές και περιφερειακές εξελίξεις.

Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα και την περιοχή

Η νέα κατάσταση προκαλεί προβληματισμό στην Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, χώρες που έχουν αναπτύξει σχέσεις και στρατηγικά συμφέροντα στη Λιβύη.

Η ενίσχυση της τουρκικής παρουσίας και η πιθανή ενοποίηση των αντίπαλων διοικήσεων θα μπορούσαν να περιορίσουν τα περιθώρια επιρροής άλλων περιφερειακών δυνάμεων, αλλά και να δημιουργήσουν νέα δεδομένα για τις θαλάσσιες διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Για την Αθήνα, το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η ισχύς και οι συνέπειες του τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο αμφισβητεί τις ελληνικές θέσεις ως προς την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Η εξέλιξη αυτή καθιστά ακόμη πιο σημαντική την παρακολούθηση των επόμενων κινήσεων της Άγκυρας, αλλά και των αποφάσεων που θα λάβουν οι λιβυκές πλευρές στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για την πολιτική ενοποίηση.

Το ενδεχόμενο αλλαγής στάσης στο Σουδάν

Οι εξελίξεις στη Λιβύη ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις και πέρα από τα σύνορά της. Αναλυτές εκτιμούν ότι μια πιθανή αλλαγή στάσης του Σαντάμ Χαφτάρ θα μπορούσε να επηρεάσει τη στήριξη που φέρεται να παρέχεται από την ανατολική Λιβύη στις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης, οι οποίες συμμετέχουν στον αιματηρό εμφύλιο πόλεμο του Σουδάν.

Η εκτίμηση αυτή παραμένει υποθετική, ωστόσο καταδεικνύει το εύρος των περιφερειακών συνεπειών που θα μπορούσαν να έχουν οι αλλαγές συμμαχιών στη Λιβύη.