EUROSTAT: ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΤΕΡΗΣΗΣ – ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΣΦΥΞΙΑ

Αδυναμία θέρμανσης, υψηλό κόστος στέγασης και εμπόδια στην πρόσβαση σε γιατρούς – Τι καταγράφουν τα στοιχεία για την Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση το 2025

Σχεδόν 93 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή το 20,9% του πληθυσμού, αντιμετώπιζαν το 2025 κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Τα στοιχεία της Eurostat αποτυπώνουν τις οικονομικές δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εκατομμύρια νοικοκυριά, από την κάλυψη βασικών αναγκών μέχρι τη δυνατότητα συμμετοχής στην κοινωνική ζωή.

Η εικόνα για την Ελλάδα είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένη σε αρκετούς δείκτες. Η χώρα καταγράφει υψηλά ποσοστά οικονομικής δυσχέρειας, στεγαστικής επιβάρυνσης και αδυναμίας κάλυψης βασικών αναγκών, ενώ οι δυσκολίες πρόσβασης σε ιατρικές υπηρεσίες εμφανίζονται σε όλες τις ελληνικές περιφέρειες.

Σχεδόν ένας στους πέντε Ευρωπαίους κινδυνεύει από φτώχεια

Το 2025, περίπου 93 εκατομμύρια κάτοικοι της ΕΕ, ποσοστό 20,9%, βρίσκονταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.

Από αυτούς, 5,7 εκατομμύρια αντιμετώπιζαν ταυτόχρονα κίνδυνο φτώχειας, σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση και διαβίωση σε νοικοκυριά με πολύ χαμηλή ένταση εργασίας.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η οικονομική δυσχέρεια δεν περιορίζεται στην ανεργία ή στο χαμηλό εισόδημα. Επηρεάζει τη δυνατότητα των ανθρώπων να καλύπτουν καθημερινές ανάγκες, να διατηρούν αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης και να συμμετέχουν σε δραστηριότητες που θεωρούνται δεδομένες για μεγάλο μέρος του πληθυσμού.

Διακοπές, αναψυχή και βασικά αγαθά γίνονται δυσβάσταχτα έξοδα

Σύμφωνα με τη Eurostat, το 12,1% των κατοίκων της ΕΕ δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να συμμετέχει τακτικά σε δραστηριότητες αναψυχής το 2025. Το ποσοστό κυμαινόταν από 3,9% στην Κροατία έως 27,3% στην Ελλάδα, η οποία κατέγραψε την υψηλότερη επίδοση στον συγκεκριμένο δείκτη.

Παράλληλα, το 27,5% των Ευρωπαίων δεν μπορούσε να αντέξει οικονομικά μία εβδομάδα διακοπών μακριά από το σπίτι μέσα στον χρόνο. Το χαμηλότερο ποσοστό καταγράφηκε στο Λουξεμβούργο, με 10,6%, ενώ στη Ρουμανία έφτασε το 61,4%.

Οι δυσκολίες επεκτείνονται και στη διατροφή. Το 8,5% των κατοίκων της ΕΕ δεν μπορούσε να εξασφαλίσει γεύμα με κρέας, κοτόπουλο ή ψάρι, ή ισοδύναμο χορτοφαγικό γεύμα, κάθε δεύτερη ημέρα. Στη Ρουμανία το ποσοστό έφτασε το 18,1%, ενώ στην Κύπρο περιορίστηκε στο 1,2%.

Επιπλέον, το 2% των κατοίκων της ΕΕ δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να διαθέτει σύνδεση στο διαδίκτυο στο σπίτι.

Τα παιδιά παραμένουν εκτεθειμένα στον κίνδυνο φτώχειας

Το 2025, το 7,9% των παιδιών στην ΕΕ αντιμετώπιζε σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση, ενώ το 24,3% βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.

Συνολικά, σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση αντιμετώπιζε το 6,3% του πληθυσμού της Ένωσης, έναντι 6,4% το 2024. Το ποσοστό ήταν υψηλότερο στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες, 6,6% έναντι 6%.

Στις ηλικίες 65 ετών και άνω, το ποσοστό κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού ήταν 18,8%, χαμηλότερο από εκείνο των παιδιών.

Στην Ισπανία, το 33,8% των παιδιών βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από εκείνο των ατόμων σε ηλικία εργασίας. Στην Κροατία, αντίθετα, οι ηλικιωμένοι κατέγραψαν ποσοστό 40%, το υψηλότερο μεταξύ των ηλικιακών ομάδων της χώρας.

Η οικονομική κατάσταση επηρεάζει και τις ευκαιρίες των παιδιών στην προσχολική ηλικία. Σύμφωνα με τα στοιχεία, τα παιδιά ηλικίας από τριών ετών έως την έναρξη της υποχρεωτικής εκπαίδευσης που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού συμμετέχουν λιγότερες ώρες σε τυπική φροντίδα ή εκπαίδευση.

Μεγαλύτερη έκθεση στον κίνδυνο καταγράφεται επίσης στα νοικοκυριά με εξαρτώμενα παιδιά. Το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 22,1%, έναντι 19,8% στα νοικοκυριά χωρίς παιδιά.

Εκπαίδευση και εργασία δεν εξασφαλίζουν πάντα οικονομική ασφάλεια

Το επίπεδο εκπαίδευσης συνδέεται στενά με τον κίνδυνο φτώχειας. Το 2025, το 34,2% των ενηλίκων στην ΕΕ με χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης αντιμετώπιζε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Στους ανθρώπους με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, το ποσοστό ήταν 10,3%.

Ιδιαίτερα υψηλή ήταν η επιβάρυνση για τους ανέργους, καθώς το 66,3% βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Ακολουθούσαν τα οικονομικά μη ενεργά άτομα, με 44,3%.

Μεταξύ των συνταξιούχων το ποσοστό ήταν 17,6%, ενώ στους απασχολούμενους έφτανε το 10,9%.

Η εργασία, πάντως, δεν αποτελεί πάντοτε εγγύηση οικονομικής ασφάλειας. Το 8,3% των εργαζομένων ηλικίας 18 ετών και άνω στην ΕΕ αντιμετώπιζε κίνδυνο φτώχειας το 2025. Το ποσοστό ήταν 9% στους άνδρες και 7,5% στις γυναίκες.

Η αναπηρία επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού αντιμετώπιζε το 28,8% των ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω που δήλωναν κάποια μορφή αναπηρίας, έναντι 17,7% των ατόμων χωρίς αναπηρία.

Ελλάδα: Υψηλή οικονομική δυσχέρεια και αυξημένο κόστος στέγασης

Τα στοιχεία της Eurostat καταγράφουν ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά οικονομικής πίεσης στην Ελλάδα.

Το 87,1% των κατοίκων δήλωνε ότι αντιμετώπιζε τουλάχιστον κάποια δυσκολία να τα βγάλει πέρα, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν 42,5%.

Παράλληλα, το 26,4% των κατοίκων ζούσε σε νοικοκυριά που διέθεταν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για τη στέγαση. Πρόκειται επίσης για το υψηλότερο ποσοστό στην Ένωση, με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο να διαμορφώνεται στο 7,7%.

Ιδιαίτερα επιβαρυμένη είναι και η εικόνα της ενεργειακής φτώχειας. Το 18,1% των κατοίκων της Ελλάδας δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να θερμάνει επαρκώς την κατοικία του, έναντι 8,8% στο σύνολο της ΕΕ.

Όσον αφορά τη σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση, το ποσοστό στην Ελλάδα έφτασε το 14,9%. Υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν μόνο στη Ρουμανία, με 16,8%, και στη Βουλγαρία, με 15%.

Το δημοσίευμα αναφέρει ακόμη ότι το 67,2% των κατοίκων θεωρούσε τον εαυτό του φτωχό, ποσοστό πολύ υψηλότερο από το εύρος που καταγράφηκε στις περισσότερες χώρες της ΕΕ.

Εμπόδια στην πρόσβαση στην ιατρική περίθαλψη

Η οικονομική πίεση συνοδεύεται από δυσκολίες πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, και οι 13 ελληνικές περιφέρειες κατέγραψαν υψηλότερα ποσοστά μη καλυπτόμενων αναγκών για ιατρική εξέταση από οποιαδήποτε άλλη περιφέρεια της ΕΕ.

Τα ποσοστά κυμαίνονταν από 9,1% στο Νότιο Αιγαίο έως 13,4% στο Βόρειο Αιγαίο. Στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο αντίστοιχος δείκτης ήταν 2,4% το 2025.

Στις μη καλυπτόμενες ανάγκες περιλαμβάνονται περιπτώσεις στις οποίες κάποιος δεν έλαβε την ιατρική εξέταση που χρειαζόταν λόγω κόστους, απόστασης ή λιστών αναμονής.

Το διαθέσιμο εισόδημα δεν έχει επιστρέψει στα επίπεδα πριν από την κρίση

Ένα ακόμη στοιχείο αφορά την πορεία του πραγματικού διάμεσου εισοδήματος. Στην Ελλάδα ήταν κατά 22,3% χαμηλότερο το 2025 σε σύγκριση με το 2010.

Την ίδια περίοδο, στο σύνολο της ΕΕ το πραγματικό διάμεσο εισόδημα ήταν κατά 25,4% υψηλότερο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του δημοσιεύματος, η Ελλάδα παραμένει η μόνη χώρα της Ένωσης όπου το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών δεν έχει ανακάμψει στα επίπεδα πριν από την κρίση.

Τα ευρήματα αποτυπώνουν τη μακροχρόνια οικονομική πίεση που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πολλά ελληνικά νοικοκυριά, με το κόστος στέγασης, τη θέρμανση, την πρόσβαση στην υγεία και την κάλυψη βασικών αναγκών να αποτελούν κρίσιμα σημεία της καθημερινότητας.