Νιώθετε ότι η τροφή κολλάει στον λαιμό; Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Η επαναλαμβανόμενη αίσθηση ότι η τροφή «κολλάει» στον λαιμό ή στο στήθος μετά την κατάποση μπορεί να αποτελεί ένδειξη δυσφαγίας, μιας κατάστασης που δυσκολεύει τη μεταφορά των τροφών και των υγρών από το στόμα προς το στομάχι. Οι αιτίες ποικίλλουν, από φλεγμονές και στενώσεις του οισοφάγου έως διαταραχές της μυϊκής λειτουργίας, ενώ ορισμένα συμπτώματα απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Το πρώτο που πρέπει να διευκρινιστεί είναι αν η δυσκολία εμφανίζεται περιστασιακά ή αν κάποια μπουκιά έχει σφηνώσει και δεν προχωρά.

Πότε απαιτείται επείγουσα βοήθεια

Εάν η τροφή έχει σφηνώσει και δεν περνά, χρειάζεται άμεση αξιολόγηση σε τμήμα επειγόντων περιστατικών, ακόμη και αν η αναπνοή παραμένει φυσιολογική.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν:

• Το άτομο δεν μπορεί να αναπνεύσει, να μιλήσει ή να βήξει αποτελεσματικά. Σε αυτή την περίπτωση, καλέστε αμέσως το 112 ή το 166 και ακολουθήστε τις οδηγίες του τηλεφωνητή.
• Υπάρχει αδυναμία κατάποσης του σάλιου, έντονη σιελόρροια ή συνεχής προσπάθεια αποβολής του. Αυτά μπορεί να υποδηλώνουν πλήρη απόφραξη του οισοφάγου.
• Η τροφή παραμένει σφηνωμένη, ακόμη κι αν το άτομο μπορεί να αναπνέει κανονικά.

Μην επιχειρήσετε να σπρώξετε την τροφή προς το στομάχι καταναλώνοντας περισσότερο φαγητό ή νερό και μην προκαλέσετε εμετό.

Ποια συμπτώματα χρειάζονται διερεύνηση

Η επαναλαμβανόμενη δυσκολία στην κατάποση δεν πρέπει να παραβλέπεται. Επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό εάν το πρόβλημα επιδεινώνεται, εμφανίζεται όλο και συχνότερα ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα.

Ενημερώστε τον γιατρό εάν παρατηρείτε:

• Δυσκολία κυρίως με τις στερεές τροφές ή τόσο με τις στερεές τροφές όσο και με τα υγρά.
• Πόνο κατά την κατάποση ή επιστροφή τροφής στο στόμα.
• Βήχα ή αίσθημα πνιγμού την ώρα του φαγητού.
• Ακούσια απώλεια βάρους, μειωμένη πρόσληψη τροφής ή σημάδια αφυδάτωσης.
• Αλλαγή στη φωνή μετά την κατάποση ή επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις του αναπνευστικού.

Η δυσκολία με τις στερεές τροφές μπορεί να σχετίζεται με στένωση του οισοφάγου, ενώ η δυσκολία τόσο με στερεά όσο και με υγρά μπορεί να συνδέεται με διαταραχές της κινητικότητάς του. Ωστόσο, μόνο η ιατρική διερεύνηση μπορεί να προσδιορίσει την αιτία.

Ποιες παθήσεις μπορεί να προκαλούν το πρόβλημα

Η αίσθηση ότι η τροφή δεν προχωρά φυσιολογικά μπορεί να οφείλεται σε διαφορετικές καταστάσεις:

• Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση: Η χρόνια φλεγμονή από την έκθεση στα οξέα μπορεί να οδηγήσει σε ουλές και στένωση του οισοφάγου.
• Στένωση ή δακτύλιος του οισοφάγου: Η μείωση του διαθέσιμου χώρου μπορεί να δυσκολεύει τη διέλευση, ιδιαίτερα των στερεών τροφών.
• Ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα: Μια φλεγμονώδης πάθηση που μπορεί να προκαλέσει δυσκολία στην κατάποση και επεισόδια ενσφήνωσης τροφής, ακόμη και σε νεότερους ανθρώπους.
• Διαταραχές κινητικότητας: Παθήσεις όπως η αχαλασία επηρεάζουν τις μυϊκές κινήσεις που προωθούν την τροφή προς το στομάχι.
• Νευρολογικές παθήσεις: Ένα εγκεφαλικό επεισόδιο και άλλες διαταραχές μπορούν να επηρεάσουν τους μηχανισμούς που ελέγχουν την κατάποση.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αιτία μπορεί να είναι ένας όγκος που περιορίζει τη δίοδο του οισοφάγου. Αυτό δεν σημαίνει ότι η δυσκολία στην κατάποση υποδηλώνει καρκίνο, αλλά τα συμπτώματα που επιδεινώνονται σταδιακά χρειάζονται έγκαιρη διερεύνηση.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός αξιολογεί το είδος της δυσκολίας, τη διάρκειά της και τα συνοδά συμπτώματα, προκειμένου να επιλέξει τις κατάλληλες εξετάσεις.

Η γαστροσκόπηση μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό στενώσεων, φλεγμονών ή άλλων αλλοιώσεων του οισοφάγου. Ενδέχεται να χρειαστούν βιοψίες, ακόμη και όταν η εικόνα του βλεννογόνου φαίνεται φυσιολογική.

Εάν δεν εντοπιστεί η αιτία, μπορεί να ακολουθήσουν εξετάσεις για τη λειτουργία των μυών του οισοφάγου ή εξειδικευμένος έλεγχος της κατάποσης, ανάλογα με τα συμπτώματα.

Η θεραπεία εξαρτάται από τη διάγνωση και μπορεί να περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, ενδοσκοπική διάνοιξη μιας στένωσης ή εξειδικευμένη θεραπεία για την ασφαλή κατάποση.

Είναι πάντα δυσφαγία το αίσθημα κόμπου στον λαιμό;

Όχι απαραίτητα. Η αίσθηση ενός κόμπου στον λαιμό, χωρίς πραγματική δυσκολία κατάποσης, μπορεί να σχετίζεται με το λεγόμενο globus, το οποίο ενδέχεται να συνδέεται με παλινδρόμηση ή μυϊκή ένταση. Ωστόσο, όταν η τροφή πράγματι δυσκολεύεται να περάσει, το σύμπτωμα δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στο άγχος.

Ακόμη και αν ένα επεισόδιο κατά το οποίο η τροφή έχει σφηνώσει υποχωρήσει από μόνο του, είναι σημαντικό να γίνει ιατρικός έλεγχος, ιδιαίτερα εάν έχει συμβεί περισσότερες από μία φορές.

Η επαναλαμβανόμενη δυσκολία στην κατάποση χρειάζεται διερεύνηση, ενώ η επίμονη ενσφήνωση τροφής αποτελεί επείγουσα κατάσταση. Η έγκαιρη αξιολόγηση μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό της αιτίας και στην αποφυγή επιπλοκών.