Ανατροπή στον καιρό: Τι δείχνουν τα μακροπρόθεσμα μοντέλα για τον Νοέμβριο στην Ελλάδα
Έναν Νοέμβριο με θερμοκρασιακές τιμές αισθητά υψηλότερες από τις συνήθεις για την εποχή καταγράφουν τα πλέον πρόσφατα μακροπρόθεσμα προγνωστικά μοντέλα για την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Αν και το φθινόπωρο οδεύει προς την ολοκλήρωσή του και ο χειμώνας πλησιάζει, η πλειονότητα των διαθέσιμων δεδομένων συγκλίνει στο σενάριο ενός ηπιότερου και θερμότερου μήνα, χωρίς αυτό να αποκλείει την εκδήλωση πρόσκαιρων κυμάτων κακοκαιρίας, βροχοπτώσεων ή απότομων ψυχρών εισβολών.
Βάσει των μακροπρόθεσμων εκτιμήσεων που συντάχθηκαν στις αρχές Οκτωβρίου, το 75% των προγνωστικών σεναρίων (δηλαδή 3 στα 4) υποδεικνύει ότι η μέση θερμοκρασία του Νοεμβρίου θα κυμανθεί πάνω από τα κλιματικά επίπεδα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ελλάδα.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη βασίζεται στην επεξεργασία 400 διαφορετικών σεναρίων από οκτώ κορυφαία μετεωρολογικά κέντρα, τα οποία συλλέγονται και αναλύονται μέσω της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Copernicus Climate Change Service.
Πόσο θερμότερος αναμένεται ο Νοέμβριος
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το επικρατέστερο ενδεχόμενο είναι ένας Νοέμβριος με θετική θερμοκρασιακή απόκλιση, αν και το ακριβές μέγεθος της μεταβολής παραμένει υπό διαμόρφωση.
Αναλυτικότερα, η πιθανότητα η μέση θερμοκρασία να διαμορφωθεί έως και 1 βαθμό Κελσίου πάνω από τα κανονικά επίπεδα αγγίζει το 28%. Σχεδόν παράλληλα, στο 27%, τοποθετείται η πιθανότητα η απόκλιση να κυμανθεί μεταξύ 1 και 2 βαθμών Κελσίου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το 20% των προγνωστικών σεναρίων (1 στα 5) προβλέπει θερμοκρασιακές τιμές υψηλότερες κατά περισσότερο από 2 βαθμούς από τις κανονικές.
Στον αντίποδα, οι πιθανότητες για έναν ψυχρότερο μήνα εμφανίζονται περιορισμένες. Μόλις το 19% των σεναρίων υποδεικνύει αρνητική απόκλιση έως 1 βαθμό, ενώ ένα ισχνό 6% προβλέπει πτώση της θερμοκρασίας άνω του 1 βαθμού κάτω από τις συνήθεις τιμές.
Ο μέσος όρος και των 400 διαθέσιμων σεναρίων υπολογίζεται στους +0,90°C, συγκριτικά με τη μέση τιμή της περιόδου αναφοράς 1993-2016.
Τάση για ηπιότερο καιρό σε ολόκληρη την Ευρώπη
Η πρόβλεψη για υψηλότερες θερμοκρασίες δεν αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα και τα Βαλκάνια, αλλά εκτείνεται σχεδόν στο σύνολο της ευρωπαϊκής ηπείρου. Βάσει του μέσου όρου των προγνωστικών μοντέλων, οι θετικές θερμοκρασιακές αποκλίσεις αναμένεται να ξεπεράσουν τους 0,75 βαθμούς Κελσίου σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Στη νότια Ευρώπη οι αποκλίσεις εκτιμάται ότι θα φτάσουν τους +1,25°C, ενώ ακόμη πιο έντονες διαφορές, που ενδέχεται να προσεγγίσουν τους +2°C, παρατηρούνται στις βορειοανατολικές περιοχές της ηπείρου.
Ωστόσο, η γενική αυτή τάση δεν συνεπάγεται ότι όλες οι ημέρες του μήνα θα είναι θερμές.
Η αυξημένη πιθανότητα για έναν θερμότερο Νοέμβριο δεν αποκλείει την εκδήλωση ισχυρών βροχοπτώσεων, θυελλωδών ανέμων ή αισθητής πτώσης του υδραργύρου. Ακόμη και ένας μήνας με θετικό θερμοκρασιακό πρόσημο περιλαμβάνει περιόδους κακοκαιρίας. Τα 400 σενάρια αποτυπώνουν τη συνολική μέση θερμοκρασιακή τάση σε ευρεία κλίμακα και όχι τις καθημερινές καιρικές συνθήκες ανά περιοχή.
Παράλληλα, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν παρέχουν ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με το συνολικό ύψος των βροχοπτώσεων ή την εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων.
Η επιβεβαίωση της πρόγνωσης για τον Σεπτέμβριο
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η αξιοπιστία της αντίστοιχης μακροπρόθεσμης εκτίμησης για τον Σεπτέμβριο του 2026.
Τον Αύγουστο, τα μοντέλα είχαν προβλέψει ότι η μέση θερμοκρασία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη θα κυμαινόταν κατά 1,03°C πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα.
Η πραγματική απόκλιση που καταγράφηκε τελικά τον Σεπτέμβριο ανήλθε σε +1,11°C, επιβεβαιώνοντας με ακρίβεια την αρχική εκτίμηση, η οποία συγκέντρωνε πιθανότητα επαλήθευσης 35%.
Αν και η επιτυχής αυτή πρόβλεψη επιβεβαιώνει τη δυναμική των μοντέλων, δεν εγγυάται αυτόματα την απόλυτη επαλήθευση της εκτίμησης και για τον Νοέμβριο.
Για τη χώρα μας, το κύριο συμπέρασμα παραμένει ότι ο Νοέμβριος του 2026 συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες να εξελιχθεί με θερμοκρασίες υψηλότερες από τις κανονικές.
